از وعده ثبات قيمت‌ها تا بازسازي ورزشگاه آزادي
در تازه‌ترين نشست خبري سخنگوي شهرداري تهران، موضوعاتي از بحران فضاي سبز و وضعيت بوستان چيتگر تا بازسازي ورزشگاه آزادي و دانشگاه‌ها و وعده تثبيت قيمت ۱۲ قلم كالاي اساسي مطرح شد؛ مجموعه‌اي از مسائل كه با وجود تفاوت در حوزه اجرا، همگي به عملكرد و مسووليت‌پذيري مديريت شهري گره خورده‌اند.
در تازه‌ترين نشست خبري سخنگوي شهرداري تهران، موضوعاتي از بحران فضاي سبز و وضعيت بوستان چيتگر تا بازسازي ورزشگاه آزادي و دانشگاه‌ها و وعده تثبيت قيمت ۱۲ قلم كالاي اساسي مطرح شد؛ مجموعه‌اي از مسائل كه با وجود تفاوت در حوزه اجرا، همگي به عملكرد و مسووليت‌پذيري مديريت شهري گره خورده‌اند. از حفاظت از محيط زيست و توسعه زيرساخت‌ها تا حمايت از معيشت و رفاه شهروندان، شهرداري تهران با تعهداتي روبروست كه تحقق آنها به برنامه‌ريزي، تأمين منابع و نظارت مستمر نياز دارد. پرسش اصلي اين است كه اين وعده‌ها تا چه اندازه به نتايجي ملموس و قابل ارزيابي تبديل خواهند شد و مديريت شهري چگونه درباره روند اجراي آنها و پاسخ به مطالبات شهروندان گزارش خواهد داد؟ در اين نشست خبري، مطهر محمدخاني، سخنگوي شهرداري تهران، با اشاره به وضعيت بوستان چيتگر، منشأ بخش مهمي از بحران را در تصميم‌ها و ترك فعل‌هاي دو دهه گذشته دانست و تأكيد كرد كه اين وضعيت در چند ماه اخير شكل نگرفته است. با اين حال، ارجاع به گذشته، هرچند مي‌تواند بخشي از واقعيت را توضيح دهد، پاسخ كاملي به مطالبه امروز شهروندان نيست. اگر ريشه بحران در تصميم‌هاي ديروز است، مسووليت مهار آن و جلوگيري از تكرار خسارت‌ها بر عهده چه كسي است؟
اين پرسش به چيتگر محدود نمي‌شود. از واگذاري پروژه‌هاي بازسازي به شهرداري تا وعده كنترل قيمت كالاهاي اساسي، آنچه بيش از اعلام برنامه‌ها اهميت دارد، شفافيت درباره منابع مالي، زمان‌بندي اجرا و نتايج قابل سنجش است. افكار عمومي حق دارد بداند اين تعهدات با چه سازوكاري اجرا مي‌شوند، چه نهادي بر آنها نظارت مي‌كند و در صورت تحقق‌نيافتن، چه كسي پاسخگو خواهد بود.
چيتگر؛ ميراث گذشته و مسووليت امروز
محمدخاني درباره وضعيت پارك جنگلي چيتگر گفت مشكلات موجود حاصل مجموعه‌اي از اشتباهات و ترك فعل‌هاي بيش از دو دهه گذشته است. به گفته او، كارشناسان ريشه بخشي از اين وضعيت را در شيوه شهرسازي منطقه ۲۲ طي دهه ۱۳۸۰ و اوايل دهه ۱۳۹۰ مي‌دانند؛ دوره‌اي كه توسعه ساخت‌وسازها بر شرايط محيطي منطقه تأثير گذاشت. به گزارش ايسنا، سخنگوي شهرداري با اشاره به اقدامات انجام‌شده در دوره فعلي، از كاشت نهال‌هاي جديد، قطع درختان آفت‌زده با نظر سازمان منابع طبيعي و اجراي حدود ۴۰ كيلومتر لوله‌گذاري براي بازچرخاني آب و استفاده از پساب خبر داد. او تأكيد كرد كه قطع برخي درختان با هدف جلوگيري از گسترش آفت به درختان سالم انجام مي‌شود و سازمان منابع طبيعي در اين زمينه نقش كارشناسي و نظارتي دارد.