لاغري به قيمت ميليون‌ها
كاهش وزن ديگر فقط به رژيم غذايي، باشگاه و محاسبه كالري محدود نيست. در ماه‌هاي اخير نام آمپول‌هايي مانند مونجارو و اوزمپيك و نمونه‌هاي داخلي حاوي تركيبات مشابه، بيش از گذشته در فضاي مجازي ديده مي‌شود؛ داروهايي كه گاهي در تبليغات با عباراتي مانند «لاغري تضميني»، «كاهش وزن بدون رژيم» يا «چند كيلو كاهش وزن در يك ماه» معرفي مي‌شوند.
مونجارو ۷۱ ميليون تومان شد
گلي ماندگار|
كاهش وزن ديگر فقط به رژيم غذايي، باشگاه و محاسبه كالري محدود نيست. در ماه‌هاي اخير نام آمپول‌هايي مانند مونجارو و اوزمپيك و نمونه‌هاي داخلي حاوي تركيبات مشابه، بيش از گذشته در فضاي مجازي ديده مي‌شود؛ داروهايي كه گاهي در تبليغات با عباراتي مانند «لاغري تضميني»، «كاهش وزن بدون رژيم» يا «چند كيلو كاهش وزن در يك ماه» معرفي مي‌شوند.
اما پشت اين تبليغات، واقعيتي وجود دارد كه كمتر ديده مي‌شود: اين داروها براي همه افراد مناسب نيستند و قرار نيست يك دوره كوتاه تزريق، براي هميشه مشكل اضافه‌وزن را حل كند. داروهايي مانند سماگلوتايد و تيرزپاتايد مي‌توانند در درمان چاقي نقش داشته باشند، اما استفاده از آنها نيازمند ارزيابي شرايط فرد، بررسي بيماري‌هاي زمينه‌اي، توجه به تغذيه و فعاليت بدني و پايش عوارض است. حتي مدت مصرف نيز براي همه يكسان نيست و نمي‌توان براي تمام افراد نسخه‌اي مانند «سه ماه تزريق» يا «شش ماه مصرف و پايان درمان» نوشت.
قيمت آمپول‌هاي لاغري چقدر است؟
بررسي قيمت‌هاي درج‌شده در يك فروشگاه اينترنتي نشان مي‌دهد اختلاف قيمت ميان نمونه‌هاي مختلف بسيار زياد است. بر اساس آخرين فهرست ارايه‌شده از سوي اين عرضه‌كننده، قيمت‌ها به شرح زير بوده است:
مونجارو- حدود ۷۱ ميليون تومان
اوزمپيك - حدود ۲۹ تا ۳۶ ميليون تومان
مليتايد- حدود ۲ تا ۳ ميليون تومان
اسپارتينا- حدود ۳.۵ تا 4ميليون تومان
در نتيجه، وقتي در فضاي مجازي از «هزينه يك دوره آمپول لاغري» صحبت مي‌شود، بايد پرسيد اين دوره دقيقاً چند ماه است و با چه دوزي محاسبه شده است. پاسخ براي همه افراد يكسان نيست.
آيا با قطع آمپول‌هاي لاغري
وزن برمي‌گردد؟
فريبا محمدي، متخصص تغذيه، در گفت‌وگو با «تعادل» درباره ماندگاري كاهش وزن پس از قطع اين داروها مي‌گويد: پاسخ كوتاه اين است كه لزومي ندارد كاهش وزن پس از قطع دارو كاملاً پايدار بماند. شواهد موجود نشان مي‌دهد بخشي از افراد بعد از قطع درمان دوباره افزايش وزن پيدا مي‌كنند، هرچند ميزان اين افزايش وزن براي همه يكسان نيست.
او ادامه مي‌دهد: يك تحليل بزرگ در كلينيك كليولند روي نزديك به ۸ هزار نفر كه سماگلوتايد يا تيرزپاتايد مصرف كرده بودند، نشان داد كه پس از قطع دارو، وضعيت وزن افراد بسيار متفاوت بود. در گروهي كه دارو را براي چاقي دريافت كرده بودند، حدود ۵۵ درصد در يك سال بعد مقداري افزايش وزن داشتند و ۴۵ درصد يا وزن خود را حفظ كردند يا همچنان كاهش وزن داشتند.
اين متخصص تغذيه تأكيد مي‌كند: بنابراين نمي‌توان گفت هر فردي كه آمپول لاغري را قطع كند حتماً تمام وزن از دست‌رفته را برمي‌گرداند، همانطور كه نمي‌توان وعده داد كه كاهش وزن براي هميشه باقي مي‌ماند. پاسخ بدن به درمان، وضعيت تغذيه، ميزان فعاليت بدني، علت اضافه‌وزن و برنامه‌اي كه پس از قطع دارو دنبال مي‌شود، در نتيجه نهايي اثر دارد.
