ساز ناكوك بورس
شاخص‌هاي بازار سرمايه در اولين روز كاري هفته رخت سرخ بر تن كردند و نتوانستند در مقابل ريسك‌هاي جديد و قديمي مقاومت كنند. بورس تهران تا چند هفته پيش باوجود ريسك‌ها بازدهي مثبت قابل‌توجهي را تجربه مي‌كرد اما اكنون با تغيير ريسك‌ها شاهد عقب‌نشيني شاخص‌ها هستيم.
شاخص‌هاي بازار سرمايه در اولين روز كاري هفته رخت سرخ بر تن كردند و نتوانستند در مقابل ريسك‌هاي جديد و قديمي مقاومت كنند. بورس تهران تا چند هفته پيش باوجود ريسك‌ها بازدهي مثبت قابل‌توجهي را تجربه مي‌كرد اما اكنون با تغيير ريسك‌ها شاهد عقب‌نشيني شاخص‌ها هستيم.
درحالي كه كارشناسان به آينده مثبت بورس و بازدهي اين بازار در آبان ماه اميدوارند شاهد شروع منفي بازار سهام در اولين روز آبان ماه بوده‌ايم. به عقيده گروهي از كارشناسان باتوجه به روند اخبار سياسي احتمالا بازار اين ماه در برخي از روزها و هفته شرايط خوبي نداشته باشد و به‌طور كلي نمي‌توان انتظار بازدهي بسيار مثبتي از بازار سرمايه در اين ماه داشت. بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه دو عامل مهم يعني ريسك شروع جنگ دوباره در كشور و محاصره دريايي باعث شده كه بازار سهام طي روزهاي گذشته واكنش نشان دهد و درنهايت شاهد سرخ پوشي بازار باشيم. در اصل شروع جنگ مي‌تواند كشور را با مشكلات و چالش‌هايي خاص همراه كند و در ادامه مسير نيز محاصره دريايي ممكن است روي صادرات محصولات برخي شركت‌ها اثرگذار باشد و به نوعي شاهد كاهش صادرات در شركت‌هاي خاص باشيم.
بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه بورس از ابتداي سال تا به امروز بازدهي حدود 120درصدي داشته و اين موضوع درحالي رخ مي‌دهد كه بازار در بسياري از روزهاي ماه تعطيلي خاص مربوط به خود را تجربه كرده است (در اصل به واسطه جنگ بازار مدتي تعطيل بود). بر همين اساس با يك روز يا يك هفته نمي‌توان بازار سهام را پيش بيني كرد و اعلام نمود كه روند بازار سرمايه به‌طور كلي تغيير كرد است. به بيان ساده‌تر، منفي شدن بازار در چند روز معاملاتي لزوماً به معناي پايان حركت صعودي نيست و براي ارزيابي چشم‌انداز بازار بايد عوامل موثر بر اين افت‌وخيزها به‌صورت دقيق‌تري بررسي شوند. نكته مهم در تحليل شرايط فعلي، تفكيك اصلاح‌هاي مقطعي قيمت سهام از تغييرات بنيادي و عواملي است كه مي‌توانند مسير حركت بازار را در ادامه تحت تأثير قرار دهند. از اين منظر، واكنش سريع به نوسانات روزانه و تصميم‌گيري براساس چند جلسه معاملاتي منفي، ممكن است به ارزيابي نادرست از شرايط بازار منجر شود.
بازار از دريچه معاملات
بازار سهام در پايان معاملات روز شنبه با غلبه فشار فروش و افت شاخص‌هاي اصلي به كار خود پايان داد. در جريان معاملات اولين روز كاري هفته، شاخص كل بورس بيش از ۱۲۹ هزار واحد كاهش يافت و بار ديگر در مسير نزولي قرار گرفت. هم‌زمان، شاخص كل هم‌وزن نيز افت كرد و آمار معاملات نشان داد كه بخش قابل‌توجهي از نمادهاي بازار در محدوده منفي معامله شده‌اند.
براساس آمار معاملات، شاخص كل بورس با افت ۱۲۹ هزار و ۱۳۷ واحدي، معادل ۱.۵۸درصد، در سطح ۸ ميليون و ۴۴ هزار واحد ايستاد. شاخص كل هم‌وزن نيز با كاهش ۱۹ هزار و ۲۴۵ واحدي، افتي معادل ۰.۸۵درصد را تجربه كرد و در محدوده ۲ ميليون و ۲۳۶ هزار واحد به كار خود پايان داد.
مقايسه عملكرد اين دو شاخص نشان مي‌دهد كه فشار فروش در سهام شركت‌هاي بزرگ و نمادهاي اثرگذار بر شاخص كل شدت بيشتري داشته است. اگرچه سهام شركت‌هاي كوچك‌تر نيز از فضاي منفي حاكم بر معاملات تاثيرپذيرفتند، ميزان افت كمتر شاخص هم‌وزن نشان مي‌دهد كه عملكرد اين بخش از بازار در مقايسه با سهام بزرگ، وضعيت بهتري داشته است.
در جريان معاملات روز مذكور، برخي نمادها تحركات مثبتي را تجربه كردند، اما اين روند نتوانست به ساير بخش‌هاي بازار گسترش پيدا كند و جهت كلي معاملات را تغيير دهد. در نتيجه، تلاش‌هاي مقطعي خريداران براي بهبود وضعيت بازار با موفقيت همراه نشد و افزايش فشار عرضه، فضاي غالب معاملات را تا پايان روز تحت‌تاثير قرار داد.
