به گزارش ایسنا، علی عقیلی درباره سقوط قیمتها در بازار طلا و ارز، با اشاره به ثبات و حتی رشد ۳ درصدی اونس جهانی طلا در محدوده ۴۳۵۵ دلار، اظهار کرد: عامل اصلی ریزشهای اخیر در بازار داخلی، مستقیما به کاهش نرخ دلار که به کانال ۶۲ هزار تومان بازگشته و مهمتر از آن، به جو روانی ناشی از اخبار توافق ۶۰ روزه بین ایران و آمریکا بازمیگردد. انتشار خبر این توافق و چشماندازی که از نتایج آن ترسیم شده، موجی از هراس را در میان خریداران قدیمی طلا ایجاد کرده است. بسیاری از فعالان بازار که در قیمتهای بالاتر اقدام به خرید کردهاند، اکنون از ترس زیان بیشتر، به صف فروشندگان پیوستهاند. این فشار عرضه، نهتنها در بازار طلا بلکه در سایر بازارها نیز مشهود است و طبیعی است که در کوتاهمدت، شاهد تداوم این فضای روانی باشیم.
وی با اشاره به اینکه هنوز توافقی به امضا نرسیده و صرفا خبر آن منتشر شده، خاطرنشان کرد: با نزدیک شدن به زمان احتمالی امضای توافق، اثرات روانی این رخداد در تمام بازارهای دارایی از جمله طلا، ارز و سرمایه نمود پیدا کرده است. همانطور که پیشتر پیشبینی کرده بودم، بازار سرمایه اکنون با توجه به نقدینگیهای سرگردان، فرصتهای ورود مناسبی را برای سرمایهگذاران فراهم کرده است.
این کارشناس بازار طلا و ارز در پاسخ به این پرسش که آیا با فرض تحقق نتایج ملموس از مذاکرات، ساختارهای معیوب اقتصادی ایران مانند نرخ رشد نقدینگی و کسری بودجه اجازه باقی ماندن قیمتها در سطوح پایین را میدهند یا خیر؟ گفت: نه، در درازمدت، ساختار تورمی اقتصاد ایران اجازه نمیدهد که قیمت دلار برای مدت طولانی در سطوح پایین باقی بماند. حتی اگر توافق پایدار بماند، با توجه به نرخ تورم و کسری بودجه، ارزش ذاتی دلار پتانسیل سقوط به زیر ۱۵۰ هزار تومان را نخواهد داشت؛ هرچند ممکن است مقطعی تا ۱۴۰ هزار تومان نیز کاهش یابد. اگر تحریمهای نفتی برداشته شود، ایران میتواند صادرات خود را تا سقف ۴ میلیون بشکه در روز افزایش دهد.
عقیلی ادامه داد: همزمان، ورود مجدد کشورهای حوزه خلیج فارس و ایران به عرصه صادرات با حداکثر ظرفیت میتواند بازار جهانی نفت را با مازاد عرضه مواجه کرده و قیمت نفت را کاهش دهد. این کاهش قیمت نفت، در درازمدت رابطه معکوسی با اونس طلا ایجاد کرده و مجددا تقاضا برای این فلز گرانبها را به عنوان پناهگاه امن دارایی افزایش خواهد داد. حتی اگر در بازه سه ماهه پیش رو، اونس جهانی طلا به زیر ۴۰۰۰ دلار کاهش یابد، نباید فراموش کرد که طلا همواره در بلندمدت ۳۰ ساله پناهگاهی برای حفظ ارزش داراییها بوده است. نوسانات فعلی، بخشی از روند طبیعی بازار است و نباید تحلیلهای بلندمدت را فدای هیجانات کوتاهمدت کرد.
