سهام فناوري در مرز خطر
بازارهاي سهام اروپا در معاملات روز دوشنبه، ۱۶ نوامبر، تحت تأثير رشد سهام شركتهاي دفاعي و برخي صنايع مصرفكننده، بار ديگر به سطوح نزديك به ركوردهاي تاريخي خود رسيدند.
بازارهاي سهام اروپا در معاملات روز دوشنبه، ۱۶ نوامبر، تحت تأثير رشد سهام شركتهاي دفاعي و برخي صنايع مصرفكننده، بار ديگر به سطوح نزديك به ركوردهاي تاريخي خود رسيدند. اين در حالي است كه سهام شركتهاي فناوري عملكرد ضعيفتري را به ثبت رساندند و نگرانيها درباره چشمانداز سرمايهگذاري در حوزه هوش مصنوعي، همچنان بر رفتار سرمايهگذاران در بازارهاي جهاني سايه انداخته است. در شرايطي كه سهام شركتهاي فعال در حوزه هوش مصنوعي طي سالهاي اخير رشد قابلتوجهي را تجربه كردهاند، اكنون بخشي از سرمايهگذاران نسبت به تداوم اين روند و ميزان بازدهي سرمايهگذاريهاي سنگين در اين صنعت محتاطتر شدهاند.
در اين ميان، بازار سهام اروپا توانسته است با اتكا به عملكرد مناسب شركتهاي خارج از حوزه فناوري و همچنين درآمدزايي مطلوب بنگاههاي بزرگ، جايگاه خود را در ميان گزينههاي مورد توجه سرمايهگذاران حفظ كند. به نظر ميرسد بخشي از جريان سرمايه در بازارهاي جهاني به دنبال كاهش وابستگي به سهام فناوري و يافتن فرصتهايي است كه كمتر تحت تأثير نوسانات و ابهامات مرتبط با هوش مصنوعي قرار دارند.
رشد بورس اروپا با حمايت صنايع دفاعي و مصرفي
بر اساس گزارش رويترز، شاخص سراسري استاكس ۶۰۰ اروپا با افزايش ۰.۱ درصدي به سطح ۶۶۴.۹۷ واحد رسيد. اين رشد در شرايطي رقم خورد كه بخش هوافضا و صنايع دفاعي با افزايش ۱.۳ درصدي، بيشترين نقش را در تقويت شاخصهاي اروپايي ايفا كردند. همچنين برخي صنايع مصرفكننده كه در ماههاي گذشته عملكرد ضعيفتري نسبت به ساير بخشها داشتند، در معاملات روز دوشنبه با افزايش تقاضا مواجه شدند.
در ميان شركتهاي دفاعي، راينمتال، رنك و سياسجي از جمله نمادهايي بودند كه پس از تجربه افتهاي سنگين در ابتداي ماه جاري، تلاش كردند بخشي از كاهش قيمت خود را جبران كنند. با اين حال، عملكرد اين صنعت در سال جاري ميلادي چندان مطلوب نبوده و نگرانيهايي درباره توانايي پيمانكاران دفاعي براي تبديل سفارشهاي ثبتشده به درآمد عملياتي و جريان نقدي قابلتوجه وجود دارد.
اين نگرانيها در شرايطي مطرح ميشود كه انتظار ميرود دولتهاي مختلف در ادامه مسير، بودجه بيشتري را به خريد تجهيزات نظامي و تقويت توان دفاعي اختصاص دهند. به عبارت ديگر، افزايش سفارشها لزوماً به معناي بهبود فوري وضعيت مالي شركتهاي دفاعي نيست و سرمايهگذاران همچنان به دنبال مشاهده نشانههاي روشنتري از تبديل قراردادهاي بزرگ به درآمد و سود واقعي هستند.
