واكسن آنفلوآنزا در داروخانهها نيست؛ «بهطور قطع تا مهر نميرسد»
با نزديك شدن به فصل پاييز و افزايش تدريجي بيماريهاي تنفسي، نگراني درباره دسترسي مردم به واكسن آنفلوآنزا در ايران بيش از هر زمان ديگري جدي شده است.
با نزديك شدن به فصل پاييز و افزايش تدريجي بيماريهاي تنفسي، نگراني درباره دسترسي مردم به واكسن آنفلوآنزا در ايران بيش از هر زمان ديگري جدي شده است. در شرايطي كه هر سال با آغاز شهريور و مهرماه، داروخانهها به يكي از مهمترين مراكز جستوجوي مردم براي تهيه واكسن آنفلوآنزا تبديل ميشوند، امسال گزارشها از كمبود شديد و حتي نبود اين واكسن در شبكه دارويي كشور حكايت دارد؛ كمبودي كه ميتواند همزمان با افزايش موارد بيماريهاي تنفسي، گروههاي پرخطر را با نگراني بيشتري مواجه كند. واكسن آنفلوآنزا اگرچه تنها يكي از ابزارهاي پيشگيري از اين بيماري است، اما براي سالمندان، زنان باردار، بيماران مبتلا به بيماريهاي زمينهاي، افراد داراي ضعف سيستم ايمني و كادر درمان اهميت بيشتري دارد. از همين رو، زمانبندي تأمين و توزيع آن اهميت زيادي دارد. به گفته سخنگوي انجمن داروسازان ايران، بهترين زمان تزريق واكسن در كشور شهريور و نيمه نخست مهرماه است و سفارش واكسن نيز بايد دستكم شش تا هشت ماه پيش از فصل تزريق انجام شود؛ چراكه تركيب واكسن هر سال متناسب با سويههاي در گردش تغيير ميكند و شركتهاي توليدكننده نيز امكان توليد نامحدود و خارج از برنامه را ندارند. با اين حال، امسال مشكلات ناشي از جنگ، تحريمها، محدوديتهاي انتقال ارز و دشواري مسيرهاي انتقال دارو، زنجيره تأمين واكسن را با اختلال مواجه كرده است. از يك سو، توليدكنندگان داخلي با كمبود مواد اوليه مواجهاند و از سوي ديگر، واردات واكسن نيز به اندازه سالهاي گذشته انجام نشده است. در نتيجه، بخش بسيار محدودي از واكسن براي گروههايي مانند بيماران صعبالعلاج، زنان باردار و كادر درمان وارد كشور شده و عملاً سهم قابل توجهي از مردم از دسترسي به واكسن محروم ماندهاند. اين وضعيت تنها به واكسن آنفلوآنزا محدود نميشود. فعالان حوزه دارو هشدار ميدهند كه محدود شدن مسيرهاي تأمين مواد اوليه ميتواند توليد و واردات ساير داروها را نيز تحت تأثير قرار دهد و حتي هزينه تأمين دارو را افزايش دهد.
نه مواد اوليه كافي داريم
نه واردات مناسب دارو
سخنگوي انجمن داروسازان ايران در اين باره به خبرآنلاين ميگويد: «جنگ و افزايش تحريمها در كنار محدود شدن راههاي ارتباطي» دست مردم را از رسيدن به دارو و واكسن آنفلوآنزا كوتاه كرده است، وضعيت داروي امسال در كشور مانند سالهاي قبل نيست، چراكه نه مواد اوليه كافي براي توليد داخلي داريم و نه واردات مناسب دارو داريم. هادي احمدي در مورد بهترين زمان تزريق واكسن آنفلوآنزا ميافزايد: در دنيا توصيه ميشود ماه اكتبر واكسن تزريق شود اما در ايران زمان مناسب براي تزريق واكسن آنفلوآنزا در ماه شهريور و نيمه اول ماه مهر است. البته اين حرف به معناي بيتاثير شدن تزريق واكسن در خارج از اين بازه زماني نيست بلكه بازه زماني فوق در واقع وقت طلايي است كه بايد به آن توجه شود.
او در مورد نبود واكسن آنفلوآنزا در داروخانهها اظهار ميدارد: متاسفانه امسال بهدليل اينكه مسيرهاي انتقال ارز و انتقال دارو از طريق دريا بسته شده مسوولان سازمان غذا و دارو نتوانستند بهموقع درخواست واكسن را انجام بدهند. نه مواد اوليه كافي براي توليد داخلي داريم و نه واردات مناسب دارو داريم، همه مسيرها بسته است.