سقوط قیمتها در بازار کالا با آزادسازی واردات
این کارشناس حوزه طلا و ارز با اشاره به شرایط سخت تجاری در ماههای گذشته و تأثیر مستقیم آن بر تورم، از وقوع یک تحول اساسی در بازار کالاهای مصرفی و سرمایهای پس از رفع محدودیتهای بینالمللی خبر داد و گفت: طی ماههای گذشته، به دلیل محدودیتهای شدید در واردات، کالاها یا وارد کشور نمیشدند و یا با هزینههای حملونقل سرسامآور از مسیرهای جایگزین نظیر پاکستان، کردستان عراق و افغانستان تأمین میشدند که این هزینههای مضاعف، خود عاملی برای افزایش قیمتها بود. با رفع احتمالی این محدودیتها، تقاضا برای ارز (چه از طریق تالار نیما و چه سایر مبادی) افزایش خواهد یافت تا کالاهای رسوبکرده و مورد نیاز وارد کشور شوند.
عقیلی با یادآوری حافظه تاریخی اقتصاد ایران از زمان پذیرش قطعنامه ۵۹۸، اظهار کرد: با تغییر فضای سیاسی و بازگشت جریان عادی تجارت، شاهد سرریز شدن کالاهای دپو شده به بازار خواهیم بود. با انباشت گستردهای از کالا در کشور مواجه هستیم. بسیاری از افراد با سوءاستفاده از وضعیت اخیر، اقدام به احتکار گسترده کالاهایی نظیر آهن، قطعات کامپیوتر و لوازم خانگی کردهاند. این در حالی است که برخلاف کالاهای خوراکی و لبنیات که دارای تاریخ مصرف محدود هستند، دارندگان این کالاهای بادوام اکنون مجبور به عرضه آنها در بازار خواهند بود.
وی با اشاره به روند ریزش قیمتها در بازار خودروهای وارداتی و چینی در پی انتشار خبر توافق، تصریح کرد: در دو سه روز گذشته شاهد بودیم که قیمت خودروهای چینی که پیشتر با دو تا سه برابر قیمتهای جهانی معامله میشدند، با شیب تندی شروع به ریزش کرده و عرضهکنندگان به سمت ارائه شرایط فروش متنوع سوق پیدا کردهاند. پیشبینی من این است که در یک تا دو ماه آینده، ما شاهد عرضه اقتصادی و متنوع کالاها در سطوح قیمتی پایینتر خواهیم بود. علت این امر ساده است؛ کسانی که این کالاها را در سطوح قیمتی بسیار بالا خریداری یا احتکار کردهاند، برای جلوگیری از ضررهای هنگفت، حاضرند به هر شرایطی کالا را به فروش برسانند. این روند تخلیه حباب، تمام بازارهای دارایی از جمله لوازم خانگی، خودرو و مسکن را تحتالشعاع قرار خواهد داد و تا مدتی، فشار عرضه، تعیینکننده اصلی قیمتها در بازار خواهد بود.
طلا در سطوح فعلی برای بانکهای مرکزی و دولتها جذاب شده است/ احتمال ورود پلکانی خریداران بزرگ به بازار
عقیلی با اشاره به اینکه خریداران بزرگ طلا بیشتر دولتها و بانکهای مرکزی هستند، گفت: در سطوح فعلی قیمت، طلا بهتدریج برای این بازیگران بزرگ جذاب شده و احتمال دارد ورود آنها به بازار بهصورت پلکانی و تدریجی انجام شود؛ به این معنا که هرچه قیمتها در سطوح پایینتری قرار بگیرند، تقاضا برای خرید نیز بیشتر خواهد شد.
وی با بیان اینکه در بازارهای جهانی، میان قیمت و تقاضا معمولا یک رابطه معکوس وجود دارد، افزود: هرچه قیمت کاهش پیدا کند، کشش تقاضا افزایش مییابد؛ این یک اصل اولیه در اقتصاد جهانی است و تقریبا در همه کالاها صادق است. البته در بازار ایران ممکن است بهدلیل شرایط خاص، در برخی مقاطع رفتار متفاوتی دیده شود و حتی با افزایش قیمت، تقاضا هم بالا برود، اما در اقتصاد بینالملل قاعده اصلی این است که پایین آمدن قیمت، تقاضا را تحریک میکند؛ مگر در کالاهای لوکس که چسبندگی قیمتی دارند.
