ناجي بورس در روزهاي سخت
بهترين توصيف براي بازار اين روزها را مي‌توان سبز و سرخ سياست‌زده مطرح كرد! بخشي از جريان پول حقيقي كه تا به امروز سعي مي‌كرد تماشاچي بازار باشد كمي آن حس محافظه‌كاري را كنار گذاشته و حالا فعاليت بيشتري در بازار دارد اين جريان پول را بايد رفتارشناسي كنيم، اين جنس پول در بازار اين روزها با اولين اخبار منفي دوباره از بازار فاصله مي‌گيرند پس جريان پول ماندگاري در بازار نيستند از همين رو است كه معتقديم موجي ايجاد شده هم موج قوي و بلندمدتي نخواهد بود مگر طي اين مدت كه تغيير رفتار مهم سياسي رخ دهد كه در حال حاضر در اخبار چنين چيزي ديده نمي‌شود.
بهترين توصيف براي بازار اين روزها را مي‌توان سبز و سرخ سياست‌زده مطرح كرد! بخشي از جريان پول حقيقي كه تا به امروز سعي مي‌كرد تماشاچي بازار باشد كمي آن حس محافظه‌كاري را كنار گذاشته و حالا فعاليت بيشتري در بازار دارد اين جريان پول را بايد رفتارشناسي كنيم، اين جنس پول در بازار اين روزها با اولين اخبار منفي دوباره از بازار فاصله مي‌گيرند پس جريان پول ماندگاري در بازار نيستند از همين رو است كه معتقديم موجي ايجاد شده هم موج قوي و بلندمدتي نخواهد بود مگر طي اين مدت كه تغيير رفتار مهم سياسي رخ دهد كه در حال حاضر در اخبار چنين چيزي ديده نمي‌شود. كافي است به عملكرد اين دو، سه هفته اخير نگاه كنيد سهم‌هاي بازدهي قوي را داشتند كه توانسته‌اند مولفه‌هاي بنيادي را تيك بزنند و حالا هم دوباره بحث ما همين است منتها كمي چاشني تحولات ديگري هم به آن اضافه مي‌شود و آن هم اين است كه فرض كنيم در سناريوهايي كه پيش روي بازار بود سناريوي افزايش فشار اقتصادي و محاصره اقتصادي رخ دهد؛ يعني ما جنگ نداريم يا اگر هم داريم يك زدوخورد بسيار محدود است و فشار اقتصادي روي كشور با بستن مرزها و محاصره سنگين‌تر مي‌شود. به نظر خود را بايد براي اين سناريو هم در بازار آماده كرد.
اولين آثار و نشانه‌هاي آن ممكن است در وضعيت ارزي كشور بروز پيدا كند و سپس گزارش‌ها نيز آثار نامطلوب اين موضوع را نشان دهند در واقع اين سناريو مي‌خواهد به ما بگويد شايد در كوتاه‌مدت باز شدن فنر فرار از سايه جنگ قيمت‌ها را كمي بالا بياورد؛ اما دوباره به نقطه‌اي كه برسيم كه فكر مي‌كنيم از ديد ما نقاط حوالي شاخص ۹ ميليون و پي به اي نزديك به ۹ باشد بازار دوباره به فكر فرومي‌رود و سراغ گزينه‌هايي خواهد رفت كه اين ريسك را به حداقل ممكن برساند. اگر قصد چيدن استراتژي در بازار و بر مبناي استراتژي حركت كردن را داريد بهتر است از همين حالا به فكر باشيد گزينه‌هاي اين فضا را انتخاب كرده و سراغ شركت‌هايي بايد رفت كه از دل اين سناريو هم مي‌توانند موفق بيرون بيايند. فراموش نكنيد چنين سهم‌هايي از همين امروز پيش مي‌روند. به هر حال محاصره اقتصادي آثار زيانبار كمتري نسبت به جنگ دارد؛ اما آثار آن در بازار رفته‌رفته خود را نشان خواهد داد. اما نكات بسيار مهمي براي روزهاي آينده بازار، نكته اول اتفاقي است كه زير پوست بازار در حال رخ دادن است و اتفاقا از چشم همه مغفول مانده و آن هم كاهش اندك نرخ اخزا‌هاست كه نسبت به هفته‌هاي قبل كاهشي بوده است.