واكسن بايد قبلتر انجام ميشد
احمدي در مورد زمان سفارش واكسن براي واردات نيز ميگويد: سفارش واكسن آنفلوآنزا بايد شش تا هشت ماه قبل از زمان مورد نياز براي تزريق انجام شود تا شركتها واكسن را توليد كنند براي اينكه هرسال سوش واكسن آنفلوآنزا تغيير ميكند، اما از آنجاكه ما در ماههاي گذشته در جنگ و تحريم بوديم و همه مسيرها از قبيل انتقال ارز و انتقال دارو بسته بود و شايد كمي هم سهلانگاري شد، متولي نتوانست واكسن مورد نياز را سفارش دهد.
او در مورد موجودي واكسن آنفلوآنزا در كشور ميافزايد: به تعداد بسيار كم براي بيماران صعبالعلاج، زنان باردار و كادر درمان وارد شده ولي نه مانند سالهاي گذشته، طوريكه ميشود گفت واكسن آنفلوآنزا اصلاً وارد كشور نشده كه در سيستم توزيع قرار بگيرد.
امسال تا ماه مهر واكسن آنفلوآنزا نميرسد
سخنگوي انجمن داروسازان ايران در پاسخ به اين سوال كه آيا امسال تا مهر ماه واكسن به دست مردم ميرسد يا نه، تاكيد ميكند: بهطور قطع نميرسد، همانطوركه گفتم از شش ماه قبل بايد سفارشها انجام ميشد تا كارخانه مربوطه براساس سفارش دريافتي توليد كند، اين كارخانهها هم توليد اضافه ندارند؛ مگر اينكه ساير برندهاي واكسن آنفلوآنزا مانند واكسنهاي چيني را وارد كنند. او ادامه ميدهد: البته معمولاً از اين برندها زياد استقبال نميشود، مردم بيشتر از برندهاي اروپايي مانند فرانسوي و هلندي استقبال ميكردند كه امسال زمينه خريد واكسن از اين برندها فراهم نشد، يك بانك در اروپا وجود داشت كه انتقال ارز را انجام ميداد اما همين بانك به دليل تحريمها حدود شش ماه ميشود كه انتقال ارز انجام نميدهد، متاسفانه كشورهاي اروپايي و سازمان ملل برخلاف ماده ۲۳ كنوانسيون ژنو كه تسهيلكننده حملونقل دارو در زمان جنگ است عمل كردند، در اين ميان همه ارگانهاي حقوق بشري درباره اين وضعيت سكوت كردند.
وضعيت داروي امسال در كشور مانند سالهاي قبل نيست
هادي احمدي درباره وضعيت ديگر داروها در كشور نيز ميگويد: وضعيت داروي امسال در كشور مانند سالهاي قبل نيست، چراكه نه مواد اوليه كافي براي توليد داخلي داريم و نه واردات مناسب دارو داريم، همه مسيرها بسته است، امروز براي بسياري از شركتهاي توليدكننده دارو مواد اوليه وارد كشور نشده است، گفتهاند قرار است مسيرهاي جايگزين ايجاد شود، اما مسيرهاي جايگزين هم زمانبر هستند و هم قيمت دارو را تا سه برابر افزايش ميدهند. او ميافزايد: در چنين شرايطي توليد دارو سخت است، چراكه براي توليد دارو نياز است مواد اوليه از ماهها قبل وارد شود و به دست شركتها برسد تا آنها بتوانند آزمايشهاي لازم را انجام دهند؛ بههرصورت اميدوارم شرايط طوري پيش برود كه ما بتوانيم از حيث مباحث حقوق بشري ارتباطهاي تامين دارو را برقرار كنيم. سخنگوي انجمن داروسازان ايران در پاسخ به اين سوال كه از همين الان هم بيماريهاي تنفسي در كشور افزايش پيدا كرده اگر دسترسي به واكسن آنفلوآنزا وجود نداشته باشد براي جلوگيري از ابتلا چه بايد كرد؟ اظهار ميدارد: بايد از روشهاي ديگر براي افزايش سيستم ايمني بدن استفاده كنيم، همچنين در معابر عمومي از ماسك استفاده شود و پروتكلهاي بهداشتي رعايت شود.