به گفته محمدخاني، اصلاح وضعيت چيتگر فرايندي زمان‌بر است و ممكن است سال‌ها طول بكشد. اين توضيح نشان مي‌دهد كه احياي يك پارك جنگلي را نمي‌توان صرفا با اجراي چند پروژه عمراني يا كاشت نهال ارزيابي كرد. ميزان بقاي درختان جديد، وضعيت منابع آب، گستره مناطق آسيب‌ديده و روند كاهش خسارت‌ها از جمله شاخص‌هايي هستند كه مي‌توانند تصويري دقيق‌تر از پيشرفت اقدامات ارائه بدهند. در واقع، حتي اگر بخش مهمي از بحران به تصميم‌هاي گذشته مربوط باشد، مديريت فعلي همچنان مسوول ارائه برنامه‌اي روشن براي جبران خسارت‌هاست. انتشار گزارش‌هاي دوره‌اي درباره وضعيت پوشش گياهي و نتايج عمليات احيا مي‌تواند امكان ارزيابي مستقل عملكرد شهرداري را فراهم كند. سخنگوي شهرداري در واكنش به انتقاد يكي از اعضاي شوراي شهر درباره وضعيت فضاي سبز تهران، بر جايگاه نظارتي شورا تأكيد كرد و از عضو منتقد دعوت كرد تا همراه با كارشناسان بي‌طرف، نمايندگان شهرداري و اصحاب رسانه از پارك چيتگر بازديد كند. محمدخاني با اشاره به مسووليت‌هاي گذشته اين عضو شورا گفت بخشي از مشكلات پارك به دوره‌اي بازمي‌گردد كه او نيز مسووليت داشته است. وي همچنين پيشنهاد كرد كارشناسان محيط زيست و جنگلداري، منشأ بحران و راهكارهاي مقابله با آن را بررسي كنند. چنين بازديدي در صورتي مي‌تواند به روشن‌شدن ابعاد مساله كمك كند كه نتايج كارشناسي آن به‌صورت عمومي منتشر شود و بررسي‌ها صرفا به تعيين مقصر محدود نماند. هدف اصلي بايد مشخص‌شدن سهم عوامل مختلف، تعيين مسووليت نهادهاي مرتبط و تدوين برنامه‌اي اجرايي براي احياي پارك باشد. تبديل بحران محيط زيستي به جدالي سياسي، بدون ارائه داده‌هاي قابل سنجش، كمكي به حل مساله نخواهد كرد.بخش ديگري از نشست به بازسازي مجموعه‌هاي آسيب‌ديده اختصاص داشت. محمدخاني توضيح داد كه مسووليت اوليه شهرداري در اين زمينه بيشتر بر بازسازي خانه‌هاي مسكوني متمركز بوده است، اما با درخواست دولت و استفاده از ظرفيت مصوبه ۷۱۶ در كميسيون ماده پنج، بازسازي برخي مجموعه‌هاي ديگر نيز به شهرداري واگذار شده است. به گفته او، مجموعه ورزشي ۱۲ هزار نفري آزادي و بخش‌هايي از سه دانشگاه شهيد بهشتي، شريف و يك دانشگاه ديگر در تهران در شمار اين پروژه‌ها قرار دارند. بازسازي خانه‌هاي تاريخي نيز از ديگر مسووليت‌هايي است كه سخنگوي شهرداري به آن اشاره كرد. اين واگذاري‌ها دامنه فعاليت‌هاي مديريت شهري را گسترش مي‌دهد، اما در كنار آن پرسش‌هايي درباره منابع مالي، زمان‌بندي اجرا و نحوه تقسيم مسووليت ميان شهرداري و نهادهاي مالك مطرح مي‌شود. مشخص‌بودن بودجه هر پروژه، مراحل پيشرفت و زمان تحويل مي‌تواند از بروز ابهام درباره تعهدات جلوگيري كند.