به خاطر داريد كه همين چند روز پيش چطور چكش افزايش نرخ سود را روي سر بازار مي‌كوبيدند حالا انگار كسي اصلا اين ثبات و كاهش نرخ را نگاه و به آن توجه نمي‌كند، در حالي كه نرخ مهمي براي صندوق‌هاي سهامي و صندوق‌هاي فيكس است و نشان مي‌دهد همسان‌سازي نرخ‌ها در بانك‌ها مي‌تواند آثار مهمي برجا بگذارد كه قاعدتا واقعي شدن نرخ سود يكي از آنهاست. البته انتظار داريم هر چه به پايان سال نزديك‌تر مي‌شويم اين نرخ بالاتر رود؛ اما به نظر مي‌رسد دولت با سياست‌هايي كه در پيش گرفته به خصوص در حوزه ارز بخشي از كسري بودجه خود را با اين اعداد جبران كرده و كاهش چاپ احتمالي اوراق مي‌تواند در كنترل اين نرخ موثر باشد. اما همين كه يك سيگنال واضح و روشن در شرايط اينچنيني به اين شكل صادر كرده، مي‌تواند يك نكته را نيز يادآوري كند كه اگر اتفاق مثبت سياسي رخ بدهد و فضا به سمت رفع تحريم و محاصره حركت كند، اين قابليت وجود دارد كه نرخ تورم و نرخ بهره به سرعت‌كاهش پيدا كند و اين كاهش نرخ‌ها خود را در افزايش پي به اي بازار به شكلي واضح و روشن نشان خواهد داد. پس اين موضوع مهم را به عنوان يك عامل بسيار تاثيرگذار در بازار زيرنظر داشته باشيد كه اتفاقا قابليت‌هاي قوي براي اثرگذاري در بازار دارد. اما نكته دوم نكته بازاري و بسيار مهمي براي اهالي بازار و سهامداران است. روزهاي منفي بازار را به خاطر بياوريد روزهايي كه صفوف فروش سنگين پالايشي‌ها صدر تا ذيل فضاي بازار را گرفته بود. صفوف فروش متعدد و پي‌درپي نمادهاي بزرگ و كوچك را در بازار به خاطر مي‌آوريد خيلي مربوط به چند هفته و چند ماه قبل هم نيست.
همين چند روز قبل بود به خاطر مي‌آوريد كه چطور حقيقي و حقوقي صندوق و غيرصندوق براي فرار از سهم‌ها مسابقه گذاشته بودند اينكه چرا حقوقي‌هاي ما و چرا سهامداري كه بايد نقش‌برجسته‌تري در بازار داشته باشد اين‌طور جو زده و موج زده در بازار حركت مي‌كنند را فعلا كاري نداريم و البته تا بوده همين بوده. بحث ما امروز يك بحث هميشگي است كه مي‌خواهيم يك‌بار ديگر آن را تكرار كنيم و آن هم نقش صندوق‌هاي تثبيت و توسعه به عنوان متوليان خاص اين روزهاي بازار است. اگر امروز اين صندوق‌ها به يگانه بازيگر اصلي صفوف خريدوفروش تبديل شده‌اند ناشي از بي‌عرضگي، بي‌مسووليتي و بي‌تحليلي بسياري از حقوقي‌هاست كه سال‌هاي نه چندان دور بازيگران اصلي بازار بودند؛ اما بحث اصلي ما در حال حاضر اين است كه عملكرد اين صندوق طي اين مدت چطور بوده. ببينيد بسياري از عزيزان موقعي كه بازار مثبت است با افزايش عرضه‌ها از سوي اين صندوق انتقاد را به سمت اين صندوق‌ها مي‌برند كه چرا در بازار فروشنده هستيم؛ اما هيچ كس عملكرد آنها را در روزهاي منفي كه در صف فروش سهم جمع