توافق شرافتمندانه يا شكست راهبردي بزرگ‌تر
سيدعباس عراقچي، وزير امور خارجه جمهوري اسلامي ايران در يادداشتي تحليلي براي روزنامه فايننشيال تايمز نوشت: دستوركار ديدارهاي من با چندين وزير امور خارجه در حاشيه نشست مجمع عمومي سازمان ملل متحد در ماه گذشته، اگرچه متفاوت بود، اما همگي حامل يك پيام مشترك بودند، ايران خواهان توافقي عادلانه و عزتمندانه با ايالات متحده است.
سيدعباس عراقچي، وزير امور خارجه جمهوري اسلامي ايران در يادداشتي تحليلي براي روزنامه فايننشيال تايمز نوشت: دستوركار ديدارهاي من با چندين وزير امور خارجه در حاشيه نشست مجمع عمومي سازمان ملل متحد در ماه گذشته، اگرچه متفاوت بود، اما همگي حامل يك پيام مشترك بودند، ايران خواهان توافقي عادلانه و عزتمندانه با ايالات متحده است. براي دستيابي به چنين توافقي، كاخ سفيد بايد جديت و اراده‌اي واقعي براي پايان دادن دايمي به تجاوزات خود نشان دهد. ايران با عزم راسخ در پي يافتن راه‌حلي مسالمت‌آميز و عزتمندانه براي پايان دادن به اين مناقشه است؛ بااين‌حال، براي دفاع از خود نيز آمادگي كامل دارد. دونالد ترامپ، رييس‌جمهور امريكا، بر پايه تصورات و محاسباتي اساساً نادرست درباره تاب‌آوري و استقامت ايران، وارد اين جنگ شد. به نظر مي‌رسد همچنان اطلاعات نادرستي به او داده مي‌شود و چنين القا مي‌كنند كه نيروهاي مسلح ما آمادگي دفاع از ميهن را ندارند؛ ادعايي كه تمام شواهد موجود خلاف آن را ثابت مي‌كند. در مقابل، نيروهاي مسلح بي‌باك ما از اقدامات تجاوزكارانه اسراييل و امريكا از سال ۲۰۲۵ تاكنون، درس‌هاي ارزشمندي آموخته‌اند.
سوءسابقه بمباران حين مذاكرات
و فروپاشي اعتماد به واشنگتن
عراقچي در ادامه نوشت: براي بيان امري بديهي، بايد تأكيد كنم كه ما مطلقاً هيچ اعتمادي به صداقت ادعاي دولت امريكا مبني بر تمايل به صلح با ايران نداريم. شواهد پيش روي همگان است: در ژوئن ۲۰۲۵ و فوريه ۲۰۲۶، در حالي ما را بمباران كردند كه مذاكرات به‌طور فعال در جريان بود. افزون بر اين، در ژوئن سال جاري، اندكي پس از آنكه توافقي به امضاي مسعود پزشكيان، رييس‌جمهور ايران و دونالد ترامپ رسيد، براي سومين‌بار هدف حمله قرار گرفتيم. چگونه مي‌توان بار ديگر به رييس‌جمهور امريكا اعتماد كرد؟ باتوجه به اينكه كاخ سفيد نه تمايلي به دستيابي به تفاهمي درباره مسير پيش رو نشان داده و نه از تهديد به توسل بيشتر به خشونت دست برداشته است، دلايل اندكي براي انتظار پيشرفت در شرايط كنوني وجود دارد. تشديد تنش‌هاي اخير در سراسر منطقه، كه نشان مي‌دهد اين مناقشه با چه سرعتي مي‌تواند گسترش يابد و دامنه پيامدهاي آن تا چه اندازه مي‌تواند وسيع باشد، گواهي بر خطر جدي آن براي صلح و امنيت بين‌المللي است. با وجود همه اين شرايط، من به عنوان ديپلماتي حرفه‌اي موظفم نهايت تلاش خود را به كار گيرم تا فرصتي به ديپلماسي داده شود؛ حتي زماني كه اميد به موفقيت اندك است.
