۵ نشانه كه از هك گوشي خبر ميدهند
روشهاي بسياري وجود دارد كه افراد سودجو ممكن است از طريق آنها براي دسترسي به تلفن همراه شما تلاش كنند؛ از كلاهبرداريهاي فيشينگ گرفته تا نصب بدافزارهاي مخرب، هكرها همواره به دنبال راهي براي نفوذ به اطلاعات شخصي و حسابهاي كاربري شما هستند.
روشهاي بسياري وجود دارد كه افراد سودجو ممكن است از طريق آنها براي دسترسي به تلفن همراه شما تلاش كنند؛ از كلاهبرداريهاي فيشينگ گرفته تا نصب بدافزارهاي مخرب، هكرها همواره به دنبال راهي براي نفوذ به اطلاعات شخصي و حسابهاي كاربري شما هستند. به گزارش ايسنا، زيرنظر داشتن عملكرد دستگاه - براي تشخيص موارد غيرعادي - و همچنين اطمينان از اينكه تماسها يا پيامكهاي شما به دستگاه ديگري منتقل (دايورت) نشده باشند، راهكارهاي بسيار خوبي براي حفظ امنيت و كنترل اوضاع هستند. اگر نگران هك شدن گوشي خود هستيد، تنها نيستيد. در عصر حاضر، امنيت سايبري به يكي از دغدغههاي اصلي تبديل شده است؛ بهويژه آنكه هكرها اكنون ميتوانند با استفاده از هوش مصنوعي، دست به اقدامات پيچيدهاي مانند نفوذ به سيستمهاي «خانه هوشمند»، بزنند. متاسفانه، بسياري از نشانههاي هك شدن گوشي ممكن است با مشكلات معمولي كه گوشيهاي قديميتر دچار آن ميشوند - نظير كاهش عمر باتري، افت عملكرد دستگاه يا مشكلات مربوط به حافظه - شباهت زيادي داشته باشند. با اين حال، نشانههاي مهمي وجود دارد كه ميتواند ثابت كند فردي بهطور غيرمجاز به گوشي يا حسابهاي كاربري شما دسترسي پيدا كرده است؛ مواردي همچون شنيدن صداهاي عجيب در پسزمينه هنگام مكالمه، وجود برنامههايي كه به ياد نميآوريد آنها را نصب كرده باشيد، دريافت هشدارهاي ورود به حساب كاربري كه انتظارش را نداشتيد و غيره. نسبت به اين علائم هوشيار باشيد و در صورت مشاهده آنها - بهويژه اگر چندين مورد را همزمان تجربه كرديد - اقدامات اصلاحي لازم را انجام دهيد.
وجود برنامهاي روي گوشي كه خودتان آن را نصب نكردهايد
معمولا تشخيص يك برنامه ناشناس روي گوشي آسان است، اما برخي بدافزارها بهگونهاي طراحي شدهاند كه اصلا عجيب يا ناآشنا به نظر نرسند. «رتهت» (RatHat) كه يك تهديد بدافزاري جديد براي كاربران گوشيهاي اندرويدي است، ظاهر برنامههايي از جمله مرورگر «گوگل كروم» را تقليد ميكند كه اكثر افراد از قبل روي گوشي خود دارند. اين بدافزار عمدتا از طريق پيامكها و سايتهاي دانلود جعلي كه شبيه به «گوگل پلي استور» هستند، منتشر ميشود. اگر كاربر آن را باز كند و دسترسي مديريتي (admin access) به آن بدهد، بدافزار يك عامل هوش مصنوعي را نصب ميكند كه در پسزمينه فعال شده و گذرواژهها، كدهاي تاييد دومرحلهاي و پيامهاي موجود در گوشي را سرقت ميكند. اگر گوشي شما درخواست نصب برنامهاي را داد كه همين حالا هم روي دستگاه داريد (مثلا يك نسخه ديگر از گوگل كروم)، اين ميتواند نشانهاي از حضور بدافزار «رتهت» باشد. در سيستمعامل اندرويد، قابليت «گوگل پلي پروتكت» (Google Play Protect) بهصورت پيشفرض فعال است و در بيشتر موارد، برنامههاي مخرب را بهطور خودكار حذف ميكند. با اين حال، پاكسازي «رتهت» دشوارتر از ساير بدافزارهاست و تنها راه حذف كامل آن، بازگرداندن گوشي به تنظيمات كارخانه است. اگر از آيفون استفاده ميكنيد، بهتر است در برنامه «تنظيمات» (Settings) و در بخش «عمومي» (General)، به قسمت «مديريت دستگاه و ويپيان» برويد و بررسي كنيد كه آيا پروفايلهاي پيكربندي (configuration profiles) ناشناسي در آنجا وجود دارد يا خير. بسياري از مدارس و كسبوكارها از اين پروفايلها براي مديريت آيفونهايي كه در اختيار افراد قرار ميدهند استفاده ميكنند، اما اپل هشدار ميدهد كه اين پروفايلها ممكن است امكان دسترسي به اطلاعات يا موقعيت مكاني شما را فراهم كنند. اگر پروفايلي مربوط به محل كارتان باشد، جاي نگراني نيست، اما اگر نميدانيد منشأ يك پروفايل چيست، بهتر است آن را حذف كنيد. البته به خاطر داشته باشيد كه با حذف يك پروفايل، تمام تنظيمات، برنامهها و دادههايي كه همراه آن نصب شدهاند نيز پاك خواهند شد.
