سبد معيشتي كه تبديل به سبد بقا شده است
اصولا انتظار كارگران از كميته دستمزد اين است كه حداقل مزدي كه براي آنها تعيين ميشود با آخرين نرخ سبد معيشت همخواني داشته باشد اما آنچه در واقعيت اتفاق ميافتد اين است كه طي سالهاي اخير هميشه اين نرخ سبد دستمزد بوده كه از حقوق دريافتي كارگران سبقت گرفته است.
اصولا انتظار كارگران از كميته دستمزد اين است كه حداقل مزدي كه براي آنها تعيين ميشود با آخرين نرخ سبد معيشت همخواني داشته باشد اما آنچه در واقعيت اتفاق ميافتد اين است كه طي سالهاي اخير هميشه اين نرخ سبد دستمزد بوده كه از حقوق دريافتي كارگران سبقت گرفته است. سبد معيشت سال 1405 در حالي از سوي كميته مزد 42 ميليون و 900 هزار تومان تعيين شد كه حذف ارز ترجيحي كالاهاي اساسي و جنگ دست به دست هم دادند و قبل از اينكه كارگران بتوانند دستمزد تعيين شده را دريافت كنند نرخ سبد معيشت به گواه بسياري از فعالان اقتصادي بيش از 70 ميليون تومان شد. هر چند دولتمردان سعي داشتند اين مبلغ را به نوعي عددسازي جلوه دهند اما واقعيتي كه در جامعه جريان دارد نشان ميدهد سبد معيشت كارگران اين روزها به سبدي براي بقا تبديل شده است. بسياري از خانوارهاي كارگري توان تامين ميزان لازم ويتامين و پروتيين مورد نياز خود را ندارند. در حالي كه نرخ اجارهبها بيش از 70 درصد دريافتي كارگران را ميبلعد تامين سبد معيشت حتي با دريافت كالا برگ هم كاري بسيار سخت و دشوار شده است. امروز بسياري از كالاهاي اساسي به واسطه افزايش قيمتها و عقب ماندن دستمزد از تورم ديگر جايي در سبد معيشتي كارگران ندارند. حتي افزايش قيمت قوت لايموت (نان) هم باعث شده تا تامين آن براي بسياري افراد به دشواري صورت بگيرد.
وعدههايي كه كارگران را نااميد كرده است
زماني كه قرار بود كالابرگ به افراد تعلق بگيرد مسوولان دولتي مدعي بودند كه نرخ كالا برگ بيش از افزايش قيمتهاست و به اين ترتيب افراد ميتوانند مبلغي از آن را به تامين كالاهايي با مدت ماندگاري بيشتر اختصاص دهند اما اين وعده در نهايت شايد 2 ماه عمر كرد و بعد از آن با افزايش افسار گسيخته قيمتها ديگر كالا برگ يك ميليون توماني هم ارزش واقعي خود را از دست داد و نتوانست راهكاري براي مهار تورم و جلوگيري از سقوط خانوارهاي كارگري به زير خط فقر مطلق شود.
ضرورت ترميم مزد در 6 ماهه دوم سال
تمام اين اتفاقات در حالي رخ ميدهد كه بسياري از فعالان كارگري و اعضاي گروه كارگري شوراي عالي كار باور دارند كه تنها راه جلوگيري از اين وضعيت اسفبار براي معيشت كارگران ترميم دستمزد است. مسالهاي كه فعالا نه شوراي عالي كار تصميمي براي برگزاري جلسهاي در اين باره دارد و نه مسوولان دولتي روي خوشي به اين خواسته فعالان كارگري نشان دادهاند. اينكه مزد تصويب شده كارگران نزديك به 43 ميليون تومان است اما تورم خوراكيها به بيش از 70 درصد در ماههاي گذشته رسيده تنها يك واقعيت تلخ را به نمايش ميگذارد. اينكه كارگران مجبورند فقط به بقا فكر كنند و معيشت در اولويت قرار ندارد.