توسعه مبتني بر حمل‌ونقل عمومي
محمدخاني در واكنش به انتقاد سوده نجفي، عضو شوراي شهر تهران، از طرح توسعه مبتني بر حمل‌ونقل عمومي يا TOD، اين الگو را روشي علمي و مورد استفاده در بسياري از شهرهاي بزرگ جهان توصيف كرد. او گفت شهرداري آمادگي دارد ظرفيت كارشناسي خود را براي بررسي بيشتر اين طرح در اختيار منتقدان قرار بدهد. بااين‌حال، پذيرش يك الگوي شهرسازي در محافل تخصصي به‌تنهايي تضمين نمي‌كند كه همه جزييات اجراي آن در هر منطقه مناسب باشد. آثار طرح بر تراكم جمعيت، ظرفيت حمل‌ونقل عمومي، زيرساخت‌هاي شهري، دسترسي شهروندان و خدمات عمومي بايد متناسب با شرايط هر محدوده بررسي شود. گفت‌وگوي كارشناسي زماني نتيجه‌بخش خواهد بود كه به‌جاي اكتفا به دفاع كلي از طرح يا مخالفت با آن، اطلاعات مشخصي درباره مزايا، هزينه‌ها و پيامدهاي احتمالي اجراي آن ارايه شود. موضوع هيات امناي محلات نيز از ديگر محورهاي نشست بود. سخنگوي شهرداري با تأكيد بر ضرورت رعايت قانون گفت شهرداري نمي‌تواند اقداماتي را بپذيرد كه مغاير با مقررات باشند. او همچنين با اشاره به حدود اختيارات شوراي شهر، بر ضرورت پرهيز از ورود شورا به حوزه اجرا برخلاف قانون تأكيد كرد. باوجوداين، براي حل اختلاف‌هاي اجرايي، ارجاع كلي به قانون كافي نيست. بايد مشخص شود اختلاف بر سر كدام اختيار، تصميم يا تفسير قانوني شكل گرفته است. تبيين دقيق حدود وظايف هيات امنا و تفكيك مسووليت‌هاي شورا و شهرداري مي‌تواند از تداوم اختلاف‌ها جلوگيري كند و زمينه مشاركت موثرتر شهروندان در اداره محلات را فراهم آورد.
وعده تثبيت قيمت ۱۲ قلم كالاي اساسي
يكي از مهم‌ترين بخش‌هاي نشست به طرح موسوم به «تورم صفر» اختصاص داشت؛ طرحي كه شهرداري تهران با هدف تثبيت قيمت ۱۲ قلم كالاي اساسي دنبال مي‌كند. محمدخاني اعلام كرد كه كالاهاي داخلي و وارداتي عرضه‌شده در اين طرح از برندهاي باكيفيت انتخاب شده‌اند و شهرداري قصد دارد قيمت اين اقلام را در شش ماه آينده ثابت نگه دارد. او هدف طرح را كاهش فشار اقتصادي بر خانوارها و فراهم‌كردن امكان برنامه‌ريزي براي خريد كالاهاي ضروري دانست. به گفته وي، رييس‌جمهور نيز از اين طرح حمايت كرده و خواستار اجراي آن در شهرهاي ديگر شده است. محمدخاني همچنين از امكان خريد كالاهاي مشمول طرح از طريق كالابرگ در ميادين ميوه و تره‌بار و فروشگاه‌هاي شهروند خبر داد، هرچند اعلام كرد كه اين شيوه خريد هنوز در سامانه شهرزاد فعال نشده است. تثبيت قيمت كالاهاي .اساسي مي‌تواند براي خانوارها اهميت زيادي داشته باشد، اما موفقيت چنين برنامه‌اي به استمرار تأمين كالا، كيفيت محصولات، دسترسي مصرف‌كنندگان و شفافيت درباره شرايط اجراي طرح بستگي دارد. وعده ثبات شش‌ماهه زماني قابل ارزيابي خواهد بود كه قيمت‌ها، ميزان موجودي و دامنه پوشش طرح به‌صورت منظم اعلام شوند. همچنين بايد روشن باشد كه هزينه حفظ قيمت‌ها چگونه تأمين مي‌شود و در صورت افزايش هزينه‌هاي واردات يا توزيع، چه سازوكاري براي استمرار عرضه در نظر گرفته شده است. معيار اصلي، نه صرفاً اعلام قيمت ثابت، بلكه امكان خريد واقعي و مستمر كالاها با همان قيمت وعده‌داده‌شده است.نشست خبري شهرداري تهران مجموعه‌اي از اقدامات و تعهدات را در حوزه‌هاي محيط زيست، بازسازي، شهرسازي و حمايت اجتماعي مطرح كرد. بااين‌حال، وجه مشترك همه اين موضوعات، ضرورت تبديل وعده‌ها به نتايج قابل سنجش است. در چيتگر، انتشار اطلاعات دقيق درباره وضعيت درختان و روند احيا اهميت دارد؛ در پروژه‌هاي بازسازي، بودجه، زمان‌بندي و مسووليت‌ها بايد روشن باشند؛ در طرح تورم صفر، استمرار عرضه و ثبات واقعي قيمت‌ها بايد سنجيده شود و در بسته حمايت از مادران نيز تأمين منابع و اثرگذاري كمك‌ها بايد مورد ارزيابي قرار گيرد. اشتباهات گذشته مي‌توانند بخشي از مشكلات امروز را توضيح دهند، اما نمي‌توانند جايگزين پاسخ‌گويي مديريت فعلي شوند.
