تفاهم ايران و امريكا وارد مرحله اجرا شد

پس از هفته‌ها گمانه‌زني، رايزني‌هاي فشرده و انتشار اخبار ضد و نقيض درباره آينده آتش‌بس ميان ايران و امريكا، سرانجام در ساعات پاياني چهارشنبه شب ۲۷ خرداد ۱۴۰۵ دو طرف تفاهم اوليه براي توقف جنگ و آغاز مسير جديد مذاكرات را به امضا رساندند؛ توافقي كه بسياري آن را مهم‌ترين تحول سياسي و امنيتي منطقه از زمان پايان جنگ ۴۰ روزه مي‌دانند.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، اين تفاهم به صورت همزمان و از راه دور توسط مسعود پزشكيان رييس‌جمهور ايران و دونالد ترامپ رييس‌جمهور امريكا امضا شده است. گفته مي‌شود نسخه‌هاي فارسي و انگليسي سند به شكل الكترونيكي ميان دو طرف مبادله و تأييد شده تا به اين ترتيب توافق وارد مرحله اجرايي شود.

اين تفاهم در شرايطي به دست آمده كه طي ماه‌هاي گذشته منطقه يكي از پرتنش‌ترين دوره‌هاي خود را پشت سر گذاشته بود. جنگ ۴۰ روزه، حملات متقابل، تنش‌هاي دريايي و فشارهاي اقتصادي گسترده باعث شده بود بسياري از تحليلگران نسبت به امكان رسيدن به يك راه‌حل سياسي ترديد داشته باشند. با اين حال اكنون دو طرف تصميم گرفته‌اند مسير جديدي را براي مديريت اختلافات و جلوگيري از بازگشت درگيري‌ها  آغاز كنند.

از نگاه بسياري از ناظران، يكي از مهم‌ترين نكات اين تفاهم، اشاره صريح به حقوق ايران و پذيرش چارچوبي است كه تهران از ابتداي مذاكرات بر آن تأكيد داشت. مقام‌هاي ايراني طي هفته‌هاي گذشته بارها اعلام كرده بودند كه هرگونه توافق تنها زماني قابل قبول خواهد بود كه حقوق و منافع ملي كشور به رسميت شناخته شود و نتيجه مذاكرات نيز نشان مي‌دهد كه اين مطالبه يكي از محورهاي اصلي گفت‌وگوها بوده است.

همزمان برخي تحليلگران معتقدند مفاد منتشرشده از توافق نشان مي‌دهد واشنگتن نيز در عمل ناچار شده بخشي از واقعيت‌هاي جديد منطقه را بپذيرد. از اين منظر، پذيرش پايان رويارويي نظامي، بازگشت به مسير مذاكره و كنار گذاشتن برخي سياست‌هاي فشار حداكثري را مي‌توان نشانه‌اي از تغيير رويكرد امريكا نسبت به ماه‌هاي گذشته  دانست.

يكي از مهم‌ترين بخش‌هاي تفاهم جديد به موضوع محاصره دريايي و وضعيت تنگه هرمز مربوط مي‌شود. بر اساس توافق حاصل‌شده، محدوديت‌هاي اعمال‌شده در حوزه دريايي لغو خواهد شد و تردد كشتي‌ها در تنگه هرمز به شرايط جديد مورد توافق بازمي‌گردد. موضوعي كه نه تنها براي ايران بلكه براي اقتصاد جهاني و بازارهاي انرژي نيز اهميت قابل توجهي دارد و مي‌تواند بخشي از نگراني‌هاي ماه‌هاي اخير را كاهش بدهد.

در عين حال، اين تفاهم پايان اختلافات ميان دو كشور نيست. بر اساس چارچوب توافق، يك دوره ۶۰ روزه -  با امكان تمديد -  در نظر گرفته شده تا دو طرف درباره موضوعات مهم‌تر و پيچيده‌تر ازجمله پرونده هسته‌اي ايران، ترتيبات امنيتي و برخي مسائل اقتصادي وارد مذاكره شوند. همچنين در صورت پيشرفت مذاكرات و اجراي تعهدات، زمينه براي بررسي موضوع رفع تحريم‌ها و گشايش‌هاي اقتصادي  نيز فراهم خواهد شد.

