چرا نبايد از فناوري عقب بمانيم؟

در دنيايي كه بسياري از مهارت‌هاي سنتي به سرعت در حال جايگزيني با الگوريتم‌ها هستند، عقب ماندن از فناوري مي‌تواند توانايي خلق ارزش و جايگاه شغلي را به چالش بكشد. در اين شرايط اگر به سمت مسدودسازي و محدوديت اينترنت حركت شود، بايد هوش مصنوعي و اقتصاد ديجيتال را فراموش كنيم. به گزارش ايسنا، بحث عقب‌ماندگي از دنياي ارتباطات و فناوري اطلاعات يكي از دغدغه‌هاي جدي كارشناسان، فعالان حوزه فناوري و كاربران است. وقتي به سرعت خيره‌كننده پيشرفت فناوري در جهان از گسترش شبكه‌هاي ۵G و هوش مصنوعي تا اينترنت ماهواره‌اي، شهرهاي هوشمند و اينترنت اشيا را نگاه مي‌كنيم، مي‌بينيم كه تا رسيدن به استانداردهاي جهاني فاصله وجود دارد. البته اين عقب‌ماندگي دلايل متعددي دارد كه اگر بخواهيم ريشه‌يابي كنيم بايد در شكاف نسل‌هاي ارتباطي سيار و ثابت، نبود سياست‌گذاري مشخص، عدم سرمايه‌گذاري زيرساختي و عقب ماندگي در شاخص‌هاي كيفي نظير سرعت و پايداري جست‌وجو كرد. براي استفاده از فناوري‌هاي نويني مثل اينترنت اشيا، واقعيت مجازي و خدمات ابري پيشرفته به سرعت بالا و پايداري نياز است در حالي كه جايگاه ايران در رتبه‌بندي‌هاي جهاني فاصله زيادي با ميانگين جهاني دارد. امروز بخش اعظمي از كشورهاي جهان حتي همسايگان ما به سمت توسعه و تجاري‌سازي شبكه‌هاي نسل پنجم (۵G) و حتي حركت به سمت نسل ششم رفته‌اند اما در كشور ما موبايل هنوز به‌شدت وابسته به نسل جهارم است و سايت‌هاي ۵G بسيار محدود و نقطه‌اي هستند. از طرفي در حوزه اينترنت ثابت هم وابستگي طولاني‌مدت به كابل‌هاي مسي فرسوده باعث شده تا سال‌ها از اينترنت پرسرعت مبتني بر فيبرنوري (FTTH) محروم بمانيم. البته طي سال‌هاي گذشته تلاش‌هاي زيادي براي جبران اين نقيصه و عقب‌ماندگي انجام گرفته ولي سرعت اجراي آن با نيازهاي روز انطباق و همخواني ندارد. به اعتقاد كارشناسان، براي استفاده از فناوري‌هاي نويني مثل اينترنت اشيا، واقعيت مجازي و خدمات ابري پيشرفته به سرعت بالا و پايداري نياز است در حالي كه در بحث سرعت اينترنت جايگاه ايران در رتبه‌بندي‌هاي جهاني فاصله زيادي با ميانگين جهاني دارد. همين چند وقت پيش بود كه سيدستار هاشمي، وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات در نشست مشترك با روساي مجامع نمايندگان مجلس شوراي اسلامي نسبت به عقب ماندن از تحولات فناوري هشدار داد و اعلام كرد كه استفاده حداكثري از ظرفيت‌هاي فضاي سايبري براي حضور در رقابت جهاني ضروري است. به گفته وي اگر به سمت مسدودسازي حركت كنيم بايد هوش مصنوعي را فراموش كنيم اما چنانچه با نگاه استفاده حداكثري اين حوزه تقويت شود، مي‌توانيم در عرصه جهاني حرفي براي گفتن داشته باشيم، در غير اين صورت كشور با توجه به سرعت تحولات به‌شدت از دنياي فناورانه