خزر در حال عقب‌نشيني؛ جزاير جديد از آب بيرون آمدند
افت مداوم سطح آب خزر در بخش‌هاي شمالي به ظهور جزاير جديد و تهديد زيست‌بوم‌ها منجر شده و دانشمندان نسبت به احتمال خشكي گسترده اين مناطق هشدار مي‌دهند.
افت مداوم سطح آب خزر در بخش‌هاي شمالي به ظهور جزاير جديد و تهديد زيست‌بوم‌ها منجر شده و دانشمندان نسبت به احتمال خشكي گسترده اين مناطق هشدار مي‌دهند. كاهش سطح آب درياي خزر در سال‌هاي اخير، به‌ويژه در بخش‌هاي كم‌عمق شمالي و شمال‌شرقي، نگراني دانشمندان درباره پيامدهاي زيست‌محيطي و اقتصادي اين روند را افزايش داده است. بخش شمالي و شمال‌شرقي خزر در امتداد سواحل قزاقستان تنها حدود سه تا شش متر عمق دارد و به همين دليل نسبت به كاهش سطح آب بسيار آسيب‌پذير است. در سال‌هاي اخير جزاير جديدي در اين منطقه پديدار شده‌اند كه برخي از آنها حدود يك كيلومتر طول و ۲۰۰ تا ۳۰۰ متر عرض دارند. بر اساس داده‌هاي ابزارهاي پايش، سطح آب خزر در بخش قزاقستان از منفي ۲۶.۸۲ متر در سال ۱۹۹۶ به منفي ۲۹.۲۷ متر در سال ۲۰۲۵ رسيده است؛ يعني طي سه دهه حدود ۲.۴۵ متر كاهش يافته است. ميانگين سطح آب در ايستگاه جزيره كولالي نيز در جولاي ۲۰۲۶ به منفي ۲۹.۴۲ متر رسيد كه پايين‌ترين سطح ثبت‌شده در دوره مطالعات عنوان شده است. همچنين برخي مدل‌هاي اقليمي پيش‌بيني مي‌كنند سطح خزر در قرن بيست‌ويكم همچنان كاهش يابد. يك پژوهش نشان مي‌دهد در سناريوي اقليمي ميانه، سطح آب ممكن است تا پايان قرن تا هشت متر پايين برود. دانشمندان تاكيد دارند كل خزر با سرنوشتي مشابه درياچه آرال مواجه نخواهد شد، اما بخش‌هاي كم‌عمق شمالي ممكن است شاهد خشكي گسترده باشند. كارشناسان بر مديريت بهتر مصرف آب، پايش مشترك و همكاري پنج كشور ساحلي براي حفاظت از خزر و سازگاري با تغييرات آن تاكيد دارند.