طرف ايراني در نخستين واكنش‌ها تأكيد كرده است كه با حسن نيت وارد مذاكرات شده و آماده اجراي كامل تعهداتي است كه در چارچوب توافق پذيرفته شده‌اند. مقام‌هاي كشور همچنين اعلام كرده‌اند كه هدف اصلي از ورود به اين روند، تأمين منافع ملي، حفظ حقوق ملت ايران و جلوگيري از تكرار تنش‌هاي پرهزينه بوده  است.

مسعود پزشكيان با اشاره به امضاي سند توافق ايران و ايالات متحده امريكا تاكيد كرد: اين يك سند تاريخي و پيامي از ايران مقتدر است: صلح در سايه احترام متقابل تحقق خواهد يافت.مسعود پزشكيان با انتشار سند امضا شده توافق ايران و ايالات متحده امريكا در صفحه كاربري خود  در شبكه اجتماعي ايكس  نوشت: 

«اين يك سند تاريخي و پيامي از ايران مقتدر است: صلح در سايه احترام متقابل تحقق خواهد يافت.جمهوري اسلامي ايران به صلح جهاني با حفظ عزت و استقلال، پيشرفت و همكاري منطقه‌اي همواره متعهد و پايبند است.»

متن يادداشت تفاهم

متن اين يادداشت تفاهم به شرح زير است: 

جمهوري اسلامي ايران و ايالات متحده امريكا، به‌طور مشترك و با حسن نيت، در تاريخ ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ نسبت به موارد زير توافق كردند: 

۱- جمهوري اسلامي ايران و ايالات متحده امريكا و متحدين آنها در جنگ حاضر، با امضاي اين يادداشت تفاهم خاتمه فوري و دائمي عمليات‌هاي نظامي را در تمامي جبهه‌ها، ازجمله در لبنان، اعلام كرده و تعهد مي‌كنند از اين پس هيچ جنگ يا هيچ عمليات نظامي عليه يكديگر آغاز نكنند و از تهديد يا استفاده از زور عليه يكديگر خودداري كنند و تماميت ارضي و حاكميت لبنان را تضمين كنند. توافق نهايي خاتمه دائمي جنگ در تمامي جبهه‌ها، ازجمله در لبنان، و بقيه مفاد اين بند را تاييد خواهد كرد. 

۲- جمهوري اسلامي ايران و ايالات متحده امريكا متعهد مي‌شوند كه به حاكميت و تماميت ارضي يكديگر احترام بگذارند و از مداخله در امور داخلي يكديگر خودداري كنند.

۳- جمهوري اسلامي ايران و ايالات متحده امريكا به انجام مذاكرات و حصول به يك توافق نهايي در مدت حداكثر ۶۰ روز، قابل تمديد با رضايت  طرفين، متعهد مي‌شوند.

۴- بلافاصله با امضاي اين يادداشت تفاهم، ايالات متحده امريكا شروع به رفع محاصره دريايي خود و هرگونه مزاحمت يا ممانعت عليه جمهوري اسلامي ايران مي‌كند، و ظرف ۳۰ روز به محاصره دريايي به‌طور كامل خاتمه خواهد داد. در طول اين مدت، تردد كشتي‌ها متناسب با تعداد ترافيك قبل از جنگ كه از سوي جمهوري اسلامي ايران برقرار مي‌شود، خواهد بود. ايالات متحده امريكا همچنين متعهد مي‌شود تا ظرف ۳۰ روز پس از توافق نهايي، نيروهاي نظامي خود را  از حوزه پيراموني جمهوري اسلامي ايران خارج  كند.

۵- با امضاي اين يادداشت تفاهم، جمهوري اسلامي ايران ترتيباتي را با حداكثر تلاش خود براي عبور ايمن كشتي‌هاي تجاري، بدون هزينه فقط براي ۶۰ روز، از خليج‌فارس به درياي عمان و بالعكس، اتخاذ خواهد كرد. تردد كشتي‌هاي تجاري بلافاصله آغاز، و با توجه به ضرورت رفع موانع فني و نظامي و مين‌زدايي توسط جمهوري اسلامي ايران، ظرف ۳۰ روز برقرار خواهد شد. جمهوري اسلامي ايران با سلطنت عمان براي تعيين اداره آينده و خدمات دريايي در تنگه هرمز، مطابق با حقوق بين‌الملل قابل اجرا و حقوق حاكميتي كشورهاي ساحلي تنگه هرمز، گفت‌وگو خواهند كرد و با ديگر كشورهاي ساحلي خليج‌فارس نيز  تبادل نظر مي‌كنند.