این کارشناس حوزه طلا و ارز با اشاره به وضعیت بازار نقره نیز گفت: برای نمونه، نقره در 10 سال گذشته رشد قابل توجهی داشته و تنها در یک سال اخیر بوده که نسبت به سال قبل خود رشد قیمتی نداشته است؛ در حالی که در مجموع، قیمت آن در این بازه زمانی چندین برابر شده است. به گفته او، همین موضوع نشان میدهد که در بازار فلزات گرانبها، هر زمان قیمتها پایینتر میآیند، جذابیت خرید برای سرمایهگذاران بیشتر میشود. سرمایهگذاران وقتی پیشبینیها را میبینند و احساس میکنند یک دارایی در حال عرضه در قیمتهای پایینتر است، بهطور طبیعی وارد خرید میشوند. البته ممکن است در کوتاهمدت هنوز احتیاط وجود داشته باشد و بازار با نوسان و تردید همراه باشد، اما در میانمدت، کاهش قیمت معمولا به افزایش تقاضا منجر میشود. خردمندان جامعه ایران و آمریکا به این نتیجه رسیدهاند که باید توافق کنند. در این میان برخی جریانها و گروههای تندرو، از جمله اسرائیل، از ایجاد تنش و درگیری منتفع میشوند و طبیعتا با توافق مخالفت میکنند.
وی افزود: در داخل کشور نیز ممکن است برخی افراد از سر دلسوزی، احساسات یا ملاحظات سیاسی، نسبت به روند توافق تردید داشته باشند؛ برای مثال وقتی هنوز مراسم تشییع رهبر شهید انجام نشده، برخی ممکن است از منظر عاطفی یا سیاسی واکنشهای متفاوتی نشان دهند. با این حال، واقعیت این است که بخش مهمی از اهداف و خواستههای مطرحشده از سوی جمهوری اسلامی در این روند محقق شده و دیگر تصور اینکه آمریکا بتواند صرفا با فشار و زور، خواستههای خود را پیش ببرد، درست نیست.
این کارشناس حوزه طلا و ارز با بیان اینکه آمریکا برای توجیه افکار عمومی داخلی خود ناچار است مواضع خاصی اتخاذ کند، اظهار کرد: اکنون در عمل، تحریمهای نفتی ایران در ازای امتیازاتی برداشته میشود که پیشتر هم در برخی سطوح وجود داشته است. این روند در واقع نوعی پیروزی برای ایران محسوب میشود، زیرا تهران توانسته ابزاری به دست آورد که از برخی معادلات صرفاً هستهای، تأثیرگذارتر و قدرتمندتر است. همانطور که ترامپ پیشتر اعلام کرده بود که غنیسازی در داخل ایران را به هیچ وجه نمیپذیرد، امروز گفته میشود که تا سطح ۳.۵ درصد نیز ایرادی ندارد؛ این تغییر نشان میدهد که طرف مقابل نیز به خوبی میداند جنگ نمیخواهد و اقتصاد جهانی هم ظرفیت تنش بیشتر را ندارد.
وی در پاسخ به این پرسش که در صورت نهایی شدن توافق، آیا قیمت نفت افزایش و در مقابل، قیمت طلا کاهش بیشتری خواهد داشت یا خیر؟ بیان کرد: این مسیر محتمل است و اگر توافق به نتیجه برسد، ممکن است شاهد رشد قیمت نفت و در مقابل، کاهش بیشتر بهای طلا باشیم. همچنین تنشهای ژئوپلیتیکی نیز میتواند در همین چارچوب کاهش پیدا کند. با این حال، بعید است که در نهایت کار به سمت جنگ برود، زیرا هیچکس امروز جنگ نمیخواهد. نباید از احتمال یک تله هم غافل شد. ممکن است آمریکا بخواهد ابتدا از برخی رویدادهای مهم، از جمله جام جهانی که به حیثیت آن مرتبط است، عبور کند و سپس از مسیر اسرائیل اقداماتی علیه ایران انجام دهد. از این رو، هوشیاری در این مقطع ضروری است. بعید میدانم قیمت طلا در مجموع مسیر افزایشی پرشتابی را در پیش بگیرد. با توجه به وضعیت اقتصاد جهانی، سیاستهای فدرال رزرو و روند نرخ بهره، بازار طلا همچنان تحت فشار قرار دارد و نمیتوان انتظار جهش شدید قیمت را داشت.
