احتمال پيك آنفلوآنزا در آبان؛ هشدار درباره قدرت واگيري زيرگونه‌هاي جديد كرونا
با نزديك شدن به روزهاي سرد سال، نگراني درباره افزايش بيماري‌هاي تنفسي بار ديگر جدي شده است.
با نزديك شدن به روزهاي سرد سال، نگراني درباره افزايش بيماري‌هاي تنفسي بار ديگر جدي شده است. بازگشايي مدارس و دانشگاه‌ها، حضور گسترده مردم در فضاهاي بسته و كاهش تدريجي دما، شرايطي ايجاد كرده كه احتمال گردش همزمان چند ويروس تنفسي افزايش يابد. در اين ميان، علاوه بر آنفلوآنزا، زيرگونه‌هاي جديد ويروس كرونا نيز همچنان در حال گردش هستند و به گفته متخصصان، برخي از اين زيرگونه‌ها قدرت انتقال بالايي دارند. رييس مركز تحقيقات مقاومت ميكروبي دانشگاه علوم پزشكي تهران با اشاره به روند افزايشي موارد ابتلا به بيماري‌هاي تنفسي، نسبت به افزايش موارد آنفلوآنزا در هفته‌هاي پيش‌رو هشدار داده و گفته است كه احتمال دارد در اواخر آبان‌ماه شاهد ورود به پيك آنفلوآنزا باشيم. در كنار آن، رعايت اصول بهداشتي، واكسيناسيون گروه‌هاي در معرض خطر و مديريت محيط‌هاي آموزشي مي‌تواند نقش مهمي در كنترل موج بيماري‌هاي تنفسي داشته باشد.
افزايش ابتلا به كرونا
همزمان با بازگشايي مدارس
محمدرضا صالحي، متخصص بيماري‌هاي عفوني، درباره وضعيت عفونت‌هاي تنفسي در فصل سرما توضيح داده است كه با شناسايي موارد جديد كوويد-۱۹ در شهريورماه، افزايش ابتلا پس از بازگشايي مدارس و دانشگاه‌ها قابل پيش‌بيني بود.
به گفته او، طي دو تا سه هفته گذشته روند افزايشي ابتلا به كوويد-۱۹ و همچنين مراجعه بيماران به مراكز درماني و بيمارستان‌ها مشاهده شده است. اين روند نشان مي‌دهد كه ويروس‌هاي تنفسي همچنان در جامعه در گردش هستند و با افزايش تماس‌هاي اجتماعي و حضور افراد در محيط‌هاي بسته، احتمال انتقال آنها بيشتر مي‌شود. بازگشايي مراكز آموزشي از اين منظر اهميت ويژه‌اي دارد؛ چراكه مدارس و دانشگاه‌ها محل تجمع روزانه تعداد زيادي از افراد هستند و تماس نزديك دانش‌آموزان و دانشجويان مي‌تواند زمينه انتقال ويروس‌ها را فراهم كند.
احتمال پيك آنفلوآنزا در اواخر آبان
در كنار كرونا، آنفلوآنزا نيز در حال تغيير الگوي شيوع خود است. صالحي با اشاره به افزايش تدريجي موارد آنفلوآنزا گفته است كه انتظار مي‌رود در هفته‌هاي آينده آنفلوآنزاي نوع A سهم بيشتري در ميان عفونت‌هاي تنفسي پيدا كند. به گفته اين متخصص بيماري‌هاي عفوني، آنفلوآنزاي نوع B در فصل تابستان شايع‌تر بوده اما قدرت انتقال آن به اندازه برخي انواع آنفلوآنزاي نوع A نيست. در مقابل، انواع آنفلوآنزاي نوع A مي‌توانند با سرعت بيشتري در جامعه گسترش پيدا كنند. بر همين اساس، پيش‌بيني مي‌شود روند ابتلا به آنفلوآنزا در آبان‌ماه افزايش بيشتري پيدا كند و با توجه به تجربه سال‌هاي گذشته، احتمال ورود به پيك بيماري در اواخر آبان وجود دارد.
احتمال تغيير سوش آنفلوآنزا
يكي ديگر از نگراني‌هاي مطرح‌شده درباره فصل آنفلوآنزا، احتمال تغيير سويه يا سوش غالب ويروس است. ويروس آنفلوآنزا به‌طور طبيعي دچار تغييرات مي‌شود و به همين دليل تركيب واكسن آن نيز متناسب با سويه‌هاي در گردش مورد بازنگري قرار مي‌گيرد. صالحي با اشاره به اينكه تغيير سوش آنفلوآنزا در هر سال امكان‌پذير است، تأكيد كرده است كه با توجه به اينكه طي مدتي تغييرات قابل توجهي مشاهده نشده، احتمال تغييرات جديد همچنان وجود دارد. تغيير سويه مي‌تواند از اين جهت اهميت داشته باشد كه ميزان ايمني ايجادشده در برابر سويه‌هاي قبلي ممكن است در برابر سويه جديد متفاوت باشد. به همين دليل، پايش مداوم ويروس‌ها و توجه به توصيه‌هاي مربوط به واكسيناسيون اهميت زيادي دارد.