۶- ايالات متحده امريكا متعهد مي‌شود، با شركاي منطقه‌اي خود، براي بازسازي و توسعه اقتصادي جمهوري اسلامي ايران يك برنامه قطعي مورد توافق طرفين را با تامين حداقل ۳۰۰ ميليارد دلار ايجاد كند. سازوكار اجرايي‌سازي اين برنامه، به عنوان بخشي از توافق نهايي ظرف ۶۰ روز نهايي خواهد شد. تمامي تاييديه‌ها، اسقاطيه‌ها و مجوزهاي  مورد نياز براي تراكنش‌هاي مالي مربوطه توسط  ايالات متحده امريكا  ارائه  خواهد شد.

۷- ايالات متحده امريكا متعهد مي‌شود به تمامي انواع تحريم‌ها عليه جمهوري اسلامي ايران، ازجمله قطعنامه‌هاي شوراي امنيت سازمان ملل متحد، قطعنامه‌هاي شوراي حكام آژانس بين‌المللي انرژي اتمي، و تمامي تحريم‌هاي يكجانبه امريكا، اعم از اوليه و ثانويه، برابر يك برنامه زماني مورد توافق به عنوان بخشي از توافق نهايي، خاتمه بدهد. جمهوري اسلامي ايران و ايالات متحده امريكا به اهميت اساسي موضوع خاتمه تحريم‌ها كه در بالا ذكر شده است اذعان دارند و قصد خود را براي رسيدگي فوري به اين موضوعات در مذاكرات، به منظور دستيابي به توافق متقابل در مورد آنها  اظهار مي‌كنند.

۸- جمهوري اسلامي ايران مجددا تاييد مي‌كند كه سلاح هسته‌اي توليد يا ابتياع نخواهد كرد. جمهوري اسلامي ايران و ايالات متحده امريكا موافقت كرده‌اند كه وضعيت مواد غني‌شده ذخيره شده را از طريق يك سازوكار مورد توافق طرفين و مطابق با برنامه زماني مندرج در بند ۷، حداقل به شيوه رقيق‌سازي در محل، تحت نظارت آژانس بين‌المللي انرژي اتمي، حل و فصل كنند. دو طرف همچنين موافقت مي‌كنند تا در مورد موضوع غني‌سازي، و ديگر موضوعات مورد توافق دو طرف مرتبط با نيازهاي هسته‌اي جمهوري اسلامي ايران، بر اساس يك چارچوب رضايت‌بخش كه در توافق نهايي مورد موافقت قرار خواهد گرفت، بحث كنند. توافق نهايي مفاد اين بند را تاييد خواهد كرد. جمهوري اسلامي ايران و ايالات متحده امريكا به اهميت اساسي موضوعات هسته‌اي ذكرشده در بالا اذعان دارند و قصد خود را براي رسيدگي فوري به اين موضوعات در مذاكرات،  به منظور دستيابي به توافق متقابل در مورد آنها  اظهار مي‌كنند.

۹- جمهوري اسلامي ايران و ايالات متحده امريكا موافقت مي‌كنند كه تا زمان توافق نهايي وضعيت موجود را حفظ كنند؛ جمهوري اسلامي ايران وضع موجود را در برنامه هسته‌اي خود حفظ خواهد كرد و ايالات متحده امريكا هيچ تحريم‌هاي جديدي عليه ايران وضع نخواهد كرد و نيروهاي نظامي بيشتري را در منطقه مستقر نخواهد كرد.

۱۰- ايالات متحده امريكا متعهد مي‌شود بلافاصله با امضاي اين يادداشت تفاهم و تا زمان خاتمه تحريم‌ها، اسقاطيه‌هاي وزارت خزانه‌داري را براي صادرات نفت خام ايران، محصولات پتروشيمي و مشتقات آنها، و تمامي خدمات مرتبط شامل تراكنش‌هاي بانكي، بيمه‌ها، حمل و نقل و غيره صادر كند.