دريافت هشدارهاي ورود به حساب
(لاگين) كه انتظارش را نداشتيد
اگر كد تاييد دومرحلهاي برايتان ارسال شد، در حالي كه خودتان قصد ورود به حساب كاربريتان را نداشتيد، اين ميتواند نشانهاي از هك شدن يا نفوذ به حساب اپل شما باشد. موارد مشكوك ديگر شامل پيامهايي است كه به ياد نميآوريد آنها را ارسال كرده باشيد، يا خريدهايي كه آنها را نميشناسيد. شركتهاي ديگر، مانند گوگل نيز هشدارهاي ورود ارسال ميكنند و اگر فعاليت غيرمنتظره يا غيرعادي در ورود به حساب كاربريتان از طريق دستگاه مشاهده كنند، به شما اطلاع خواهند داد. در بسياري از موارد، چنين هشدارهايي صرفا به اين معناست كه فرد ديگري در تلاش است به حساب كاربري شما دسترسي پيدا كند. اين ميتواند به اين معنا باشد كه آنها رمز عبور شما را به دست آوردهاند و تلاش ميكنند از طريق دستگاه خودشان به حساب شما دسترسي پيدا كنند. خوشبختانه، دور زدن «احراز هويت دو مرحلهاي» بسيار دشوارتر است، اما همين موضوع باعث ميشود برخي حملات، خود گوشي را هدف قرار دهند. براي مثال، در حمله موسوم به «پيكسنپينگ» (Pixnapping) به گوشيهاي اندرويدي، از يك برنامه مخرب استفاده ميشود تا محتواي صفحه نمايش شما، پيكسل به پيكسل، بازسازي شود. پژوهشگران دريافتهاند كه اين روش ميتواند كد احراز هويت دو مرحلهاي را تنها در ۱۴ ثانيه - خيلي پيش از آنكه كد منقضي شود - به دست آورد.
مشاهده پنجرههاي پاپآپ (تبليغاتي) در زماني كه مشغول وبگردي نيستيد
تبليغات پاپآپ (Pop-up) آزاردهندهاند، اما بيشتر ما ياد گرفتهايم كه بهسادگي آنها را ببنديم و به كارمان ادامه دهيم. «كميسيون تجارت فدرال» (FTC) امريكا وجود تعداد بيشازحد تبليغات پاپآپ را يكي از نشانههاي بدافزار ميداند؛ و اگر تبليغات حتي زماني كه مرورگري باز نداريد همچنان ظاهر ميشوند، اين يك هشدار بسيار جديتر است. در برخي گوشيهاي اندرويدي ارزانقيمت، حتي نيازي نيست چيزي دانلود كنيد تا اين اتفاق رخ دهد. پژوهشگران شركت «بيتديفندر» رد بدافزاري را كه بهصورت پيشفرض روي هزاران گوشي اندرويدي ارزانقيمت نصب شده بود، تا يك شبكه تبليغاتي دنبال كردند. اين بدافزار كه پژوهشگران آن را «ميدنايت ميموسا» ناميدهاند، در نرمافزار سيستمي گوشي پنهان ميشود و برنامههايي مانند هواشناسي يا ساير ابزارهاي كوچك را نصب ميكند. سپس از اين برنامهها براي نمايش تبليغات استفاده ميكند، حتي اگر شما هرگز آنها را باز نكنيد. گوشيهاي آلوده عمدتا از تراشههاي «مدياتك» استفاده ميكنند و تحت برندهايي مانند «كيوبوت» (Cubot) و «دوجي» (Doogee) فروخته ميشوند. همچنين شامل نسخههاي تقلبي سري «گلكسي اس» سامسونگ نيز ميشوند. علاوه بر اين، هميشه بايد از نصب ميانافزارهاي (Firmware) غيررسمي يا استفاده از راهكارهاي سريعي كه بهصورت آنلاين منتشر ميشوند، خودداري كنيد، زيرا اين موارد اغلب ميتوانند مشكل را بدتر كنند.
