افزايش پي در پي قيمت لبنيات
رييس هياتمديره انجمن صنايع لبني در ميزگردي تخصصي در پاسخ به پرسشي درباره تداوم افزايش قيمت مواد اوليه و پيامدهاي آن بر مصرف سرانه، ظرفيت توليد و صادرات، اظهار كرد: در گذشته افزايش قيمتها شايد سالي يك يا دو بار اتفاق ميافتاد، اما اكنون تقريباً هر دو ماه يكبار شاهد تغيير قيمتها هستيم و با توجه به شرايط موجود، بسياري از صنايع از جمله صنعت لبنيات در تامين مواد اوليه با مشكلات جدي مواجه شدهاند.
رييس هياتمديره انجمن صنايع لبني در ميزگردي تخصصي در پاسخ به پرسشي درباره تداوم افزايش قيمت مواد اوليه و پيامدهاي آن بر مصرف سرانه، ظرفيت توليد و صادرات، اظهار كرد: در گذشته افزايش قيمتها شايد سالي يك يا دو بار اتفاق ميافتاد، اما اكنون تقريباً هر دو ماه يكبار شاهد تغيير قيمتها هستيم و با توجه به شرايط موجود، بسياري از صنايع از جمله صنعت لبنيات در تامين مواد اوليه با مشكلات جدي مواجه شدهاند. ميراسلام تيموري با ترسيم زنجيره ارزش صنعت لبنيات از بخش كشاورزي و دامداري تا صنايع لبني، شبكه توزيع و مصرفكننده نهايي، تاكيد كرد: مهمترين بخش اين زنجيره، مصرفكنندگان هستند، چراكه اگر مصرفكنندهاي وجود نداشته باشد، اساساً صنعتي هم وجود نخواهد داشت. تيموري با اشاره به كاهش قدرت خريد خانوارها گفت: اگر سال ۱۴۰۰ را مبنا قرار دهيم، حداقل حقوق پايه كارگري در آن زمان حدود ۲.۶ ميليون تومان بود و قيمت شير خام نيز حدود ۵ هزار و ۶۰۰ تومان تعيين ميشد، اما اكنون حداقل حقوق به حدود ۱۶ ميليون تومان رسيده، در حالي كه پيشبيني ميشود قيمت شير خام امسال به حدود ۶۰ هزار تومان برسد. وي افزود: در واقع قيمت شير خام طي اين سالها حدود ۱۰ برابر شده، اما حداقل دستمزدها حداكثر شش برابر افزايش يافتهاند و در ساير سطوح درآمدي، ميزان رشد حتي كمتر از اين عدد است. همين شكاف ميان رشد هزينهها و درآمد خانوارها موجب شده مصرف محصولات لبني از سال ۱۴۰۰ تاكنون سالانه بين ۱۰ تا ۱۵ درصد كاهش پيدا كند. وي پيشنهاد كرد: در طرح كالابرگ الكترونيكي، سهميهاي اختصاصي براي محصولات لبني در نظر گرفته شود. اكنون در كالابرگ، كالاهاي مختلفي از جمله گوشت، برنج، روغن، مرغ و تخممرغ ديده شده، اما انتظار صنعت اين است كه براي لبنيات نيز سهم مشخصي اختصاص يابد تا بخشي از فاصله ايجادشده ميان قدرت خريد مردم و قيمت محصولات جبران شود. تيموري در ادامه با اشاره به وضعيت صنايع لبني اظهار كرد: اگر روند كاهش مصرف و افت فروش ادامه پيدا كند، واحدهاي توليدي ناچار خواهند بود براي حفظ بقا بيش از گذشته به صادرات تكيه كنند؛ هرچند اولويت اصلي صنعت همچنان تأمين سفره خانوار ايراني است. وي صادرات را «مفر مهم» براي حفظ زنجيره صنعت لبنيات توصيف كرد و گفت: طي سالهاي اخير صادرات محصولات لبني روند مناسبي داشته و در ۸ تا ۱۰ ماهه نخست سال، ميزان صادرات اين صنعت به بيش از يك ميليارد دلار رسيده است.توسعه صادرات نيازمند حذف مقررات دستوپاگير و تسهيل فرآيندهاي ارزي است. با حركت به سمت ارز تكنرخي، موضوع بازگشت ارز صادراتي عملاً بايد بازتعريف شود و توليدكنندگان بتوانند ارز حاصل از صادرات را بهطور كامل براي واردات اقلام و مواد اوليه موردنياز خود استفاده كنند. اگر مشكلات فعلي ادامه پيدا كند و سرمايهگذاريها و ظرفيتهايي كه طي دو دهه گذشته در دامداري و صنايع لبني ايجاد شده، آسيب ببيند، هم مصرفكنندگان براي تأمين امنيت غذايي با هزينههاي سنگينتري مواجه خواهند شد و هم دولت ناچار به تحمل تبعات آن خواهد بود. در بخش ديگري از اين ميزگرد، وي درباره آمار مصرف سرانه لبنيات توضيح داد: با وجود برخي آمارهاي منتشرشده، به نظر ميرسد سرانه مصرف فعلي لبنيات در كشور حدود ۸۰ كيلوگرم معادل شير خام به ازاي هر نفر باشد؛ رقمي كه فاصله زيادي با اهداف تعيينشده در برنامههاي توسعهاي كشور دارد. چرا كه اگر بر اساس آمارهاي وزارت جهاد كشاورزي ما ۱۱ ميليون تن توليد شير خام داشته باشيم حدود ۲ ميليون تن از اين ميزان براي صادرات است و ميزان باقيمانده آن براي مصرف خانوار و مردم است كه در اين صورت به رقم ۸۰ كيلوگرم معادل شير خام به ازاي هر نفر ميرسيم. بر اساس برنامههاي توسعه، سرانه مصرف لبنيات بايد به حدود ۱۶۰ كيلوگرم ميرسيد، اما اكنون تقريبا نصف اين ميزان محقق شده است. تيموري درباره تصوير بيروني افزايش قيمت لبنيات توضيح داد: يكي از دلايل اصلي تكرار افزايش قيمت در اين صنعت، پايين بودن حاشيه سود است كه بهطور متوسط بين ۴ تا ۵ درصد برآورد ميشود. همين حاشيه سود محدود باعث ميشود كوچكترين تغيير در هزينهها، صنعت را به سمت زيان سوق دهد و توليدكنندگان ناچار به اصلاح قيمت شوند. افزايشهاي مقطعي در حقوق و دستمزد، تغييرات قيمت شير خام، نوسانات نرخ ارز و رشد هزينههايي مانند شكر، اقلام بستهبندي و مواد اوليه وارداتي، همگي به صورت جداگانه بر بهاي تمامشده اثر ميگذارند.