چرا نمي‌توان براي آمپول‌هاي لاغري يك دوره ثابت تعيين كرد؟
يكي از رايج‌ترين تصورات درباره اين داروها، تعيين يك دوره مشخص براي همه افراد است؛ مثلاً گفته مي‌شود چهار ماه تزريق كافي است يا فرد بايد شش ماه دارو مصرف كند.
اما محمدي در اين باره مي‌گويد: براي داروهاي كاهش وزن نمي‌توان يك دوره ثابت براي همه افراد تعريف كرد. پزشك معمولاً درمان را بر اساس شرايط فرد آغاز مي‌كند و پاسخ بدن و عوارض را در طول زمان بررسي مي‌كند. در برخي افراد ممكن است ادامه درمان ضروري باشد و در برخي ديگر به دليل عوارض، عدم پاسخ مناسب يا تغيير شرايط، پزشك تصميم متفاوتي بگيرد.
او مي‌افزايد: دوز دارو نيز موضوع مهمي است. افزايش دوز بايد مرحله‌اي و تحت نظر پزشك باشد. اينكه فرد تصور كند با مصرف مقدار بيشتري از دارو، سريع‌تر وزن كم مي‌كند، مي‌تواند او را در معرض عوارض بيشتري قرار دهد.
به گفته اين متخصص تغذيه، به همين دليل محاسبه هزينه درمان بر اساس يك عدد ثابت مي‌تواند گمراه‌كننده باشد. اگر فردي دارويي را با قيمت بالا خريداري كند اما نياز داشته باشد مدت بيشتري درمان را ادامه دهد، هزينه نهايي چند برابر مبلغ خريد اوليه خواهد شد.
تهوع و مشكلات گوارشي؛ شايع‌ترين عوارض
تبليغات فضاي مجازي معمولاً روي كاهش وزن تمركز مي‌كنند، اما درباره عوارض احتمالي كمتر صحبت مي‌شود. محمدي مي‌گويد: تهوع، استفراغ، اسهال، يبوست، احساس سنگيني معده، نفخ و كاهش اشتها از جمله عوارضي هستند كه ممكن است در مصرف داروهاي اين گروه مشاهده شوند. البته شدت و نوع عوارض در افراد مختلف متفاوت است.
او ادامه مي‌دهد: يكي از مشكلات اين است كه برخي افراد بدون نظارت مناسب، تصور مي‌كنند اگر دارو اشتها را بيشتر كاهش دهد، نتيجه بهتري خواهند گرفت. در حالي كه كاهش بيش از حد دريافت غذا مي‌تواند باعث شود انرژي و مواد مغذي كافي به بدن نرسد.
اين متخصص تغذيه هشدار مي‌دهد: اگر فرد پروتئين كافي دريافت نكند و فعاليت بدني مناسبي نداشته باشد، كاهش وزن مي‌تواند با كاهش توده عضلاني همراه شود. بنابراين پايين آمدن عدد ترازو به تنهايي نشانه موفقيت درمان نيست.
او تأكيد مي‌كند: در برنامه كاهش وزن بايد بين كاهش چربي و حفظ عضله تفاوت قائل شد. اگر فرد فقط وزن خود را كم كند اما بخش قابل توجهي از توده عضلاني خود را از دست بدهد، ممكن است نتيجه مطلوبي از نظر سلامت متابوليك و عملكرد جسمي نداشته باشد.
آمپول لاغري بدون اصلاح تغذيه
كافي نيست
محمدي با تأكيد بر نقش تغذيه در طول درمان مي‌گويد: اشتباه است اگر تصور كنيم آمپول جاي رژيم غذايي را مي‌گيرد. دارو مي‌تواند اشتها را كنترل كند و به فرد كمك كند راحت‌تر مقدار غذاي مصرفي را كاهش دهد، اما اگر كيفيت رژيم غذايي اصلاح نشود، فرد ممكن است با كمبود برخي مواد مغذي روبرو شود.
او اضافه مي‌كند: در زمان مصرف دارو، فرد بايد به دريافت پروتئين كافي، سبزيجات، منابع فيبر، آب كافي و مواد غذايي با تراكم غذايي مناسب توجه كند. كاهش حجم غذا نبايد به معناي حذف مواد مغذي باشد. به گفته او، بسياري از افراد وقتي اشتهايشان كاهش پيدا مي‌كند، وعده‌هاي غذايي را حذف يا مقدار غذا را بيش از اندازه كم مي‌كنند. اين كار ممكن است در كوتاه‌مدت عدد ترازو را پايين بياورد، اما از نظر تغذيه‌اي رويكرد مناسبي نيست.
