بارشهاي امسال كمآبي انباشته را جبران نكرد
با وجود ثبت رشد ۶۱ درصدي بارشها نسبت به سال گذشته، تداوم خشكسالي و توزيع نامتوازن بارشها باعث شده مديريت تنش آبي براي ۳۴ ميليون نفر در ۵۸ شهر كشور همچنان در اولويت باشد؛ موضوعي كه نشان ميدهد افزايش بارندگي بهتنهايي نتوانسته آثار كمآبي انباشته سالهاي گذشته را جبران كند.
با وجود ثبت رشد ۶۱ درصدي بارشها نسبت به سال گذشته، تداوم خشكسالي و توزيع نامتوازن بارشها باعث شده مديريت تنش آبي براي ۳۴ ميليون نفر در ۵۸ شهر كشور همچنان در اولويت باشد؛ موضوعي كه نشان ميدهد افزايش بارندگي بهتنهايي نتوانسته آثار كمآبي انباشته سالهاي گذشته را جبران كند.
به گزارش ايسنا، به گفته مسوولان اگرچه بارشها در سال آبي جاري نسبت به سال گذشته ۶۱ درصد افزايش يافته، اما بررسي شاخص خشكسالي SPI در مقياس كشوري از تداوم ۶ سال متوالي خشكسالي حكايت دارد. به همين دليل، بهويژه با توجه به انباشت كسري مخازن آب زيرزميني، بارندگيهاي امسال نيز نتوانسته كمآبيهاي انباشته را جبران كند و نگرانيها درباره وضعيت منابع آب همچنان پابرجاست.
بررسي آمار شبكه ايستگاههاي مبناي وزارت نيرو نشان ميدهد وضعيت بارش در مقياس كشوري در محدوده نرمال قرار دارد، اما كارشناسان تأكيد ميكنند اين شاخص نبايد به برداشتهاي خوشبينانه منجر شود، زيرا توزيع مكاني بارشها در كشور يكنواخت نبوده و همچنان بخش قابل توجهي از مناطق با كمبارشي مواجه هستند. آنطور كه مديركل دفتر اطلاعات و دادههاي آب كشور گفته است در حال حاضر ۱۲ استان كشور در شرايط زيرنرمال قرار دارند و مديريت تنش شرب براي جمعيتي بالغ بر ۳۴ ميليون نفر در ۵۸ شهر، يكي از مهمترين اولويتهاي بخش آب به شمار ميرود. تداوم كمبارشي در اين استانها ميتواند به كاهش توليد آب در ماههاي آينده، افت روانابهاي سطحي، كاهش ورودي سدها و افزايش فشار بر منابع آب زيرزميني منجر شود و در نهايت تأمين آب در بخشهاي مختلف مصرف را با چالش مواجه كند.
در همين حال، آخرين آمار وضعيت مخازن سدهاي كشور تا تاريخ ۲۷ تيرماه نشان ميدهد ۶۲ درصد ظرفيت مخازن پر شده و ۹ سد مهم كشور كمتر از ۲۰ درصد حجم ذخيره دارند. همچنين از ابتداي مهرماه تا ۲۷ تيرماه، ميزان ورودي آب به مخازن سدها به ۴۵.۴۰ ميليارد مترمكعب رسيده كه نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۷۵ درصد افزايش داشته است. حجم آب موجود در مخازن نيز با ثبت رقم ۳۱.۹۳ ميليارد مترمكعب، در مقايسه با ۲۳.۱۴ ميليارد مترمكعب سال گذشته، رشد ۳۸ درصدي را نشان ميدهد. مطالعات نشان ميدهد صرفهجويي ۱۵ تا ۲۰ درصدي در مصرف آب توسط خانوارها ميتواند شرايط آبرساني را در بسياري از شهرهاي داراي تنش آبي به وضعيت پايدار بازگرداند. از اين رو، مديريت مصرف آب تنها يك توصيه نيست، بلكه ضرورتي براي حفظ پايداري تأمين آب در كشور محسوب ميشود. با اين حال، عبور از بحران آب تنها با اجراي پروژههاي عمراني و توسعه زيرساختها امكانپذير نيست. تداوم اين چالش، نيازمند تقويت حكمراني آب، مديريت علمي منابع، بازنگري در شيوه تخصيص آب، كاهش هدررفت در شبكههاي توزيع شهري و كشاورزي و اجراي برنامههاي موثر براي سازگاري با كمآبي است. در كنار اين اقدامات، توسعه بازچرخاني آب، اصلاح الگوي كشت و سرمايهگذاري هدفمند بايد در اولويت سياستگذاري قرار گيرد. همزمان، مشاركت مردم در مديريت مصرف، بهويژه در فصل تابستان و دورههاي اوج مصرف، نقشي تعيينكننده در كاهش فشار بر منابع آبي دارد. تحقق اين هدف نيز مستلزم فرهنگسازي، آموزش، اطلاعرساني شفاف درباره وضعيت منابع آب و جلب اعتماد عمومي است. مديريت پايدار منابع آب زماني محقق خواهد شد كه سياستگذاري، سرمايهگذاري و مشاركت اجتماعي در كنار يكديگر قرار گيرند و آب به عنوان يكي از مهمترين اولويتهاي ملي در تصميمگيريها و الگوي مصرف مورد توجه قرار گيرد.
