بورس همچنان ظرفيت رشد ميانمدت دارد؟
باشگاه خبرنگاران|فاطمه اكبري، كارشناس بازار سرمايه، گفت: بازار سرمايه ايران در شرايطي قرار دارد كه از يكسو، تورم بالا، افزايش نرخ ارز و رشد اسمي درآمد شركتها از ظرفيت رشد بورس حمايت ميكنند و از سوي ديگر، نرخ بهره بالا، عدم اطمينان سياستگذاري و محدوديتهاي توليد، مانع شكلگيري روند صعودي پايدار هستند.
باشگاه خبرنگاران|فاطمه اكبري، كارشناس بازار سرمايه، گفت: بازار سرمايه ايران در شرايطي قرار دارد كه از يكسو، تورم بالا، افزايش نرخ ارز و رشد اسمي درآمد شركتها از ظرفيت رشد بورس حمايت ميكنند و از سوي ديگر، نرخ بهره بالا، عدم اطمينان سياستگذاري و محدوديتهاي توليد، مانع شكلگيري روند صعودي پايدار هستند. وي افزود: ارزش دلاري بازار در هفته منتهي به ۲۰ آبان ۱۴۰۵ با رشد حدود ۸.۳ درصدي به ۱۰۴ ميليارد دلار رسيد؛ با اين حال، اين رقم همچنان حدود ۳۲ درصد پايينتر از ميانگين تاريخي ۱۵۳ ميليارد دلاري قرار دارد. اين فاصله ميتواند نشاندهنده ظرفيت بازيابي بازار باشد، هرچند بهتنهايي معيار كافي براي اثبات ارزندگي نيست و بايد در كنار وضعيت سودآوري شركتها بررسي شود.اين كارشناس بازار سرمايه با اشاره به وضعيت جريان نقدينگي در بازار بيان كرد: از ابتداي پاييز حدود ۱۱.۸ هزار ميليارد تومان پول حقيقي وارد بازار سهام شده است؛ در حالي كه صندوقهاي درآمد ثابت و طلا بهترتيب ۱۹.۵ و ۱۸.۶ هزار ميليارد تومان جذب كردهاند. اين تركيب نشان ميدهد سرمايهگذاران همچنان به بورس توجه دارند، اما در انتخاب دارايي با احتياط عمل ميكنند و بخشي از منابع خود را به ابزارهاي كمريسكتر اختصاص ميدهند.اكبري با بيان اينكه نرخ ارز يكي از مهمترين متغيرهاي اثرگذار بر چشمانداز بورس در شرايط فعلي است، اظهار كرد: افزايش نرخ ارز ميتواند درآمد ريالي شركتهاي صادراتمحور و نرخ فروش محصولات وابسته به ارز را تقويت كند؛ با اين حال، ميزان اثرگذاري آن به نرخ موثر تسعير ارز و سياستهاي ارزي دولت بستگي دارد.وي ادامه داد: تورم و افزايش قيمت محصولات ميتوانند درآمد اسمي شركتها را افزايش دهند، اما رشد هزينه مواد اوليه، دستمزد و انرژي ممكن است بخشي از اين اثر را خنثي كند. از اين رو، كيفيت سودآوري و توان شركتها در حفظ حاشيه سود، اهميت بيشتري از رشد صرف درآمد دارد.اين كارشناس بازار سرمايه نرخ بهره بالا را همچنان يكي از مهمترين موانع رشد بازار دانست و گفت: نرخ بهره بالا از يكسو جذابيت سرمايهگذاري در ابزارهاي بدون ريسك را افزايش ميدهد و از سوي ديگر، هزينه تأمين مالي شركتها را بالا ميبرد.وي افزود: علاوه بر اين، قيمتگذاري دستوري، تغييرات نرخ خوراك و عوارض صادراتي، محدوديت تأمين انرژي و ضعف تقاضاي داخلي ميتوانند سودآوري صنايع را تحت فشار قرار دهند. بنابراين، حتي در صورت افزايش نرخ ارز نيز نميتوان انتظار داشت تمام شركتهاي بورسي به يك اندازه از شرايط تورمي منتفع شوند.