اين متخصص تغذيه تأكيد مي‌كند: فعاليت بدني نيز بخش مهم درمان است. به‌خصوص تمرين‌هاي مقاومتي مي‌توانند در حفظ توده عضلاني اهميت داشته باشند. بنابراين دارو بايد در يك برنامه جامع كاهش وزن قرار بگيرد، نه اينكه به عنوان تنها ابزار درمان استفاده شود.
كاهش وزن سريع هميشه
به معناي درمان موفق نيست
در فضاي مجازي، يكي از مهم‌ترين ابزارهاي تبليغاتي، اعلام ميزان كاهش وزن در مدت كوتاه است. اما محمدي معتقد است چنين مقايسه‌هايي مي‌تواند گمراه‌كننده باشد.
محمدي مي‌گويد: وقتي گفته مي‌شود يك فرد در يك ماه پنج يا ۱۰ كيلو وزن كم كرده، بايد پرسيد اين كاهش وزن از چه چيزي تشكيل شده است. كاهش آب بدن، كاهش توده عضلاني و كاهش چربي از نظر سلامت يكسان نيستند. بدن افراد با يكديگر متفاوت است. سن، جنسيت، ميزان اضافه‌وزن، تركيب بدني، بيماري‌هاي زمينه‌اي، داروهاي مصرفي، وضعيت خواب، فعاليت بدني و الگوي غذايي همگي مي‌توانند روي نتيجه درمان تأثير بگذارند.
آيا آمپول لاغري معجزه مي‌كند؟
محمدي تأكيد مي‌كند: اين داروها نه داروي معجزه هستند و نه داروهايي بي‌اثر. شواهد علمي نشان مي‌دهد داروهاي اين گروه مي‌توانند در افراد مناسب، كاهش وزن قابل توجهي ايجاد كنند؛ اما ميزان پاسخ افراد متفاوت است و درمان براي همه يك نتيجه مشابه ندارد.
او مي‌افزايد: اشتباه زماني اتفاق مي‌افتد كه دارو از يك ابزار درماني به يك محصول زيبايي تبديل شود. فردي كه صرفاً مي‌خواهد براي يك مراسم چند كيلو وزن كم كند، نبايد بدون ارزيابي پزشكي سراغ دارو برود. قبل از شروع درمان بايد مشخص شود كه فرد واقعاً كانديداي مصرف دارو هست يا خير. سابقه بيماري، داروهاي مصرفي، وضعيت قند خون، مشكلات گوارشي و ساير عوامل بايد در نظر گرفته شوند.
بازار غيررسمي؛ يك ريسك جداگانه
مساله فقط اثر و قيمت دارو نيست. نحوه تهيه و نگهداري آن نيز اهميت دارد. خريد داروي تزريقي از صفحات مجازي، كانال‌ها يا مراكز غيرمجاز مي‌تواند درباره اصالت، شرايط نگهداري، دوز واقعي و زنجيره سرد محصول ابهام ايجاد كند. سازمان غذا و دارو نيز پيش‌تر نسبت به عرضه غيرمجاز داروهاي كاهش وزن در فضاي مجازي هشدار داده است. براي نمونه، درباره عرضه «مانجارو» در شبكه‌هاي غيررسمي هشدار داده شده و مواردي با قيمت‌هاي بسيار بالا در فضاي مجازي به فروش رسيده است.
حتي درباره محصولاتي با عنوان «مانجارو خوراكي» نيز سازمان غذا و دارو هشدار داده است؛ طبق اعلام اين سازمان، تيرزپاتايد با نام تجاري مانجارو در سطح جهاني به شكل تزريقي شناخته مي‌شود و محصولاتي كه با عنوان «قرص مانجارو» عرضه مي‌شوند نبايد با يك داروي تأييدشده يكسان تلقي شوند.
هزينه‌اي كه فقط روي برچسب قيمت دارو نوشته نشده است
قيمت حدود ۷۱ ميليون توماني براي يك عرضه مونجارو يا حدود ۳۰ تا ۳۷ ميليون توماني براي برخي عرضه‌هاي اوزمپيك، نشان مي‌دهد كه درمان دارويي چاقي مي‌تواند براي برخي خانوارها هزينه قابل توجهي ايجاد كند. در مقابل، قيمت پايين‌تر نمونه‌هاي داخلي مانند مليتايد و اسپارتينا به معناي آن نيست كه هزينه درمان نهايي براي همه افراد يكسان خواهد بود.
مدت درمان، دوز مورد استفاده، تعداد دفعات تهيه دارو، هزينه ويزيت و آزمايش و حتي هزينه مديريت عوارض مي‌تواند رقم نهايي را تغيير دهد.
