عبور تجارت از انسداد
در شرايطي كه محاصره و محدوديت‌هاي تجاري، مسيرهاي سنتي تجارت خارجي ايران را با چالش مواجه كرده و سهم تجارت دريايي از ۷۵ به ۲۵ درصد كاهش يافته است، اظهارات مسعود پزشكيان در روز ملي صادرات نشان مي‌دهد كه عبور از فشارهاي اقتصادي، بيش از هر زمان ديگري به بازتعريف مسيرهاي تجاري، تقويت ديپلماسي اقتصادي و رفع موانع داخلي وابسته است.
تعادل| گروه تجارت|
در شرايطي كه محاصره و محدوديت‌هاي تجاري، مسيرهاي سنتي تجارت خارجي ايران را با چالش مواجه كرده و سهم تجارت دريايي از ۷۵ به ۲۵ درصد كاهش يافته است، اظهارات مسعود پزشكيان در روز ملي صادرات نشان مي‌دهد كه عبور از فشارهاي اقتصادي، بيش از هر زمان ديگري به بازتعريف مسيرهاي تجاري، تقويت ديپلماسي اقتصادي و رفع موانع داخلي وابسته است.
تأكيد رييس‌جمهور بر حمايت از صادركنندگان در كنار تدوين ۱۰ راهكار براي رفع موانع صادراتي، بيانگر ضرورت تغيير رويكرد از مديريت بحران به حفظ جريان تجارت و دسترسي پايدار به بازارهاي هدف است؛ مسيري كه موفقيت آن به هماهنگي تصميم‌گيران، كاهش هزينه‌هاي مبادله و تبديل حمايت‌هاي اعلام‌شده به اقدامات عملي بستگي دارد.
سهم تجارت دريايي به ۲۵ درصد رسيده
صبح چهارشنبه، ۲۹ مهرماه ۱۴۰۵، سالن اجلاس سران ميزبان جمعي از مسوولان ارشد دولت، فعالان اقتصادي و صادركنندگان بود.
رييس‌جمهور در آيين گراميداشت روز ملي صادرات با تأكيد بر حمايت دولت از توليدكنندگان و صادركنندگان گفت: دولت براي رفع موانع توليد و صادرات، كاهش مقررات دست‌وپاگير و واگذاري اختيارات به مديران استاني تلاش كرده است تا مشكلات فعالان اقتصادي را كاهش دهد. مسعود پزشكيان با اشاره به فشارهاي خارجي و تحريم‌هاي امريكا تأكيد كرد كه ايران به دنبال جنگ نيست، اما زير بار زورگويي نيز نخواهد رفت.
وي با بيان اينكه خروج از وضعيت «نه جنگ و نه صلح» از اولويت‌هاي كشور است، گفت: دولت تلاش مي‌كند با تكيه بر منطق و حقوق ملت ايران، اين وضعيت را پايان دهد و در زمينه مشكلات تجاري و اقتصادي نيز در كنار صادركنندگان باشد.
پزشكيان با اشاره به اختلال در مسيرهاي دريايي و محدوديت‌هاي ايجادشده در تجارت خارجي اظهار كرد: بيش از ۷۵ درصد تجارت ايران از مسيرهاي دريايي انجام مي‌شد و بسته شدن اين مسيرها مشكلاتي براي تجارت كشور ايجاد كرده است.
به گفته وي، سهم تجارت دريايي به ۲۵ درصد كاهش يافته و دولت تلاش مي‌كند با فعال‌سازي مسيرهاي جايگزين، به‌ويژه مسيرهاي زميني، امكان تجارت را گسترش دهد؛ هرچند استفاده از اين مسيرها هزينه‌هاي سرباري براي كشور به همراه دارد.
رييس‌جمهور همچنين از پيگيري توسعه روابط تجاري با كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، بريكس و اتحاديه اقتصادي اوراسيا خبر داد و گفت فشارهاي امريكا بر اين كشورها براي جلوگيري از تجارت با ايران همچنان ادامه دارد.
وي با تأكيد بر اينكه رفع موانع پيش‌روي صادركنندگان دغدغه مشترك دولت، مجلس و قوه قضاييه است، از آمادگي دولت براي برگزاري جلسات مشترك با رييس كل بانك مركزي و ساير مسوولان مرتبط خبر داد.
پزشكيان در پايان با انتقاد از رويكرد امريكا در قبال توافق‌ها تأكيد كرد كه طرف مقابل بايد حقوق ملت ايران را به رسميت بشناسد، از تهديد و تجاوز دست بردارد و به تعهدات خود پايبند باشد تا امكان گفت‌وگو و حل‌وفصل مسائل فراهم شود.
تدوين ۱۰ راهكار
براي رفع موانع صادرات
رييس‌كل سازمان توسعه تجارت ايران در سي‌امين آيين روز ملي صادرات از تدوين ۱۰ پيشنهاد براي رفع موانع صادراتي خبر داد و تأكيد كرد كه حمايت از صادركنندگان و تسهيل تجارت خارجي بايد در اولويت دستگاه‌هاي اجرايي قرار گيرد.
محمدعلي دهقان‌دهنوي با اشاره به شرايط دشوار ناشي از جنگ، تحريم‌ها و محدوديت‌هاي اقتصادي افزود: صادركنندگان با وجود مشكلات نقل‌وانتقال وجوه و دشواري‌هاي تجاري، به تعهدات خود پايبند مانده‌اند و براي حفظ اشتغال و استمرار فعاليت‌هاي اقتصادي تلاش كرده‌اند.