۱۱- ايالات متحده امريكا متعهد مي‌شود تا وجوه و دارايي‌هاي محدود يا مسدود شده جمهوري اسلامي ايران را با اجراي اين يادداشت تفاهم به‌ طور كامل براي استفاده در دسترس قرار دهد. ايالات متحده امريكا و جمهوري اسلامي ايران در مورد روال مربوط به آزادسازي اين وجوه در طول مذاكرات، به صورت دوجانبه توافق مي‌كنند. اين وجوه، چه در حساب اصلي نگهداري شوند و چه منتقل شوند، براي پرداخت به هر ذي‌نفع نهايي كه توسط بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران تعيين مي‌شود، بايد به‌ طور كامل قابل استفاده شوند. ايالات متحده امريكا متعهد مي‌شود كه تمامي تاييديه‌ها و مجوزهاي لازم را در اين رابطه  صادر كند.

۱۲- جمهوري اسلامي ايران و ايالات متحده امريكا موافقت مي‌كنند تا يك سازوكار اجرايي براي نظارت بر اجراي موفق اين يادداشت تفاهم و پايبندي آتي به توافق نهايي تشكيل  شود.

۱۳- پس از امضاي اين يادداشت تفاهم و منوط به شروع اجراي بندهاي ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ اين يادداشت تفاهم و تداوم اجراي اين اقدامات، جمهوري اسلامي ايران و ايالات متحده امريكا مذاكرات درخصوص توافق  نهايي را  منحصرا در مورد بقيه بندها آغاز خواهند كرد.

۱۴- توافق نهايي با يك قطعنامه الزام‌آور شوراي امنيت سازمان ملل متحد  تاييد خواهد  شد.

     تاكيد بر لزوم پايبندي به تفاهم

با اين حال تهران همزمان بر يك اصل مهم تأكيد كرده است؛ اينكه اجراي توافق بايد دوطرفه باشد. بر همين اساس مقام‌هاي ايراني هشدار داده‌اند كه در صورت پايبند نبودن طرف مقابل به تعهدات خود، جمهوري اسلامي ايران همچنان از آمادگي كامل براي دفاع از منافع و امنيت ملي خود برخوردار خواهد بود و اجازه نخواهد داد حقوق كشور ناديده گرفته  شود.

مسعود پزشكيان رييس‌جمهور جمهوري اسلامي ايران و شهباز شريف، نخست‌وزير پاكستان امروز در گفت‌وگوي تلفني ضمن بررسي آخرين تحولات مرتبط با توافق اخير و روندهاي پيشِ رو، درباره وضعيت روابط دوجانبه و راه‌هاي گسترش همكاري‌هاي مشترك در حوزه‌هاي مختلف تبادل نظر كردند. رييس‌جمهور در اين گفت‌وگو با قدرداني صميمانه از تلاش‌هاي دلسوزانه، مسوولانه و دغدغه‌مندانه دولت پاكستان در مسير كاهش تنش‌ها و پيشبرد ابتكارات ديپلماتيك، از نقش‌آفريني و همكاري‌هاي سازنده محمد شهباز شريف، نخست‌وزير پاكستان، ژنرال عاصم منير فرمانده ارتش پاكستان و سيدمحسن نقوي وزير كشور اين كشور در روند ميانجي‌گري و تسهيل گفت‌وگوهايي كه به دستيابي به توافق اوليه براي پايان جنگ منجر شد، تشكر و قدرداني كرد.

پزشكيان با تأكيد بر اينكه اين رويكرد مبتني بر حسن‌نيت، برادري اسلامي و مسووليت‌پذيري منطقه‌اي از سوي مقامات پاكستان، جلوه‌اي ارزشمند از همدلي و همكاري ميان دو ملت بوده، اظهار داشت: تلاش‌هاي صادقانه و مجدانه دولت و ملت پاكستان در اين مقطع حساس، در حافظه تاريخي ملت ايران ماندگار خواهد بود و جمهوري اسلامي ايران همواره قدردان اين همراهي خيرخواهانه خواهد  ماند.

رييس‌جمهور همچنين ابراز اميدواري كرد كه توافق حاصل‌شده، زمينه‌ساز تثبيت صلح، كاهش تنش‌ها و آغاز مرحله‌اي جديد از همكاري‌هاي منطقه‌اي در راستاي تأمين منافع ملت‌هاي منطقه  باشد.

نخست‌وزير پاكستان نيز در اين گفت‌وگوي تلفني با ابراز خرسندي از دستيابي به توافق اخير كه با امضاي مسوولان ذي‌ربط جمهوري اسلامي ايران، امريكا و پاكستان به دست آمده است، اين توافق را گامي مهم در جهت تقويت ثبات و امنيت منطقه‌اي توصيف كرد.