با اين سرعت بالا عقب خواهد ماند. هاشمي تاكيد كرد كه اگر حوزه ICT براي سرمايه‌گذار جذابيت نداشته باشد، اين بخش دچار ناترازي مي‌شود و در آينده نه چندان دور شبكه‌اي وجود نخواهد داشت كه درباره آن بتوان صحبت كرد. در حال حاضر اقتصاد ديجيتال بر پايه دسترسي آزاد به ابزارهاي ابري جهاني و پلتفرم‌هاي بين‌المللي، هوش مصنوعي و تبادل ‌آزاد اطلاعات بنا شده است ولي در كشور ما محدوديت‌هاي دسترسي، فيلترينگ شديد و سياست‌هاي كنترل نظير طرح صيانت، اكوسيستم استارت‌آپي و كسب و كارهاي آنلاين را با موانع جدي روبرو كرده است. اين امر باعث شده نيروي انساني متخصص، نخبگان و حتي برنامه‌نويسان مهاجرت كنند و شركت‌ها نتوانند پا به پاي فناوري‌هاي نوين جهاني حركت كنند. هشدار درباره خطر عقب‌ماندگي از دنياي فناوري، تهديدي براي آينده كشور به شمار مي‌رود زيرا فاصله ميان وضعيت موجود زيرساخت‌ها در ايران و پيشرفت پرسرعت فناوري‌هاي نوين در دنيا قابل كتمان نيست.توسعه زيرساخت‌هاي ارتباطي در كشور ما نيازمند سرمايه‌گذاري بلندمدت، كلان و قابل پيش‌بيني است. اپراتورهاي مخابراتي به دليل قيمت‌گذاري دستوري و پايين نگه داشتن مصنوعي تعرفه‌ها در سال‌هاي گذشته با كمبود نقدينگي براي توسعه و نوسازي تجهيزات شبكه مواجه شده‌اند؛ از طرفي تغييرات پي‌درپي مديريتي و رويكردهاي امنيتي محور مانع از آن شده كه صنعت ارتباطات كشور بتواند نقشه راه روشني براي همگامي با ترندهاي جهاني داشته باشد. طبعا اين عقب‌ماندگي پيامدهايي دارد كه تنها به كند بودن اينترنت يا باز نشدن برخي سايت‌ها محدود نيست بلكه پيامد آن از دست رفتن قدرت رقابت‌پذيري اقتصادي در عصر هوش مصنوعي و اقتصاد ديجيتال است. وقتي زيرساخت ارتباطي يك كشور ضعيف و محدود باشد، صنايع سنتي نمي‌توانند هوشمند شوند. در اين فضا استارتاپ‌ها رشد نمي‌كنند و كشور به مصرف‌كننده نهايي فناوري‌هاي كهنه تبديل مي‌شود. در چنين شرايطي هشدار وزير ارتباطات درباره خطر عقب‌ماندگي از دنياي فناوري، تاكيد صريح به اين مساله است كه عقب‌ماندگي در فناوري، تهديدي براي آينده كشور به شمار مي‌رود. يعني فاصله ميان وضعيت موجود زيرساخت‌ها در ايران و پيشرفت پرسرعت فناوري‌هاي نوين در دنيا نظير هوش مصنوعي، اينترنت نسل پنجم و اقتصاد ديجيتال به مرحله‌اي رسيده كه ديگر قابل كتمان نيست. به گزارش ايسنا، عقب ماندن از فناوري در قرن بيست و يكم ديگر فقط به معناي «ندانستن نحوه كار با يك دستگاه جديد نيست، بلكه به معناي كاهش توانايي برقراري ارتباط با ساختار اصلي جهان است. دنياي كار به سرعت در حال بازتعريف است و بسياري از مهارت‌هاي سنتي در حال جايگزيني با الگوريتم‌ها هستند بنابراين اگر از فناوري عقب بمانيد نه تنها جايگاه شغلي خود را از دست مي‌دهيد بلكه از توانايي خلق ارزش جديد هم محروم خواهيد ماند.