افت شديد صادرات اروپا به خليج‌فارس

در نخستين ماه جنگ امريكا عليه ايران صادرات اروپا به ايران و كشورهاي عربي منطقه به ترتيب 65 و 37درصد كاهش داشت.بررسي داده‌هاي يورو استات مربوط به تجارت اتحاديه اروپا با شش كشور عضو شوراي همكاري خليج‌فارس-‌شامل امارات، عربستان سعودي، قطر، عمان، كويت و بحرين-  نشان مي‌دهد در مارس 2026، هم‌زمان با آغاز جنگ  امريكايي-صهيونيستي عليه ايران، جريان صادرات اروپا به اين كشورها با افت محسوسي روبه‌رو شده است؛ افتي كه مي‌تواند بازتابي از افزايش ريسك‌هاي ژئوپليتيكي، نااطميناني در بازارهاي منطقه و اختلال در مسيرهاي حمل‌ونقل و سرمايه‌گذاري باشد.به گزارش تسنيم، ارزش صادرات اتحاديه اروپا به اين 6 كشور از حدود 8.7 ميليارد يورو در مارس 2025 به حدود 5.48 ميليارد يورو در مارس 2026 رسيده است؛ يعني كاهشي نزديك به 3.2 ميليارد يورو معادل 37درصد. در ميان اين كشورها، قطر بيشترين افت را تجربه كرده؛ به‌طوري‌كه صادرات اروپا به اين كشور از 590 ميليون يورو به 290 ميليون يورو كاهش يافته است. همچنين صادرات اروپا به امارات 47درصد، عربستان 13درصد، عمان 36درصد، كويت 54درصد و بحرين 68درصد كاهش داشته است.در سمت مقابل، روند واردات اروپا از اين كشورها متفاوت بوده است. مجموع واردات اتحاديه اروپا از شش كشور يادشده از حدود 4.7 ميليارد يورو در مارس 2025 به حدود 5.49 ميليارد يورو در مارس 2026 افزايش يافته كه بيانگر رشدي در حدود 16درصد است. واردات از امارات 5درصد و از قطر 37درصد كاهش داشته، اما واردات از عربستان 20درصد، عمان 101درصد، كويت 124درصد و بحرين 82درصد افزايش يافته است.

پيامد اين تحولات، تغيير محسوس در تراز تجاري اروپا با منطقه خليج‌فارس بوده است. مازاد تجاري حدود 4 ميليارد يورويي اتحاديه اروپا در مارس 2025 در مارس 2026 تقريباً از ميان رفته و به سطحي نزديك به صفر رسيده است؛ به اين معنا كه كاهش صادرات در كنار افزايش واردات، تعادل تجاري پيشين را برهم زده است. در همين بازه زماني، تجارت ايران و اتحاديه اروپا نيز با افت قابل توجهي همراه بوده است. در مارس 2026، كه نخستين ماه جنگ محسوب مي‌شود، ارزش مبادلات دو طرف نسبت به مارس سال قبل 60درصد كاهش يافته و از 334 ميليون يورو به 134 ميليون يورو رسيده است.واردات اتحاديه اروپا از ايران در اين ماه با افت 45درصدي از 91 ميليون يورو به 50 ميليون يورو كاهش يافته و صادرات اروپا به ايران نيز با كاهش 65درصدي از 243 ميليون يورو به 84 ميليون يورو رسيده است.در مجموع، داده‌هاي مارس 2026 نشان مي‌دهد تنش‌هاي ژئوپليتيكي، نااطميناني‌هاي امنيتي و اختلال در مسيرهاي حياتي حمل‌ونقل مانند تنگه هرمز، نه‌تنها اقتصاد ايران بلكه الگوي تجارت خارجي كشورهاي عربي منطقه و حتي شركاي اروپايي آنان را نيز تحت تأثير قرار داده و باعث برهم خوردن موازنه‌هاي تجاري پيشين شده است.