زيرگونه‌هاي جديد اميكرون
با قدرت واگيري بالا
در سوي ديگر، كرونا نيز از چرخه بيماري‌هاي تنفسي خارج نشده است. رييس مركز تحقيقات مقاومت ميكروبي دانشگاه علوم پزشكي تهران با اشاره به زيرگونه‌هاي جديد اميكرون گفته است كه در حال حاضر با انواع جديد و تركيبي اين ويروس مواجه هستيم كه قدرت واگيري بالايي دارند. بر اساس اظهارات اين متخصص، اين زيرگونه‌ها مي‌توانند دستگاه تنفسي فوقاني را به شكل شديدتري درگير كنند. بنابراين، كاهش توجه عمومي به كرونا نبايد به معناي كنار گذاشتن كامل اقدامات پيشگيرانه باشد. همزماني گردش كرونا و آنفلوآنزا نيز مي‌تواند تشخيص اوليه بيماري را دشوارتر كند، زيرا بسياري از علائم مانند تب، سرفه، گلودرد، بدن‌درد، ضعف و خستگي ميان اين بيماري‌ها مشترك است. به همين دليل، در افراد پرخطر، بروز علائم تنفسي نبايد ناديده گرفته شود.
مدرسه‌ها بايد براي فصل بيماري‌هاي تنفسي آماده باشند
يكي از مهم‌ترين نقاط تمركز براي كنترل بيماري‌هاي تنفسي، مدارس هستند. حضور تعداد زيادي از دانش‌آموزان در كلاس‌هاي بسته، تماس نزديك و رفت‌وآمد روزانه مي‌تواند سرعت انتقال ويروس‌ها را افزايش دهد. صالحي بر نقش مربيان بهداشت مدارس تأكيد كرده و خواستار استمرار آموزش‌هاي بهداشتي به دانش‌آموزان و خانواده‌هاي آنها شده است. اين آموزش‌ها نبايد صرفاً به كلاس درس يا صف مدرسه محدود شود و مي‌توان از ظرفيت سامانه‌هاي مجازي نيز براي آگاهي‌رساني به خانواده‌ها استفاده كرد. تهويه مناسب كلاس‌ها نيز اهميت زيادي دارد. باز گذاشتن پنجره‌ها در شرايط مناسب، كاهش تراكم دانش‌آموزان و ايجاد فاصله مناسب ميان ميزها از جمله اقداماتي است كه مي‌تواند احتمال انتقال ويروس‌هاي تنفسي را كاهش دهد.
دانش‌آموز بيمار نبايد به مدرسه برود
يكي از نكات كليدي در كنترل بيماري‌هاي تنفسي، جلوگيري از حضور افراد بيمار در محيط‌هاي آموزشي است. دانش‌آموزي كه علائم عفونت تنفسي دارد يا احتمال ابتلاي او مطرح است، نبايد براي حضور در كلاس به مدرسه فرستاده شود.
گروه‌هاي پرخطر
در اولويت واكسيناسيون
در آستانه افزايش موارد آنفلوآنزا، توجه ويژه به گروه‌هاي در معرض خطر اهميت بيشتري پيدا مي‌كند. صالحي توصيه كرده است افراد پرخطر براي تزريق واكسن آنفلوآنزا اقدام كنند و اين كار حداكثر تا دو هفته نخست آبان‌ماه انجام شود. كودكان، زنان باردار و افراد داراي بيماري‌هاي زمينه‌اي از جمله گروه‌هايي هستند كه در صورت ابتلا به آنفلوآنزا ممكن است با عوارض بيشتري مواجه شوند. بنابراين، اين افراد بايد علاوه بر واكسيناسيون، رعايت ساير اصول پيشگيري را نيز جدي بگيرند. همچنين توصيه شده است افراد پرخطر تا حد امكان از حضور غيرضروري در مكان‌هاي شلوغ و پرتردد مانند مترو و اتوبوس خودداري كنند؛ چراكه محيط‌هاي بسته و پرتراكم مي‌توانند زمينه انتقال سريع‌تر ويروس‌هاي تنفسي را فراهم كنند.
مراجعه زودهنگام براي افراد پرخطر
با افزايش گردش ويروس‌هاي تنفسي، توجه به علائم اوليه اهميت بيشتري پيدا مي‌كند. به‌ويژه افراد پرخطر نبايد منتظر تشديد علائم بمانند و در صورت بروز نشانه‌هاي بيماري، لازم است به پزشك مراجعه كنند. مراجعه به‌موقع مي‌تواند امكان تشخيص و مديريت مناسب بيماري را فراهم كند و در صورت بروز عوارض، روند درمان سريع‌تر آغاز شود.
