پیام رهبر به پوتین
سفر سه ساعته دبير شوراي عالي امنيت ملي به مسكو و ديدار با ولاديمير پوتين، در پسلرزههاي شكست جمهوريخواهان در انتخابات كنگره امريكا، نشانهاي روشن از تحركي تازه در ديپلماسي منطقهاي است.
سفر سه ساعته دبير شوراي عالي امنيت ملي به مسكو و ديدار با ولاديمير پوتين، در پسلرزههاي شكست جمهوريخواهان در انتخابات كنگره امريكا، نشانهاي روشن از تحركي تازه در ديپلماسي منطقهاي است. چين، روسيه و قطر در پي مهار تنشها و جلوگيري از بروز جنگي تازهاند؛ فضايي كه بهرغم سايه تهديدها، راه بازگشت به ميز مذاكره را هموارتر ساخته و موازنه را تا حدودي دگرگون كرده است. در پسلرزههاي شكست دونالد ترامپ و حزب جمهوريخواه در انتخابات مياندورهاي كنگره ايالات متحده، معادلات امنيتي و ديپلماتيك خاورميانه و جهان دستخوش دگرگونيهايي بنيادين شده است.
در اين ميان، سفر سردار سرلشكر محسن رضايي، دبير شوراي عالي امنيت ملي به مسكو و ديدار فشرده و سه ساعته ايشان با ولاديمير پوتين، رييسجمهور روسيه، يك تحرك كاملا دقيق ديپلماتيك و حساب شده ارزيابي ميشود كه سرآغاز فصلي نو در بازي شطرنج سياسي منطقه است.اين تحرك ديپلماتيك در شرايطي صورت ميگيرد كه ايالات متحده طي ماههاي اخير يك سلسله از تهديدات گسترده و همهجانبه را عليه ايران طراحي و پيگيري كرده بود. با اين حال، پس از ناكامي حزب جمهوريخواه در عرصه داخلي امريكا و تغيير موازنه در شاكله كنگره، شرايط كنوني به كلي دستخوش تغيير شده است. در اين پازل تازه، سه كشور چين، روسيه و قطر بازيگراني هستند كه تمام توان و تلاش ديپلماتيك خود را به كار گرفتهاند تا از وقوع و اشتعال يك جنگ جديد و خانمانسوز ميان ايران و ايالات متحده جلوگيري به عمل آورند.
پشتيباني صريح ولاديمير پوتين از سياستها و رويكردهاي جمهوري اسلامي ايران در تقابل با فشارهاي واشنگتن، در كنار سفرهاي اخير و مكرر مقامات قطري به تهران و همچنين مواضع رسمي پكن درباره نقش اثرگذار و تسهيلكنندهاي كه چين ميتواند در مسير حلوفصل اصطكاكهاي ايران و امريكا ايفا كند، مويد يك حقيقت اساسي است؛ اينكه گزينهها و راهحلهاي سياسي از شانس بسيار بالايي براي نتيجهبخشي برخوردار شدهاند و اراده بينالمللي بر ديپلماسي قرار گرفته است.
بر همين اساس، سفر محسن رضايي به مسكو را بايد در اين چارچوب كلان و راهبردي مورد واكاوي قرار داد. برخلاف پارهاي از گمانهزنيهاي تندروانه و موجسواريهاي تبليغاتي كه ادعا ميكردند امريكا به زودي وارد فاز تهاجم مستقيم و حمله نظامي عليه ايران خواهد شد، در حال حاضر ابتكارات ديپلماتيك دو قدرت بزرگ جهاني يعني مسكو و پكن براي تنشزدايي و كاهش اصطكاكها كاملا پررنگتر و تعيينكنندهتر شده است. اين تحولات نشان ميدهد كه برخلاف ادعاهاي گذشته، فضا براي بازگشت به ميز مذاكره و پيشبرد گفتوگوها ميان ايران و ايالات متحده تا حدود زيادي هموار شده است. از سوي ديگر، تركيب جديد كنگره امريكا دستهاي دونالد ترامپ را به شكل چشمگيري بسته است. با توجه به اين ساختار جديد نظارتي و قانونگذاري، امكان اينكه دولت واشنگتن بتواند بدون اجازه يا رجوع به كنگره دست به آغاز يك عمليات نظامي تازه عليه ايران بزند، به شدت كاهش يافته است.
در نتيجه اين متغيرهاي همپوشان، ناگزير بايد منتظر روزهاي آينده باقي ماند تا پيامدها، دستاوردها و نتايج واقعي سفر دبير شوراي عالي امنيت ملي به مسكو در اتمسفر سياسي و تقابل ميان ايران و امريكا خود را به شكلي ملموس آشكار سازد.در شرايط كنوني كه به نظر ميرسد موازنه منطقهاي و بينالمللي تا حدودي به سمت منافع ايران متمايل شده است، اين پرسش محوري خودنمايي ميكند كه مناسبترين و بهينهترين راهبرد براي جمهوري اسلامي چه خواهد بود تا بتواند هم مناقشات منطقهاي را مديريت كند و هم به حلوفصل بنيادين چالشهاي اساسي خود بپردازد؟ در پاسخ به اين پرسش بايد تاكيد كرد كه در بعد داخلي، كليد طلايي عبور از اين برهه، حفظ وحدت ملي و استمرار حضور مردم در صحنه و اجتماع است كه در ۲۵۰ روز اخير تبلور يافته است. اين سرمايه اجتماعي در صورتي حفظ خواهد شد كه مسوولان به صورت همزمان توجهي واقعي، ملموس و عاجل به وضع معيشتي، مطالبات اقتصادي اقشار مختلف جامعه و تحكيم انسجام ملي داشته باشند. در عرصه دفاعي و بازدارندگي نيز حفظ هوشياري و آمادهباش مستمر، پيوسته و همهجانبه نيروهاي مسلح ضرورتي اجتنابناپذير است تا در تقابل با فشارهاي هژمونيك امريكا و هر سناريوي احتمالي پيشبينينشده، توان پاسخگويي قاطع كشور محفوظ بماند.
به همين جهت، در شرايط حساس كنوني، حفظ انسجام كامل، همافزايي همهجانبه و هماهنگي عميق ميان آحاد ملت ايران، نيروهاي مسلح و اركان تصميمگيرنده دولت، امري حياتي، اثربخش و فوقالعاده ضروري است تا منافع راهبردي كشور در عبور از اين بزنگاه بهطور كامل تامين شود.