با وجود اين ابهامات، برخي فعالان بازار همچنان نسبت به چشمانداز اين صنعت خوشبين هستند. جيمز راسته، بنيانگذار و مدير ارشد سرمايهگذاري شركت كوست كپيتال مستقر در لندن، با اشاره به فرصتهاي موجود در صنايع دفاعي اعلام كرد كه اين مجموعه سرمايهگذاريهاي جذابي در اين حوزه دارد و نسبت به چشمانداز آنها اميدوار است. از نگاه او، صنايع دفاعي همچنان ميتوانند فرصتهاي قابلتوجهي براي سرمايهگذاري فراهم كنند.
در كنار صنايع دفاعي، گروههاي ديگري نيز كه در سال جاري با عملكرد ضعيفتري همراه بودند، در معاملات روز دوشنبه مورد توجه خريداران قرار گرفتند. صنايع كالاهاي لوكس، محصولات شخصي و خانگي و همچنين مراقبتهاي بهداشتي از جمله گروههايي بودند كه در ميان بخشهاي داراي بيشترين رشد قرار گرفتند. اين موضوع نشان ميدهد كه تقاضا در بازار اروپا صرفاً به صنايع دفاعي محدود نبوده و بخشي از سرمايهگذاران به دنبال شناسايي فرصتهاي سرمايهگذاري در گروههايي هستند كه در دورههاي گذشته از رشد بازار عقب ماندهاند. در همين راستا، سهام شركت داروسازي نوو نورديسك با افزايش ۳.۲ درصدي مواجه شد. اين رشد پس از انتشار اطلاعات مربوط به داروي كاهش وزن CagriSema اتفاق افتاد؛ دارويي كه بر اساس نتايج اعلامشده، كاهش وزن ۲۵.۴ درصدي را در ميان نخستين شركتكنندگان در بررسيهاي مربوط به آن نشان داده است. انتشار اين دادهها بار ديگر توجه بازار را به ظرفيت شركتهاي داروسازي در توسعه محصولات جديد و رقابت در بازار داروهاي كاهش وزن جلب كرد.
فاصله گرفتن سرمايهگذاران
از سهام فناوري اروپا
در مقابل، سهام شركتهاي فناوري اروپايي در معاملات روز دوشنبه با فشار فروش همراه شدند. نگراني از ميزان سرمايهگذاري در هوش مصنوعي و ترديد نسبت به بازدهي اقتصادي اين سرمايهگذاريها، از جمله عواملي است كه باعث شده بخشي از فعالان بازار در ارزيابي سهام فناوري محتاطتر عمل كنند.
در اين ميان، شركت زيمنس انرژي كه از جمله شركتهاي مرتبط با توسعه زيرساختهاي مورد نياز هوش مصنوعي محسوب ميشود، با افت يك درصدي مواجه شد. همچنين سهام شركتهاي مرتبط با صنعت نيمهرسانا، از جمله آيكسترون و تكنوپروب، به ترتيب كاهش ۱.۴ و ۳.۷ درصدي را تجربه كردند.
با اين حال، ضعف عملكرد سهام فناوري اروپا به معناي از بين رفتن جذابيت بلندمدت اين صنعت نيست. جيمز راسته با اشاره به وضعيت شركتهاي فناوري اروپايي اعلام كرد كه ترجيح ميدهد در برخي موارد به جاي شركتهاي امريكايي، روي شركتهاي اروپايي سرمايهگذاري كند؛ چرا كه بسياري از اين شركتها علاوه بر حوزه هوش مصنوعي، به صنايع و بازارهاي ديگري نيز خدمات ارايه ميدهند.
از نگاه او، تنوع فعاليت شركتهاي فناوري اروپايي ميتواند در شرايطي كه بازار نسبت به چشمانداز هوش مصنوعي دچار ترديد شده است، مزيت مهمي محسوب شود. راسته همچنين پيشبيني كرد كه طي يك تا دو سال آينده، موجي از شركتهاي فناوري اروپايي وارد بازار سهام شوند و عملكرد مناسبي از خود به نمايش بگذارند. او در عين حال معتقد است كه در افق چندساله، ميتوان نسبت به بازار اروپا و بهويژه صنعت فناوري اين منطقه خوشبين بود.