بررسي وضعيت نمادها در پايان معاملات نشان مي‌دهد كه فشار فروش در بخش گسترده‌اي از بازار سهام جريان داشته است. در مجموع، ۵۵۹ نماد در محدوده منفي معامله شدند و تنها ۲۷۷ نماد در محدوده مثبت قرار گرفتند. اين اختلاف نشان مي‌دهد كه تعداد نمادهاي نزولي به‌مراتب بيشتر از نمادهاي صعودي بوده و فضاي منفي معاملات به تعداد محدودي از سهم‌ها محدود نمانده است.
در پايان بازار، ۳۵۸ نماد با صف فروش مواجه بودند، در حالي كه تعداد نمادهاي داراي صف خريد به ۱۷۱ مورد رسيد. برتري تعداد صف‌هاي فروش نسبت به صف‌هاي خريد، در كنار بيشتر بودن شمار نمادهاي منفي، از عدم تعادل ميان عرضه و تقاضا در بازار حكايت مي‌كند.
بر اين اساس، هرچند در برخي نمادها نشانه‌هايي از تقاضا و تحرك خريداران مشاهده شد، اين تحركات براي جبران فشار فروش در سطح كلي بازار كافي نبود. در نهايت، برآيند معاملات نشان داد كه فروشندگان همچنان موقعيت قوي‌تري در بازار داشته‌اند.
يكي از مهم‌ترين اتفاقات معاملات روز شنبه، خروج قابل‌توجه نقدينگي حقيقي از سهام، حق تقدم و صندوق‌هاي سهامي بود. خالص جريان پول حقيقي در اين بخش‌ها به منفي ۸ هزار و ۲۱۴ ميليارد تومان رسيد؛ رقمي كه از خروج سنگين سرمايه حقيقي از بازار سهام در جريان معاملات حكايت دارد.
در همين حال، صندوق‌هاي درآمد ثابت نيز با خروج نقدينگي مواجه شدند و خالص جريان پول حقيقي در اين صندوق‌ها منفي ۲ هزار و ۲۴۱ ميليارد و ۳۰۰ ميليون تومان ثبت شد. بنابراين، در كنار خروج پول از سهام و صندوق‌هاي سهامي، صندوق‌هاي درآمد ثابت نيز در معاملات امروز شاهد خروج سرمايه حقيقي بودند. ازسوي ديگر، ارزش معاملات سهام، حق تقدم و صندوق‌هاي سهامي به ۴۶هزار و ۱۷۰ ميليارد تومان رسيد و حجم معاملات در اين بخش‌ها ۷۱ ميليارد سهم ثبت شد. با وجود اين سطح از فعاليت معاملاتي، خروج قابل توجه پول حقيقي نشان مي‌دهد كه بالا بودن ارزش معاملات به‌تنهايي بيانگر تقويت تقاضا نيست و بايد جهت جريان نقدينگي و برآيند خريد و فروش معامله‌گران را نيز درنظر گرفت.
آمار مربوط به سرانه خريد و فروش حقيقي‌ها نيز از برتري فروشندگان حكايت دارد. سرانه خريد حقيقي‌ها در معاملات امروز ۸۶ ميليون تومان بود، در‌حالي‌كه سرانه فروش به ۱۵۳ ميليون تومان رسيد. همچنين قدرت خريد حقيقي‌ها منفي ۱.۷۸ ثبت شد. بيشتر بودن سرانه فروش از سرانه خريد و منفي بودن قدرت خريد، نشان مي‌دهد كه در معاملات حقيقي، فشار فروش نسبت به تقاضاي خريد دست بالا را داشته است.
ارزش سفارش‌هاي خريد در پايان روز به ۵ هزار و ۹۰ ميليارد و ۴۰۰ ميليون تومان رسيد، اما ارزش سفارش‌هاي فروش ۹ هزار و ۹۵۸ ميليارد و ۱۰۰ ميليون تومان بود. بر اين اساس، ارزش سفارش‌هاي فروش حدود ۴ هزار و ۸۶۷ ميليارد و ۷۰۰ ميليون تومان بيشتر از سفارش‌هاي خريد بود و برآيند سفارش‌ها در محدوده منفي قرار گرفت. فاصله قابل توجه ميان ارزش سفارش‌هاي خريد و فروش، در كنار تعداد بيشتر نمادهاي داراي صف فروش، نشان مي‌دهد كه عرضه در پايان معاملات همچنان بر تقاضا غلبه داشته است.
بازار سهام يك روز منفي را پشت سر گذاشت و تعداد نمادهاي منفي در مقايسه با تعدادهاي نمادهاي منفي افزايش بيشتري داشت. با اين وجود نمي‌توان گفت كه بازار شرايط بدي را تجربه كرده و شاخص به‌طور كل تغيير مسير داده است، در اصل زماني تغيير مسير شاخص مشخص مي‌شود كه اين روند منفي بازار چندين روز ادامه‌دار باشد و اين روند تا چندين هفته طول بكشد و به نوعي بازدهي منفي بازار به بازدهي منفي هفتگي برسد، در اين شرايط مي‌توان گفت كه بازار روند منفي خود را آغاز كرده است، اما ازسوي ديگر بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه جريان نقدينگي مثبت نيز در بازار جريان دارد و اين موضوع مي‌تواند روند بورس را مثبت سازد.