شهباز شريف با تمجيد از صبر، استقامت و رويكرد مبتني بر عقلانيت و تدبير مسوولان و ملت ايران در طول روند مذاكرات  اظهار داشت: جمهوري اسلامي ايران و پاكستان صرفا دو كشور همسايه نيستند، بلكه دو ملت دوست، برادر و برخوردار از پيوندهاي عميق تاريخي، فرهنگي و ديني هستند. نخست‌وزير پاكستان افزود: دولت پاكستان با صداقت، حسن نيت و احساس مسووليت در مسير ميانجي‌گري و نزديك كردن ديدگاه‌ها تلاش كرد و اين رويكرد را در مراحل بعدي مذاكرات و گفت‌وگوهاي آتي نيز با جديت  دنبال خواهد كرد.

شهباز شريف همچنين تأكيد كرد كه تداوم اجراي اين توافق مي‌تواند آثار و دستاوردهاي ارزشمندي براي صلح، ثبات، توسعه و آباداني منطقه به همراه داشته باشد و زمينه را براي گسترش همكاري‌هاي اقتصادي و منطقه‌اي بيش از پيش فراهم سازد. نخست وزير پاكستان با اشاره به ظرفيت‌هاي گسترده همكاري ميان تهران و اسلام‌آباد، بر علاقه‌مندي كشورش براي توسعه و تعميق روابط دوجانبه با جمهوري اسلامي ايران در حوزه‌هاي علم و فناوري، صنعت، كشاورزي، تجارت، اقتصاد و ساير زمينه‌هاي مورد علاقه مشترك تأكيد كرد. در اين گفت‌وگوي تلفني، سران دو كشور بر استمرار رايزني‌ها، تقويت همكاري‌هاي دو جانبه و بهره‌گيري از تمامي ظرفيت‌هاي موجود براي ارتقاي سطح مناسبات راهبردي ميان جمهوري اسلامي ايران و پاكستان تأكيد كردند.

     روايت شب آخر مذاكرات ايران و امريكا 

از زبان قاليباف

رييس هيات مذاكره‌كننده ايراني درباره تفاوت مذاكرات اسلام‌آباد با ادوار گذشته، گفت: اگر بخواهيم به تجربه‌هاي مذاكراتي پس از انقلاب اشاره كنيم، يك نمونه مذاكرات مربوط به جنگ ايران و عراق و روندي بود كه به صدور قطعنامه ۵۹۸ منجر شد. تجربه ديگر مذاكرات هسته‌اي و برجام است كه سال‌ها ادامه داشته و بخش مهمي از فضاي ديپلماسي كشور را به خود اختصاص داده است. سومين تجربه نيز مذاكراتي است كه در جنگ‌ يك سال گذشته به خصوص جنگ رمضان شكل گرفته  است.

قاليباف ادامه داد: اين مذاكرات از جهات مختلف ابعاد متفاوتي دارد. نخست اينكه خود حادثه بسيار بزرگ است. هرچند ايران يك كشور منطقه‌اي است اما دامنه و آثار اين درگيري‌ها كاملا بين‌المللي است و آثار جهاني آن را مشاهده مي‌كنيم بنابراين از منظر جغرافياي سياسي با يك موضوع داراي تأثيرات جهاني مواجه هستيم. وي افزود: از نظر موضوعي نيز در ميانه يك جنگ نظامي قرار داريم كه از سوي قدرت اول نظامي، اقتصادي و سياسي جهان به جمهوري اسلامي ايران تحميل شده است. در كنار امريكا نيز رژيم صهيونيستي قرار دارد كه يكي از قدرت‌هاي هسته‌اي دنيا و داراي توانمندي‌هاي نظامي پيشرفته در منطقه است بنابراين اين مساله ابعاد اقتصادي، سياسي و نظامي گسترده‌اي دارد. قاليباف در ادامه درباره امتيازاتي كه ايران كسب كرده، گفت: هر جنگي كه پيروزي داشته باشد، اگر اين نهايتا منجر به يك سند حقوقي و سياسي نشود و آن پيروزي‌ها ثبت نشود، آن پيروزي‌ها هيچ منفعتي پيدا نخواهد كرد؛ نه در تاريخ و نه در مزاياي آن. الان ما در جنگ ۴۰ روزه پيروز شديم، خب دستاوردش چيست؟ در مذاكره اين دستاورد شكل مي‌گيرد. وي يادآور شد: ما وسط مذاكره بوديم كه ضاحيه مورد حمله قرار گرفت. ما بايد مي‌زديم، همان‌جا در مذاكره گفتيم ما مي‌زنيم. وقتي من آنجا صحبت مي‌كردم، اين مباحث ما در كمتر از چند دقيقه به طرف مقابل منتقل مي‌شد. ميانجي صحبت‌ها را منتقل مي‌كند و طبيعي هم هست؛ همين‌طور كه ما منتقل مي‌كنيم كه به‌هرحال تصميمات را پيش مي‌بريم. رييس هيات مذاكره‌كننده با اشاره به شب آخر مذاكرات گفت: ما در مذاكره بوديم كه بعضي از اين سندها و يك‌سري بندها را اصلاح كنيم. سه چهار ساعت كه مذاكره كرده بوديم، كار با يك ادبيات جلو مي‌رفت، ولي اتفاق ضاحيه كه افتاد، ما به عنوان مذاكره‌كننده وارد شديم  و اعلام كرديم كه ما حتماً اين كار را انجام مي‌دهيم، مطلع  باشيد.