اكبري در تشريح وضعيت صنايع بورسي گفت: پتروشيميها و فلزات اساسي به دليل ماهيت صادراتمحور و وابستگي درآمد به نرخ ارز، ظرفيت مناسبي براي رشد اسمي درآمد دارند؛ هرچند نرخ خوراك، محدوديت انرژي و قيمتهاي جهاني بر عملكرد آنها اثرگذار است.وي ادامه داد: در گروه پالايشي، حاشيه سود و فرمولهاي قيمتگذاري اهميت بيشتري دارد. بانكها با فرصت رشد اسمي داراييها مواجهاند، اما ناترازي و هزينه تجهيز منابع همچنان چالش اصلي آنهاست.اين كارشناس بازار سرمايه درباره صنعت دارو نيز اظهار كرد: تقاضاي نسبتاً پايدار و امكان تعديل نرخ فروش از مزيتهاي مهم اين صنعت محسوب ميشود، هرچند قيمتگذاري و نياز به سرمايه در گردش ميتواند محدوديت ايجاد كند.
اكبري با اشاره به روند معاملاتي بورس تصريح كرد: بازار پس از هفت روز رشد متوالي، در معاملات ۲۳ آبان با افزايش عرضه مواجه شد. شاخص كل حدود ۰.۸۷ درصد و شاخص هموزن حدود ۰.۱۴ درصد افت كردند و حدود ۴.۳ تا ۴.۶ هزار ميليارد تومان پول حقيقي از بازار خارج شد.وي افزود: اين تفاوت عملكرد نشان ميدهد فشار فروش در نمادهاي بزرگ و شاخصساز بيشتر بوده است. همچنين محدوده ۸.۵ ميليون واحد به مقاومت مهمي براي شاخص كل تبديل شده و عبور از آن به تقويت جريان نقدينگي و بهبود انتظارات بنيادي نياز دارد.اين كارشناس بازار سرمايه با اشاره به چشمانداز ماههاي آينده بازار بيان كرد: سناريوي محتملتر، تداوم نوسانات همراه با رشد انتخابي صنايع و شركتهاي داراي عملكرد بنيادي مناسب است.وي تأكيد كرد: اگرچه فاصله ارزش دلاري بازار با ميانگين تاريخي و ظرفيت رشد درآمد شركتها، فرصتهايي براي سرمايهگذاري ايجاد كرده است، اما هنوز نميتوان ورود يكباره و سنگين سرمايه را توصيه كرد.
اكبري درباره راهبرد مناسب سرمايهگذاري در شرايط فعلي گفت: ورود تدريجي و خريد پلهاي، تمركز بر شركتهاي داراي سودآوري پايدار، بدهي كنترلشده و جريان نقد عملياتي مناسب و حفظ بخشي از نقدينگي براي استفاده از اصلاحهاي احتمالي، رويكرد منطقيتري خواهد بود.وي ادامه داد: افزايش وزن سهام در پرتفوي نيز بهتر است با مشاهده نشانههايي نظير تداوم ورود پول حقيقي، تقويت ارزش معاملات و عبور شاخص از مقاومتهاي پيشرو انجام شود.اين كارشناس بازار سرمايه در جمعبندي چشمانداز بازار اظهار كرد: بازار سرمايه ايران از منظر ميانمدت همچنان ظرفيت رشد دارد، اما تحقق اين ظرفيت به ثبات سياستهاي اقتصادي، بهبود سودآوري شركتها و بازگشت تقاضاي پايدار وابسته است. وي خاطرنشان كرد: بورس در شرايط فعلي براي شناسايي فرصتهاي بنيادي و ورود تدريجي قابل بررسي است، اما اين بازار در موقعيتي نيست كه بتوان سرمايهگذاري هيجاني و پذيرش ريسك حداكثري را توصيه كرد.