سهم پررنگ پاكستان در تامين برنج
با وجود اختلالات ايجادشده در مسيرهاي حملونقل و محدود شدن بخشي از واردات از هند، بازار برنج كشور همچنان در وضعيت نسبتا باثباتي قرار دارد. با اين حال، بررسي روند واردات در ماههاي اخير نشان ميدهد كاهش تامين از برخي مبادي سنتي و افزايش هزينههاي حملونقل و واردات، چشمانداز تامين اين كالاي اساسي را با چالشهايي همراه كرده است.
با وجود اختلالات ايجادشده در مسيرهاي حملونقل و محدود شدن بخشي از واردات از هند، بازار برنج كشور همچنان در وضعيت نسبتا باثباتي قرار دارد. با اين حال، بررسي روند واردات در ماههاي اخير نشان ميدهد كاهش تامين از برخي مبادي سنتي و افزايش هزينههاي حملونقل و واردات، چشمانداز تامين اين كالاي اساسي را با چالشهايي همراه كرده است. مجيدرضا خاكي، دبير انجمن واردكنندگان برنج ايران، در گفتوگو با ايسنا، درباره وضعيت بازار جهاني برنج اظهار كرد: اين موضوع تاكنون اثر ملموسي بر قيمتهاي صادراتي (FOB) برنج در كشورهاي توليدكننده نداشته است، اما به دليل اختلال در مسيرهاي آبي، افزايش شديد در كرايه حمل و بيمه جنگي و در نتيجه افزايش چشمگير در هزينه واردات قابل ملاحظه است. وي علت عدم افزايش قيمت در مبدا را كاهش تقاضاي كشورهاي واردكننده بزرگ برنج عنوان كرد و گفت: در ماههاي اخير، به دليل رشد قابل توجه در هزينههاي حملونقل و بيمه، ميزان تقاضا از سوي برخي كشورهاي واردكننده نسبت به گذشته كاهش يافته است. از سوي ديگر، كشورهاي عمده صادركننده برنج از جمله هند و تايلند با افزايش برداشت و رشد عرضه مواجه بودهاند كه اين موضوع نيز به حفظ ثبات نسبي قيمتهاي صادراتي كمك كرده است. خاكي در ادامه به وضعيت تامين برنج مورد نياز كشور اشاره كرد و گفت: بهطور معمول حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد برنج وارداتي ايران از هند تامين ميشود كه بخش عمده آن از طريق مسيرهاي دريايي جنوب كشور وارد ميشد، اما با توجه به محدوديتهاي ايجادشده در اين مسيرها، روند تامين برنج از هند با مشكل مواجه شده است. بخش ديگري از نياز وارداتي كشور نيز از طريق پاكستان تامين ميشود و خوشبختانه بخشي از اين ظرفيت از طريق مسيرهاي زميني و مرزهاي استان سيستان و بلوچستان در حال ورود به كشور است كه تا حدودي به جبران محدوديتهاي ايجادشده در مسيرهاي دريايي كمك كرده است. خاكي درباره وضعيت موجودي برنج در كشور نيز گفت: در حال حاضر از نظر موجودي برنج وارداتي، شرايط نگرانكنندهاي وجود ندارد؛ زيرا بخشي از نياز كشور همچنان از مسير پاكستان تامين ميشود و برنج به ميزان كافي در بازار و فروشگاهها قابل رصد است. با اين حال، مقايسه آمار واردات در دو ماهه نخست سال جاري با مدت مشابه سال گذشته نشان ميدهد كه حجم واردات كاهش داشته است. دليل اصلي اين موضوع نيز بدهي انباشته واردكنندگان به طرف خارجي و همچنين محدود شدن واردات از هند است كه بهطور سنتي سهم عمدهاي در تامين برنج مورد نياز كشور داشته است. بخش قابل توجهي از واردات به صورت نقدي انجام ميشود و از آنجا كه تامينكنندگان پاكستاني نيز عمدتا بر مبناي پرداخت نقدي فعاليت ميكنند، تداوم بدهيهاي معوق ميتواند تمايل فروشندگان خارجي براي ارسال محمولههاي جديد را بيش از پيش كاهش دهد. در چنين شرايطي فروشندگان خارجي پرداخت كامل يا بخش عمده بهاي كالا را پيش از ارسال محموله مطالبه ميكنند. وي درباره دلايل افزايش قيمت برنج وارداتي در بازار نيز گفت: رشد قيمتها ناشي از مجموعهاي از عوامل است كه مهمترين آن افزايش قابل توجه هزينههاي حملونقل و بيمه محمولههاست. عامل ديگر، تغيير مبناي تامين ارز واردات از ارز ترجيحي ۲۸ هزار و ۵۰۰ توماني به نرخ ارز مركز مبادله است كه روند صعودي داشته و هزينههاي واردات را افزايش داده است.