داغ شدن گوشي در زماني كه از آن استفاده نميكنيد
اگر گوشي شما در حالي كه صرفا روي ميز قرار دارد داغ ميشود، يا شارژ باترياش بهطور ناگهاني ساعتها زودتر از يك ماه پيش تمام ميشود، احتمالا برنامهاي در پسزمينه در حال اجراست كه شما از آن بيخبريد. هر فعاليتي كه بدافزار روي گوشي شما انجام ميدهد، بخشي از توان پردازشي و شارژ باتري را مصرف ميكند؛ به همين دليل، داغ شدن دستگاه و تخليه سريعتر باتري، از نشانههاي رايج آلوده شدن گوشي اندرويدي شما به ويروس هستند. براي مثال، بدافزار «رتهت» يك عامل هوش مصنوعي را در پسزمينه فعال نگه ميدارد تا فعاليتهاي شما را زيرنظر بگيرد. با اين حال، پيش از آنكه بهسراغ حذف برنامهها برويد، ابتدا بايد احتمال وجود دلايل عادي و معمول را بررسي و رد كنيد. داغ شدن باتري باعث ميشود شارژ آن بسيار سريعتر خالي شود، حتي زماني كه از گوشي استفاده نميكنيد. همچنين، پس از بهروزرساني نرمافزاري، ممكن است شارژ گوشي براي مدتي كوتاهي سريعتر از حالت معمول تمام شود، زيرا دستگاه در حال تكميل برخي پردازشها در پسزمينه است. اين وضعيت در مورد گوشيهاي كاملا نو نيز ممكن است رخ دهد و شايد لازم باشد چند روز صبر كنيد تا عملكرد دستگاه و وضعيت مصرف باتري به حالت پايدار و عادي برسند. اگر هيچيك از اين موارد دليل مشكل شما نيستند، ميتوانيد از طريق تنظيمات باتري گوشي بررسي كنيد كه كدام برنامه باعث بروز اين مساله شده است. در اكثر دستگاهها، با مراجعه به بخش «باتري» (يا گزينهاي مشابه)، ميتوانيد ببينيد دقيقا كدام برنامهها از باتري شما استفاده كردهاند و ميزان فشار آنها بر منابع سيستم چقدر بوده است.
گوشي شما بيش از حد معمول از اينترنت (داده) استفاده ميكند
افزايش ناگهاني مصرف داده ميتواند نشانهاي از وجود مشكل در گوشي شما باشد؛ زيرا هر عامل يا شخصي كه اطلاعات را از گوشي شما سرقت ميكند، بايد آن دادهها را به مقصد ديگري ارسال نمايد. در مورد بدافزار «رتهت»، اطلاعات سرقت شده از طريق يك پروكسي براي هكرهاي پشتپرده ارسال ميشود. بدافزار «ميدنايت ميموسا» نيز به شيوه متفاوتي باعث مصرف داده ميشود. اين بدافزار گوشي شما را به يك «پروكسي خانگي» تبديل ميكند تا از آن براي هدايت ترافيك اينترنتي ديگران استفاده شود. بر اساس گزارش وب سايت بيجيآر، هم در آيفون و هم در اندرويد، ميتوانيد ميزان مصرف داده توسط هر برنامه را مشاهده كنيد. اين كار به شما كمك ميكند تا بر فعاليت برنامهها نظارت داشته باشيد و بهتر است آن را به بخشي از بررسيهاي امنيتي هميشگي دستگاه خود تبديل كنيد. همچنين اگر مشكوك هستيد كه حجم دادههاي مصرفي بيش از حد انتظار است، اپل توصيه ميكند با اپراتور تلفن همراه خود تماس بگيريد، زيرا آنها دقيقترين اطلاعات را در اين زمينه در اختيار دارند.