مي‌كند، نمي‌بيند. به نظر اتفاقا آنها بهترين و مهم‌ترين فروشندگان اين روزهاي بازار هستند و بارها روي اين موضوع تاكيد كرديم كه بهترين فروشنده براي بازار همين صندوق‌هاي تثبيت و توسعه هستند كه پول را از بازار خارج نمي‌كنند. انتقادات زيادي به نحوه عملكرد آنها وارد است؛ اما به نظر آنچه در حال حاضر روشن و مشخص است، اين بوده كه اين صندوق‌ها در روزهاي منفي در سمت خريد و در روزهاي مثبت در سمت فروش فعال هستند و نبايد نسبت به عملكرد آنها در روزهاي اينچنيني كه بازار را مي‌فروشند خيلي انتقاد كرد. نكته ديگر اينكه اتفاقا به نظر سازمان بايد اگر هم توصيه‌اي مي‌كند اين توصيه را داشته باشد كه در روزهاي بسيار خاص و مثبت مانند ديروز سهم بيشتري در بازار فروخته و فعال‌تر باشد تا خشابش براي روزهاي منفي پرتر و دستش قوي‌تر بوده و بتواند به روان‌سازي بازار كمك كند. نكته تكميلي اينكه به نظر افزايش دامنه نوسان از ۳ به ۵ كار اين صندوق‌ها را تا حدودي آسان‌تر خواهد كرد چه در جمع‌وجور كردن بازار و چه در فروش اين صندوق‌ها مي‌توانند نقش مهم‌تري داشته باشند و باز هم تاكيد مي‌كنيم اگر به كارنامه مالي احتمالي كه منتشر خواهد شد از اين صندوق‌ها نگاه كنيد احتمالا آنها سود خوبي را شناسايي خواهند كرد و بدون هيچ تعارفي اين سود بخشي ناشي از عملكرد آنها و بخش ديگر استفاده از حماقت‌هاي بسياري از حقوقي‌هاي ماست كه بايد در روزهاي منفي در سمت خريد ظاهر باشند؛ اما ترجيح مي‌دهند جو زده به بازار نگاه كنند. و به عنوان نكته آخر بايد بگويم كه اين روزها بازارها ظرف چند روز و حتي چند ساعت تغيير شكل مي‌دهند و به راحتي سرمايه‌گذاران را كاملا پشيمان و غافلگير مي‌كنند. اين روزها سهامي كه نسبتا ارزش بازار پاييني داشته‌اند و خبرهاي مثبتي هم براي آنها منتشر شده، بيشتر مورد توجه هستند. از اوره‌سازها كه علاوه بر اخبار مربوط به فروش داخلي اوره، بحث فروش بلوك سهامي كه در فارس دارند مطرح است تا فولادسازهايي كه با بازگشت به ظرفيت‌هاي توليد قابل قبول موردتوجه قرار گرفته‌اند. هلدينگ‌هايي مثل فارس و وغدير و غيره هم به دليل همين اخبار و همان جاماندگي نسبت به كليت بازار مورد توجه هستند. اما آيا ما بايد كلا نسبت به روند موجود خوشبين باشيم؟ كليت بورس كماكان در كانال ارزش دلاري ۹۰ تا ۱۱۰ ميليارد دلار در حال نوسان است. اگر مذاكرات به نتيجه برسد و توافقي حاصل شود، اين ارزش دلاري پتانسيل رشد تا حداقل ۱۳۰ ميليارد دلار را خواهد داشت. اما اگر محاصره تداوم پيدا كند، احتمالا براي بالاتر از ۱۱۰ ميليارد دلار مجددا بايد با احتياط برخورد كنيم. فعلا خوشبيني به احتمال توافق بالا رفته و مي‌توان گفت معامله‌گران ريسك‌پذير به استقبال اين موضوع رفته‌اند.