دهقان‌دهنوي با اشاره به شعار امسال روز ملي صادرات، «تجارت پويا، صادرات ارزش‌آفرين»، اظهار كرد: اين شعار بايد معياري براي ارزيابي عملكرد حوزه صادرات غيرنفتي باشد و سياستگذاري‌ها نيز در جهت افزايش ارزش افزوده و تقويت حضور كالاها و خدمات ايراني در بازارهاي جهاني حركت كند.
رييس‌كل سازمان توسعه تجارت ايران با اشاره به عملكرد تجارت خارجي كشور در سال ۱۴۰۴ گفت: ارزش تجارت خارجي ايران در اين سال به حدود ۵۲ ميليارد دلار رسيد. اگرچه اين رقم در مقايسه با نخستين سال فعاليت دولت چهاردهم كاهش يافته، همچنان از سطح تجارت خارجي در سال‌هاي پيش از آن بيشتر است.
وي كاهش قيمت محصولات پتروشيمي، گاز صادراتي و محصولات كشاورزي را از عوامل احتمالي افت ارزش تجارت خارجي عنوان كرد و افزود: با وجود اين شرايط، صادرات غيرنفتي در بخش‌هاي صنعت و معدن رشد قابل توجهي داشته است.
معاون وزير صمت همچنين از رشد ۱۴۰ درصدي صادرات خدمات فني و مهندسي خبر داد و حمايت رييس‌جمهور و وزير صنعت، معدن و تجارت را از عوامل موثر در تحقق اين دستاورد دانست.
مسيرهاي جايگزين
براي تداوم تجارت خارجي
رييس‌كل سازمان توسعه تجارت ايران با اشاره به محدوديت‌هاي ايجادشده در مسيرهاي حمل‌ونقل و تجارت خارجي اظهار كرد: پيش از تحولات اخير، حدود ۷۵ درصد تجارت خارجي كشور از مسير دريا انجام مي‌شد، اما با همكاري دستگاه‌هاي مختلف و مشاركت بخش خصوصي، مسيرهاي جايگزين براي تداوم جريان تجارت بازتعريف شد.
وي افزايش هزينه‌هاي حمل‌ونقل را از مشكلات صادركنندگان در شرايط كنوني برشمرد و گفت: تخصيص مشوق‌هاي مناسب براي جبران بخشي از اين هزينه‌ها، تسهيل مقررات و رفع موانع تجاري بايد در اولويت سياست‌گذاري قرار گيرد.
دهقان‌دهنوي حفظ بازارهاي هدف و حركت به سمت صادرات ارزش‌آفرين را از الزامات توسعه تجارت خارجي دانست و تأكيد كرد: مسووليت دستگاه‌هاي اجرايي، برطرف كردن موانع داخلي و فراهم كردن شرايطي است كه صادركنندگان بتوانند با هزينه و محدوديت كمتري در بازارهاي بين‌المللي فعاليت كنند.
وي همچنين از تدوين ۱۰ پيشنهاد براي رفع موانع توسعه صادرات خبر داد و ابراز اميدواري كرد كه با ورود اين پيشنهادها به فرايند تصميم‌گيري، رسيدگي به مسائل صادركنندگان سرعت بگيرد و شرايط تجارت خارجي بهبود يابد.
ديپلماسي بايد در خدمت
صادركنندگان باشد
سيدعباس عراقچي، وزير امور خارجه، نيز با تأكيد بر نقش ديپلماسي اقتصادي در توسعه صادرات، صادركنندگان را از بازيگران اصلي خط مقدم جنگ اقتصادي دانست و گفت وزارت امور خارجه بايد با رفع موانع تجاري، پيگيري مشكلات مرزي، كاهش تعرفه‌ها در كشورهاي همسايه و توسعه ديپلماسي استاني، زمينه دسترسي بنگاه‌هاي ايراني به بازارهاي جديد را فراهم كند.
وي همچنين بر ضرورت رسيدگي موردي به مشكلات صادركنندگان و تقويت ارتباطات اقتصادي با كشورهاي همسايه تأكيد كرد.
سيدمحمد اتابك، وزير صنعت، معدن و تجارت، نيز با اشاره به ضرورت تسريع در تصميم‌گيري‌هاي تجاري، پيشنهاد تشكيل كميته‌اي تخصصي با حضور اتاق بازرگاني ايران، وزارت صمت و بانك مركزي را مطرح كرد تا مسائل جاري صادركنندگان بررسي و تعيين تكليف شود. به گفته وي، موضوعاتي كه نيازمند تصميم‌گيري در سطح بالاتر باشند، براي تصويب نهايي به شوراي عالي صادرات غيرنفتي ارايه خواهند شد.
اتابك همچنين با اشاره به رونمايي از اطلس جامع مبادي رسمي تجارت خارجي كشور، بر لزوم به‌روزرساني مستمر اطلاعات آن تأكيد كرد. وي توسعه حضور بازرگانان ايراني در بازار اتحاديه اقتصادي اوراسيا و استفاده از توافق‌هاي حوزه استاندارد و گواهي مبدأ براي جلوگيري از توقف صادرات را از ديگر اولويت‌هاي تجارت خارجي كشور برشمرد.
در اين مراسم، از سامانه اطلس صادراتي رونمايي شد و از ۱۳ شركت ممتاز ملي و ۴۳ شركت نمونه ملي تقدير به عمل آمد.