كارگران در انتظار انتشار آمار تورم تيرماه
محسن باقري، عضو گروه كارگري شوراي عالي كار و رييس كميته دستمزد كانون عالي شوراهاي اسلامي كار كشور، در اشاره به آخرين وضعيت محاسبه سبد معيشت كارگران به ايلنا گفت: تاكنون محاسبات جديدي در اين زمينه انجام نشده و گروه كارگري در انتظار انتشار آمار تورم تيرماه، بهويژه نرخ تورم اقلام خوراكي، آشاميدني و مواد غذايي است. وي افزود: برآورد اوليه نشان ميدهد هزينههاي بخش خوراكي و آشاميدني سبد معيشت كارگران نسبت به گذشته افزايش قابل توجهي داشته و احتمال ميرود اين بخش با رشد حدود دو تا سه برابري مواجه شده باشد، اما محاسبات دقيق پس از انتشار آمار رسمي مركز آمار ايران انجام خواهد شد. باقري تصريح كرد: در صورت تشكيل كميته دستمزد از سوي وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي، محاسبات سبد معيشت بهصورت سهجانبه و با حضور نمايندگان دولت، كارگران و كارفرمايان بررسي و نهايي خواهد شد.
گروه كارگري به صورت مستقل عمل ميكند
وي تأكيد كرد: اگر وزارت كار اين جلسات را برگزار نكند، گروه كارگري بهصورت مستقل و بر مبناي آمار رسمي مركز آمار ايران، محاسبات مربوط به سبد معيشت را انجام داده و نتايج آن را اعلام خواهد كرد. وي خاطرنشان كرد: عدم تشكيل جلسات كميته دستمزد مانعي براي فعاليت گروه كارگري نخواهد بود و اين گروه محاسبات خود را بر اساس نرخ تورم تيرماه منتشر ميكند. رييس كميته دستمزد كانون عالي شوراهاي اسلامي كار كشور درباره آخرين رقم محاسبهشده سبد معيشت گفت: آخرين برآورد گروه كارگري كه بر مبناي تورم ديماه انجام شده بود، رقم ۴۲ ميليون و ۹۰۰ هزار تومان را نشان ميداد.
پيش بيني آثار افزايش نرخ ارز
در هزينههاي مصرفكنندگان
او در ادامه با اشاره به مباحث مطرحشده درباره آثار تغييرات نرخ ارز بر هزينههاي معيشت اظهار كرد: در زمان بررسي دستمزد، گروه كارگري معتقد بود آثار افزايش نرخ ارز بهتدريج در هزينههاي مصرفكنندگان نمايان خواهد شد و به همين دليل پيشنهاد كرد بررسي نهايي سبد معيشت به پس از مشخص شدن اين آثار موكول شود تا امكان افزايش ساير مزاياي مزدي نيز فراهم باشد.
باقري افزود: در مقابل، وزارت امور اقتصادي و دارايي معتقد بود آثار سياستهاي ارزي از بهمنماه به بعد موجب كاهش روند تورم خواهد شد، اما به گفته وي، اين پيشبيني محقق نشد و در عمل آثار افزايش نرخ ارز تا پايان خردادماه بهطور كامل در بازار نمايان شد؛ بهگونهاي كه تورم اقلام خوراكي و آشاميدني به حدود ۱۴۰ درصد رسيد. او ادامه داد: بنابراين در محاسبات منتهي به تيرماه، آثار ناشي از تغييرات ارزي تا حد زيادي تخليه شده و در صورت افزايش مجدد هزينههاي معيشت، اين افزايش بيشتر ناشي از پيامدهاي جنگ و ساير تحولات اقتصادي خواهد بود. رييس كميته دستمزد كانون عالي شوراهاي اسلامي كار كشور درباره برآورد رقم جديد سبد معيشت گفت: هنوز هيچ محاسبه دقيقي در اين خصوص انجام نشده و تا زمان انتشار آمار رسمي تورم تيرماه، نميتوان رقم مشخصي اعلام كرد. او افزود: هرچند افزايش قابل توجه هزينههاي خوراكيها قابل پيشبيني است، اما بدون انجام محاسبات كارشناسي، اعلام هرگونه عدد دقيق، صحيح نخواهد بود. باقري همچنين با اشاره به موضع وزارت كار مبني بر اينكه فعلاً برنامهاي براي بازنگري دستمزد تا پايان شهريور وجود ندارد، اظهار كرد: پس از نهايي شدن محاسبات، نتايج به اطلاع رسانهها خواهد رسيد.
