نقشه سياستگذار براي ثبات بورس
عظيم ثابت - كارشناس بازار سرمايه نوشت: بازار سرمايه كشور در حال حاضر با مجموعهاي از متغيرهاي كلان و شرايط خاص ناشي از فضاي بحراني روبهرو است كه سمتوسوي معاملات را تعيين ميكنند.
صداي بورس| عظيم ثابت - كارشناس بازار سرمايه نوشت: بازار سرمايه كشور در حال حاضر با مجموعهاي از متغيرهاي كلان و شرايط خاص ناشي از فضاي بحراني روبهرو است كه سمتوسوي معاملات را تعيين ميكنند. ريسكهاي سيستماتيك فزاينده، تورم انتظاري پرشتاب، افزايش محسوس نرخ دلار و تنشهاي مداوم منطقهاي، بهطور مستقيم بر عملكرد بنگاهها اثر گذاشته و نااطميناني را در ميان اهالي بازار دامن زدهاند. شركتهاي صادراتمحور كه همواره موتور محرك ارزآوري و شكوفايي اقتصاد به شمار ميرفتند، اين روزها با موانع جدي نظير محاصره دريايي روبهرو شدهاند. اين محدوديتها توان اين صنايع را در نقلوانتقالات كالا، تسويه مالي و كمك به منابع ارزي كشور بهشدت تحت تاثير قرار داده و فعاليتهاي لجستيكي آنان را سخت كرده است. مساله بنيادين ديگر، چگونگي تداوم زنجيره توليد و حفظ ثبات سودآوري در فصول پيشرو است. دولت به دليل شرايط جنگي، بهمنظور جلوگيري از كمبود كالا و تسهيل دسترسي مصرفكنندگان، موقتا دست از سياست مخرب قيمتگذاري دستوري كشيده است؛ رويكردي كه كالاها را گرانتر كرده، ولي امكان رشد فروش شركتها را مهيا ساخته است. بررسي عملكرد ماهانه شركتها در شهريورماه و انتشار صورتهاي مالي ششماهه نشان ميدهد كه شركتها از نظر مبلغ فروش و سودآوري، آمار مطلوبي ثبت كردهاند. اين ارقام نشاندهنده تابآوري عملياتي بنگاهها در مقايسه با سال مالي قبل است، هرچند چالشهاي آغاز نيمه دوم سال ميتواند محاسبات اهالي بازار را دچار تغيير كند. كسري منابع دولت كمپول، بزرگترين تهديد براي حاشيه سود پايدار بنگاههاي توليدي است.
سازمان بورس به عنوان متولي بازار مكلف است تا جاي ممكن از ايجاد شوكهاي هزينهاي جلوگيري كند؛ هرچند شرايط ويژه كشور تصميمگيري را پيچيده ميكند. افزون بر اين، تحولات بينالمللي نظير انتخابات مياندورهاي امريكا و موضوعات راهبردي نظير دستيابي به اجماع بر سر بازگشايي تنگه هرمز، افق پيشروي سرمايهگذاران را بهشدت متاثر ميسازد. انتظار ميرود متولي بازار سرمايه با تكيه بر تحليل، برگزاري نشستهاي مكرر و چانهزني با دولت و مجلس، از حقوق سرمايهگذاران صيانت كند. اين اقدامات بايد مانع از ركود فعاليت بنگاهها، فرسايش داراييها و خروج نيروهاي متخصص شود تا سرمايهگذاران خرد، بازنشستگان و دارندگان صندوقها بيش از اين متضرر نشوند. ارزيابي مديريت سازمان بورس در شرايط جنگي ۱۶ ماه اخير مثبت است. مهار فضاي هيجاني و كنترل بازاري ريسكگريز در اين مدت، كاري خطير بود كه اوج آن در نحوه بازگشايي و مديريت معاملات پس از تنشهاي موسوم به جنگ رمضان نمايان شد و شايسته تقدير است. توسعه ابزارهاي نوين، گسترش تنوع نهادها و افزايش سهم سرمايهگذاري غيرمستقيم كه از دوره گذشته پايهگذاري شده بود، در دوره فعلي نيز تداوم يافت. با اين وجود، فعالان بورس مطالباتي جدي در حوزه اصلاح ريزساختارها، توسعه ابزارهاي بازارگرداني، راهاندازي مكانيزمهاي معاملاتي دوطرفه نظير فروش استقراضي و تزريق نشاط به دادوستدها دارند. پرونده سهام عدالت همچنان يكي از گرههاي كور بازار است كه ريشه در تصميمات غيركارشناسي سال ۱۳۹۹ دارد. فقدان افراد متخصص در راس مديريت شركتهاي سرمايهگذاري استاني و بياعتنايي به حاكميت شركتي سبب شده تا مجامع قانوني برگزار نشده و سرمايه سهامداران خرد سالها در بنبست عدم نقدشوندگي باقي بماند. كميته سهنفره احراز صلاحيتها نيز بهعلت نفوذ برخي گروهها نتوانست گشايشي اساسي پديد آورد. حل اين معضل و بازگشايي نمادهاي استاني، عزمي فراتر از بورس ميطلبد و نيازمند همگرايي فوري اركان تصميمگير اعم از دولت و مجلس است تا حقوق قانوني مردم احيا شده و نقدينگي منجمد آنها آزاد شود.