از سوي ديگر، شاخص منابع پايه اروپا نيز در معاملات روز دوشنبه با كاهش ۱.۲ درصدي مواجه شد. افت قيمت فلزات پايه و فلزات گرانبها از مهمترين عواملي بود كه بر عملكرد اين گروه فشار وارد كرد. همچنين سهام شركت بيمه بريتانيايي ليگالاند جنرال با افت ۲ درصدي همراه شد. اين كاهش پس از آن اتفاق افتاد كه شركت اعلام كرد حجم انتقال ريسكهاي بازنشستگي در بريتانيا كمتر از پيشبينيهاي قبلي بوده است.
رونق قابل توجه هوش مصنوعي
براي درك بهتر وضعيت فعلي بازارهاي جهاني، بايد به روند صعودي شاخص اساندپي ۵۰۰ امريكا در سالهاي گذشته توجه كرد. اين شاخص طي سه سال تقويمي گذشته رشد قابلتوجهي را تجربه كرده و با افزايش ۷۸ درصدي، روند صعودي خود را تا سال ۲۰۲۶ ادامه داده است. بخش مهمي از اين رشد به افزايش علاقه سرمايهگذاران به فناوري هوش مصنوعي و شركتهايي بازميگردد كه در توسعه زيرساختها و ابزارهاي مرتبط با اين فناوري نقش دارند.
در سالهاي اخير، سرمايهگذاران براي خريد سهام شركتهاي پيشرو در حوزه هوش مصنوعي، از طراحان تراشه گرفته تا غولهاي رايانش ابري، رقابت كردهاند. اين شركتها در جريان رونق هوش مصنوعي توانستهاند رشد درآمد قابلتوجهي را تجربه كنند و پيشبينيها نيز از ظرفيت ادامه اين روند در بلندمدت حكايت دارد.
افزايش تقاضا براي محصولات و خدمات مرتبط با هوش مصنوعي، به رشد ارزش سهام شركتهاي فعال در اين حوزه منجر شده است. از سوي ديگر، وزن بالاي شركتهاي فناوري در شاخصهاي اصلي بازار امريكا باعث شده است كه افزايش قيمت سهام اين شركتها، تأثير مستقيمي بر رشد شاخصهاي كلان داشته باشد.
با اين حال، آثار اقتصادي هوش مصنوعي تنها به شركتهاي فناوري محدود نميشود. بسياري از شركتهاي فعال در صنايع مختلف نيز ميتوانند از بهكارگيري اين فناوري براي افزايش بهرهوري، كاهش هزينهها و بهبود فرآيندهاي عملياتي استفاده كنند. براي نمونه، شركتهاي داروسازي ميتوانند با استفاده از ابزارهاي هوش مصنوعي، فرآيند شناسايي تركيبات دارويي جديد و انتخاب گزينههاي مناسب براي توسعه دارو را با سرعت بيشتري انجام دهند.
بنابراين، دامنه تأثيرگذاري اين فناوري بسيار گستردهتر از شركتهايي است كه مستقيماً در توليد تراشه يا توسعه نرمافزارهاي هوش مصنوعي فعاليت ميكنند. هر صنعتي كه بتواند از اين فناوري براي حل مسائل واقعي و افزايش كارايي استفاده كند، بالقوه ميتواند از مزاياي اقتصادي آن بهرهمند شود. در همين چارچوب، برخي تحليلگران معتقدند كه بخش مهمي از فرصت سرمايهگذاري در هوش مصنوعي هنوز پيش روي بازار قرار دارد. بر اساس اين ديدگاه، مرحله نخست رونق هوش مصنوعي بيشتر به تحقيق و توسعه، ساخت زيرساختها و سرمايهگذاري اوليه اختصاص داشته است؛ اما مرحله بعدي ميتواند با گسترش استفاده از اين فناوري در سطح جهاني و ورود آن به فرآيندهاي عملياتي شركتها همراه شود. اين تحليل بر آن است كه سرمايهگذاراني كه تصور ميكنند فرصت اصلي هوش مصنوعي را از دست دادهاند، ممكن است هنوز بخش مهمي از مسير رشد اين فناوري را پيش رو داشته باشند. به بيان ديگر، پس از دورهاي كه شركتهاي توليدكننده تراشه و ارايهدهندگان زيرساختهاي رايانشي در كانون توجه قرار داشتند، اكنون ميتوان انتظار داشت شركتهايي كه از اين فناوري براي توسعه كسبوكار خود استفاده ميكنند نيز بيش از گذشته مورد توجه بازار قرار گيرند.