«طرح ۷ روزه» براي بازگشايي تنگه هرمز
عراقچي تاكيد كرد: در نشست اخير مجمع عمومي سازمان ملل متحد، از طريق ميانجي‌ها، طرحي هفت‌روزه را به امريكا ارايه كردم كه در آن اقدامات لازم از سوي هر دو طرف براي پايان دادن به جنگ و بازگشايي تنگه هرمز تشريح شده است. نكته مهم آن است كه بر اساس اين پيشنهاد، از امريكا انتظار نمي‌رود اقدامي انجام دهد كه پيش‌تر با آن موافقت نكرده باشد. گام‌هاي پيش‌بيني‌شده در چارچوب توافق روشن است و نتيجه نيز مشخص: تنگه هرمز در روز ششم بازگشايي خواهد شد و مذاكرات براي دستيابي به توافق نهايي از روز هفتم از سر گرفته مي‌شود. در صورت اجراي اين طرح، زندگي در منطقه به‌تدريج به روال عادي بازخواهد گشت. در عين حال، كاخ سفيد از پذيرش هزينه‌هاي فزاينده جنگ براي شهروندان عادي امريكا سر باز مي‌زند. براي درك ابعاد اين هزينه‌ها، نيازي نيست صرفاً به گفته‌هاي من استناد شود. اكنون كه هشت ماه از آغاز جنگ ديگري گذشته است كه امريكا به انتخاب خود در خارج از مرزهايش به راه انداخته، حتي موسسه اعتبارسنجي موديز نيز اعلام مي‌كند كه تجاوز نظامي عليه ايران، تنها در سال جاري، حدود ۲۶۵ ميليارد دلار براي مصرف‌كنندگان امريكايي هزينه داشته است؛ رقمي معادل تقريباً ۲هزار دلار براي هر خانوار. افزايش شديد قيمت انرژي تقريباً نيمي از اين رقم را تشكيل مي‌دهد؛ برآوردي كه خسارات به‌مراتب سنگين‌تر واردشده به اقتصاد جهاني را دربرنمي‌گيرد. اگر هزينه خسارات وارده به شمار زيادي از پايگاه‌هاي نظامي امريكا در منطقه و از دست رفتن حجم عظيمي از تجهيزات نظامي را نيز به اين صورت‌حساب اضافه كنيم، ابعاد فاجعه‌بار اين جنگ براي منافع ايالات‌متحده بيش از پيش آشكار مي‌شود.
امريكا هيچ راهكار نظامي ندارد
وزير امور خارجه جمهوري اسلامي ايران نوشت: واقعيت اين است كه ايران صرفاً به دليل موقعيت جغرافيايي خود، همواره از اهرم فشاري بي‌همتا بر تردد دريايي از تنگه هرمز برخوردار خواهد بود. مهم‌تر از آن، برخلاف هياهويي كه درباره مسيرهاي جايگزين به راه افتاده است، اين آبراه نه براي منطقه و نه براي اقتصاد جهاني جايگزين‌پذير نيست. نكته اميدواركننده آن است كه ايران قصد دارد به نقش تاريخي خود در پاسداري از تنگه هرمز و حفاظت از شناورهايي كه به‌طور قانوني از آن عبور مي‌كنند، پايبند بماند. راهي براي برون‌رفت از اين وضعيت وجود دارد؛ اما اين راه تنها زماني مي‌تواند تحقق يابد كه دولت امريكا صادقانه بپذيرد كه ديگر هيچ گزينه نظامي‌اي كارايي ندارد. پس از نزديك به هشت ماه جنگ، اين واقعيت بايد تاكنون روشن شده باشد؛ جنگي كه در جريان آن، هيچ‌يك از اهدافي كه امريكا به‌طور علني براي حمله به ايران اعلام كرده بود، محقق نشده است.
تمدن كهن ايران در برابر هيچ قدرتي زانو نمي‌زند
اكنون كه بار ديگر در مقطعي خطرناك قرار گرفته‌ايم، وظيفه خود مي‌دانم هشدار دهم كه هرگونه تشديد بيشتر تنش‌ها در اطراف تنگه هرمز يا هر نقطه ديگري از منطقه، جان غيرنظاميان، رفاه و امنيت همه كشورهاي منطقه و اقتصاد جهاني را با خطري جدي مواجه خواهد كرد. تجربه گذشته اين واقعيت را نشان داده است و بي‌ترديد در آينده نيز همين‌گونه خواهد بود. اگر امريكا بار ديگر اقدام نظامي را به ديپلماسي ترجيح دهد، مي‌توانم با اطميناني كامل و ترديدناپذير بگويم كه نتيجه آن، شكستي راهبردي به‌مراتب بزرگ‌تر خواهد بود. ايران، تمدني كهن و سرافراز است و در برابر هيچ قدرتي زانو نمي‌زند. بااين‌حال، اگر شواهد روشني از تمايل صادقانه امريكا براي دستيابي به راه‌حلي عادلانه و عزتمندانه با هدف پايان دادن دايمي به اين مناقشه مشاهده كنيم، ايران آماده است بار ديگر به ديپلماسي فرصت دهد. رييس‌جمهور ترامپ هنگام ورود به اين جنگ، درباره ايران دچار محاسباتي اشتباه شد. تكرار آن اشتباه در شرايط كنوني، تنها به پيامدهايي به‌مراتب دردناك‌تر منجر خواهد شد.
