تداوم تنش آبي در پايتخت و ۸ استان كليدي

طبق داده‌هاي ايستگاه‌هاي بارشي، ۹ استان يزد، خراسان رضوي، بوشهر، گيلان، فارس، خراسان جنوبي، مازندران، سيستان و بلوچستان و سمنان همچنان در وضعيت زير نرمال قرار دارند. به گزارش ايلنا، با نزديك شدن به اواسط آبان سال آبي ۱۴۰6-۱۴۰5، آمارهاي منتشر شده از وضعيت ذخاير سدها و ميزان بارش‌ها، تصويري تركيبي از ناشي از بارش‌هاي بهتر و هشدار جدي درباره كمبود منابع در مناطق استراتژيك را ترسيم مي‌كند. اگرچه ميزان ورودي آب به مخازن نسبت به سال گذشته رشد قابل توجهي داشته، اما توزيع نامتوازن منابع و وضعيت نامناسب برخي سدهاي كليدي، مديريت مصرف را به يك ضرورت حياتي تبديل كرده است. بر اساس آخرين داده‌هاي آماري تا تاريخ ۱۷ آبان سال آبي ۱۴۰6-۱۴۰5، ورودي آب به مخازن سدها كشور، ۲ ميليارد و ۳۲۰ ميليون متر مكعب ثبت شده است. اين رقم نشان‌دهنده يك جهش مثبت در مقايسه با سال گذشته است؛ به‌طوري كه نسبت به مدت مشابه سال جاري، ۸۰ درصد افزايش و نسبت به ميانگين ۱۰ ساله، ۱۱ درصد رشد را نشان مي‌دهد. با اين حال، اين افزايش ورودي نتوانسته است مانع از كاهش سطح كلي ذخاير شود. حجم موجودي مخازن كشور از سطح ۴۷ درصد در ابتداي پاييز جاري، به ۴۳ درصد كاهش يافته است كه نشان‌دهنده تسلط پيامدهاي تنش آبي بر روند پرشدگي سدهاست. گزارش‌ها حاكي از آن است كه وضعيت پرشدگي سدها در سطح كشور به‌صورت يكپارچه نيست. در حالي كه برخي مناطق وضعيت بهتري دارند، در بسياري از حوزه‌هاي آبريز، كمبود منابع بسيار محسوس و نگران‌كننده است. به‌طوري كه استان‌هاي تهران، مركزي، خراسان رضوي، قم، اصفهان، زنجان و همدان در وضعيت نامطلوبي قرار دارند. اين وضعيت مستقيما امنيت آبي شهرهاي بزرگ و پرجمعيت از جمله تهران، كرج، مشهد، اراك، قم، اصفهان، يزد و همدان را با محدوديت‌هاي جدي در تأمين آب شرب مواجه كرده است. رصد دقيق سدهاي حياتي منطقه تهران و البرز، تضاد شديد ميان وضعيت مخازن را آشكار مي‌كند به‌طوريكه سد اميركبير با ۶۷ درصد پرشدگي، عملكرد مثبتي داشته و نسبت به سال گذشته ۹۶۸ درصد و نسبت به ميانگين ۱۰ ساله ۳۱ درصد بهبود يافته است. سد لار اما با تنها ۲ درصد پرشدگي، وضعيت بسيار نگران‌كننده‌اي دارد. اگرچه نسبت به سال گذشته ۶۴ درصد بهبود داشته، اما در مقايسه با ميانگين ۱۰ ساله، با ۵۴ درصد كاهش مواجه است. سد طالقان با ۳۶ درصد موجودي، همچنان با ۳۴ درصد كاهش نسبت به ميانگين ۱۰ ساله دست‌وپنجه نرم مي‌كند. سد لتيان تنها ۲۶ درصد پرشدگي دارد كه نشان‌دهنده ۳۸ درصد كاهش ذخيره نسبت به ميانگين ۱۰ ساله است. سد ماملو با ۸۸ درصد حجم خالي، نسبت به ميانگين ۱۰ ساله دچار ۷۲ درصد كمبود ذخيره شده است. از منظر بارش‌هاي جوي، سال جاري نسبت به سال گذشته بهبود يافته است. بارش كشور از ابتداي سال آبي جاري تا ۱۶ آبان، ۲۰.۳، ميلي‌متر بوده است. اين ميزان در مقايسه با بارش ۳.۴ ميلي‌متري در دوره مشابه سال گذشته و ميانگين بلندمدت ۱۷.۵ ميلي‌متري، نشان‌دهنده وضعيت مطلوب كلي است. با اين وجود، اين بهبود كلي پوشاننده كم آبي در برخي مناطق نيست. طبق داده‌هاي ايستگاه‌هاي بارشي، ۹ استان يزد، خراسان رضوي، بوشهر، گيلان، فارس، خراسان جنوبي، مازندران، سيستان و بلوچستان و سمنان همچنان در وضعيت زير نرمال قرار دارند. در نهايت، با توجه به عدم توازن در توزيع بارش‌ها و وضعيت ذخاير، مديريت آب كشور نبايد بر اساس يك الگوي واحد عمل كند. برنامه‌ريزي‌هاي ويژه بايد بر اساس ويژگي‌هاي هر حوضه آبريز، وضعيت موجودي مخازن، ميزان بهره‌برداري از آب‌هاي زيرزميني و شرايط بارش‌هاي منطقه‌اي انجام شود. مديريت مصرف، نه يك توصيه، بلكه يك ضرورت جدي براي جلوگيري از بحران‌هاي اجتماعي و اقتصادي در شهرهاي پرجمعيت كشور است.