تورم و نرخ بهره؛
دو مانع پيش روي تداوم صعود بازار
با وجود چشمانداز مثبت هوش مصنوعي، مسير صعود بازارهاي جهاني بدون مانع نبوده است. افزايش تورم و نگراني از تداوم فشارهاي قيمتي، از جمله عواملي بودهاند كه در مقاطع مختلف بر رفتار سرمايهگذاران تأثير گذاشتهاند.
افزايش تورم از دو مسير ميتواند بر بازار سهام فشار وارد كند. نخست آنكه هزينههاي عملياتي شركتها را افزايش ميدهد و ممكن است حاشيه سود بنگاهها را تحت تأثير قرار دهد. دوم آنكه با كاهش قدرت خريد مصرفكنندگان، ميتواند بر تقاضا براي محصولات و خدمات شركتها اثر منفي بگذارد. در چنين شرايطي، سياست پولي بانكهاي مركزي اهميت بيشتري پيدا ميكند. افزايش نرخ بهره معمولاً هزينه تأمين مالي شركتها را بالا ميبرد و از سوي ديگر، جذابيت نسبي سرمايهگذاري در داراييهاي كمريسكتر را افزايش ميدهد. اين مساله بهويژه براي سهام شركتهاي رشدمحور اهميت دارد؛ زيرا بخش قابلتوجهي از ارزشگذاري اين شركتها بر مبناي سودآوري مورد انتظار در سالهاي آينده شكل ميگيرد.
بر اساس اطلاعات مطرحشده در گزارش، افزايش بيش از انتظار شاخص قيمت مصرفكننده امريكا در ماه اكتبر، نگرانيها درباره چشمانداز تورمي را تشديد كرده است. در اين شرايط، احتمال افزايش مجدد نرخ بهره توسط فدرال رزرو در نشست دسامبر مطرح شده و همين موضوع ميتواند بر انتظارات سرمايهگذاران اثرگذار باشد.
انويديا و آنتروپيك؛
آزمون بعدي بازار هوش مصنوعي
در ادامه هفته، نگاه فعالان بازارهاي جهاني به دو رويداد مهم معطوف خواهد شد: انتشار نتايج مالي شركت انويديا و عرضه عمومي مورد انتظار شركت آنتروپيك. اين دو رويداد ميتوانند تصوير روشنتري از وضعيت صنعت هوش مصنوعي، ميزان تقاضا براي محصولات مرتبط و انتظارات سرمايهگذاران از آينده اين فناوري ارايه دهند.
نتايج مالي انويديا از آن جهت اهميت دارد كه اين شركت يكي از بازيگران اصلي زنجيره تأمين زيرساختهاي هوش مصنوعي محسوب ميشود. عملكرد درآمدي و چشمانداز فعاليت اين شركت ميتواند نشان دهد كه تقاضا براي تراشههاي مورد استفاده در توسعه مدلهاي هوش مصنوعي همچنان با قدرت ادامه دارد يا نشانههايي از كاهش شتاب سرمايهگذاري در اين حوزه نمايان شده است. از سوي ديگر، عرضه عمومي آنتروپيك نيز ميتواند توجه بازار را به ارزشگذاري شركتهاي فعال در توسعه هوش مصنوعي و ميزان استقبال سرمايهگذاران از اين صنعت جلب كند.