قاليباف در پاسخ به انتقادها درباره اينكه چرا همه‌چيز را توضيح نمي‌دهد، گفت: مردم حق دارند كه از همه‌چيز اطلاع داشته باشند اما اگر قرار باشد با جزييات و همه‌چيز را بگوييم، طبيعتا دشمن توجه مي‌شود لذا از بيان كامل همه‌چيز معذوريم. وي گفت: بخشي از متن‌هايي كه ما بايد به تفاهم نهايي مي‌رسيديم، در مدت ۵۰، ۶۰ روزي كه مذاكره كرديم به نتيجه نرسيديم ولي در چند ساعت به نتيجه رسيديم. نمونه كلي‌اش در رابطه با لبنان بود. ما در تفاهمنامه‌اي كه امضا كرديم، ۳۰ روز بايد رفع محاصره مي‌افتاد كه در همان شب اتفاق افتاد. قاليباف افزود: ترامپ در توييت اول گفت من محاصره دريايي ايران را برداشتم البته تنگه هرمز هم باز است؛ ديگر كشتي‌ها مي‌توانند راه بيفتند و اين موضوع حل شد كه بلافاصله من اعلام كردم بخش دوم يعني تنگه هرمز،  الان  باز  نيست.

وي خاطرنشان كرد: من بي‌اعتمادترين فرد به امريكا هستم؛ مخصوصا امروز كه مذاكره‌كننده‌ام. رييس مجلس شوراي اسلامي در ادامه گفت: به عنوان نماينده مردم در مجلس مي‌گويم كه پس از امضاي تفاهمنامه، ديگر وقت جهاد در ميدان خدمت است و قواي سه گانه بايد بسيج شويم و به مردم برسيم. ما از قبل مشكلات اقتصادي داشتيم و در جريان جنگ بيشتر شد كه لازم است در اين زمينه به معيشت مردم توجه شود. وي ادامه داد: مردم بايد آثار اين خدمات را ببينند و همچنين در شرايط كنوني نيروهاي مسلح نيازمند نوسازي و بازسازي هستند. قاليباف تاكيد كرد: بايد ۴ ميدان مبارزه به درستي كار خود را انجام بدهند و پرچم در دست ميدان خدمت به مردم خواهد بود.  رييس هيات مذاكره‌كننده ايراني در ادامه گفت: طبق بند ۱۴ تفاهمنامه، بايد تفاهمنامه به تصويب شوراي امنيت رسيده و تبديل به قطعنامه شود. البته همين ترامپ برجام را كه تبديل به قطعنامه شده بود را پاره كرد؛ پس حتي اگر توافق نهايي باشد و آن به تاييد قطعنامه شوراي امنيت برسد بازهم اصلا قابل اعتماد نيست. تضمين ما قدرت ايران است. مهم‌ترين ضمانت اتكا به خداوند، فرهنگ عاشورايي، غيرت ايرانيان و انسجام مردم است. رييس مجلس تاكيد كرد: قدرت ايران باعث شده سه كشور اروپايي كه در برجام بدعهدي كردند و سپاه را در فهرست تروريستي قرار دادند و دنبال براندازي نظام جمهوري اسلامي بودند به دنبال مذاكره با ايران براي برداشتن تحريم‌ها باشند. وي ادامه داد: سيستم‌هاي امنيتي همان كشورهايي كه سپاه را در فهرست تروريستي گذاشتند، با التماس خواستار گفت‌وگو با ما بودند و با ماشين به ايران آمدند تا گفت‌وگو كنند، ما هم پاسخ داديم شما كه ما را تروريست نامي‌ديد، اكنون با تروريست‌ها چه كاري داريد؟ در شرايطي كه انتظار مي‌رفت نخستين دور مذاكرات فني و اجرايي پس از توافق روز جمعه در سويیس برگزار شود، منابع مختلف از لغو اين نشست خبر داده‌اند. هنوز توضيح دقيقي درباره علت اين تصميم منتشر نشده و مشخص نيست كه دو طرف چه سازوكار جديدي را براي پيگيري مذاكرات در نظر گرفته‌اند. نهاد مديريت آبراه خليج فارس بااشاره به امضاي تفاهمنامه اسلام‌آباد و ابلاغ دستور مقامات ذي‌ربط به متقاضيان عبور از تنگه هرمز اطلاع داد، در بازه زماني اعلام شده، عبور كشتي‌هايي كه درخواست عبور خود را با رعايت نكات لازم   ارسال كنند، انجام خواهد شد.

متن اطلاعيه نهاد مديريت آبراه خليج فارس در اطلاعيه‌اي به شرح زير است: 

«با عنايت به امضاي «تفاهمنامه اسلام‌آباد» و ابلاغ دستور از سوي مقامات مسوول، به اطلاع متقاضيان عبور از تنگه هرمز مي‌رساند در بازه زماني اعلام شده در تفاهمنامه، عبور كشتي‌هايي كه درخواست عبور خود را با رعايت نكات زير به مديريت آبراه خليج فارس ارسال نمايند، به سرعت انجام  خواهد  شد.

آدرس رسمي ارائه درخواست عبور به نهاد مديريت آبراه خليج فارس: 

ايميل جهت پيگيري درخواست: PGSA.ir

Info@PGSA.ir

نكات مهم: 

    تنها مسير رسمي براي رسيدگي به درخواست‌هاي عبور، وبسايت و ايميل فوق است.

    مسيرهاي معتبر و در دسترس تماس با كشتي بايد در درخواست ارسالي ارائه شود.

    به منظور جلوگيري از معطل شدن در ورودي يا خروجي تنگه هرمز، ضروري است حداقل 48 ساعت قبل از رسيدن به محدوده تنگه، درخواست عبور با درج كامل اطلاعات مورد نياز  ارسال گردد.

    در طول دوره 60 روزه، هيچ هزينه‌اي از كشتي اخذ نشده و تعرفه خدمات امنيت، ايمني و محيط زيست و همچنين بيمه ايراني مربوطه برعهده دولت جمهوري اسلامي ايران خواهد  بود.

     با توجه به شرايط خاص و وجود برخي مخاطرات ايمني در مسير عبور و به دليل لزوم حصول اطمينان از تردد ايمن و امن و جلوگيري از حوادث دريايي، هماهنگي مسير و زمان اعلامي عبور براي هر كشتي پيش از حركت به سوي تنگه ضروري است؛ مسووليت عدم رعايت بر عهده مالك كشتي  است.»

همين موضوع باعث شده بخش مهمي از توجه تحليلگران به روزها و هفته‌هاي آينده معطوف شود. اگرچه امضاي تفاهم را مي‌توان نقطه پاياني بر مرحله نظامي بحران دانست، اما  موفقيت  نهايي آن به  نحوه اجرا، ميزان پايبندي طرف‌ها و چگونگي پيشرفت مذاكرات بعدي بستگي خواهد داشت. اكنون منطقه وارد مرحله‌اي تازه شده است؛ مرحله‌اي كه در آن به جاي تحولات ميداني، عملكرد ديپلمات‌ها و مذاكره‌كنندگان تعيين خواهد كرد كه آيا تفاهم فعلي مي‌تواند به توافقي پايدار و بلندمدت تبديل شود يا نه. پرسشي كه پاسخ آن احتمالا در ماه‌هاي پيش رو  روشن خواهد شد.