نيمي از مبتلايان به كوويد زير ۱۵ سال هستند
افزايش هم‌زمان بيماري‌هاي تنفسي در شرايطي اتفاق مي‌افتد كه مدارس و محيط‌هاي آموزشي به دليل حضور روزانه تعداد زيادي از دانش‌آموزان، مي‌توانند زمينه انتقال سريع ويروس‌ها را فراهم كنند. طولاني شدن دوره بيماري در برخي مبتلايان و شباهت علائم كرونا و آنفلوآنزا نيز تشخيص نوع عفونت را دشوارتر كرده است.
افزايش هم‌زمان بيماري‌هاي تنفسي در شرايطي اتفاق مي‌افتد كه مدارس و محيط‌هاي آموزشي به دليل حضور روزانه تعداد زيادي از دانش‌آموزان، مي‌توانند زمينه انتقال سريع ويروس‌ها را فراهم كنند. طولاني شدن دوره بيماري در برخي مبتلايان و شباهت علائم كرونا و آنفلوآنزا نيز تشخيص نوع عفونت را دشوارتر كرده است. در چنين شرايطي، بي‌توجهي به علائم اوليه و حضور افراد بيمار در محيط‌هاي جمعي مي‌تواند به گسترش بيشتر بيماري منجر شود.
آميتيس رمضاني، عضو هيات علمي انستيتو پاستور ايران و رييس انجمن متخصصان عفوني، در تشريح آخرين وضعيت بيماري‌هاي تنفسي در كشور به ايلنا گفته است كه در حال حاضر هر سه گروه اصلي ويروس‌هاي تنفسي شامل ويروس‌هاي عامل سرماخوردگي، آنفلوآنزا و كوويد ۱۹ با افزايش موارد ابتلا مواجه هستند. به گفته او، ويروس‌هاي سرماخوردگي تنوع بسيار زيادي دارند و تاكنون بيش از ۱۰۰ نوع از اين ويروس‌ها شناسايي شده است.
با اين حال، آنچه وضعيت امسال را از برخي دوره‌هاي گذشته متمايز مي‌كند، افزايش هم‌زمان كرونا و آنفلوآنزاست. در بسياري از كشورهاي جهان، با افزايش موارد آنفلوآنزا، روند ابتلا به كوويد ۱۹ صعودي نيست، اما در ايران هر دو بيماري در يك بازه زماني در حال گسترش هستند. اين هم‌زماني مي‌تواند فشار بيشتري بر خانواده‌ها، مراكز درماني و به‌ويژه نظام مراقبت‌هاي بهداشتي وارد كند.
كرونا همچنان در مسير افزايش؛ ۱۸ درصد نمونه‌ها مثبت است
بر اساس توضيحات رمضاني و نتايج پايش‌هاي مركز مديريت بيماري‌ها، ميزان نمونه‌هاي مثبت كوويد ۱۹ در بررسي افراد سرپايي و بستري به حدود ۱۷ تا ۱۸ درصد رسيده است. اگرچه در برخي هفته‌ها كاهش محدودي در ميزان موارد مثبت مشاهده شده، اما اين افت موقتي بوده و پس از آن دوباره روند افزايشي ابتلا گزارش شده است.
نكته قابل توجه اين است كه روند افزايش ابتلا به كرونا از فصل بهار آغاز شده و همچنان ادامه دارد. بنابراين، برخلاف تصور عمومي مبني بر اينكه كرونا ديگر يك بيماري تمام‌شده است، اين ويروس همچنان در چرخه انتقال قرار دارد و مي‌تواند گروه‌هاي مختلف سني را درگير كند.
رمضاني معتقد است: افزايش موارد ابتلا لزوماً به معناي ظهور يك ويروس كاملاً جديد يا افزايش شديد قدرت بيماري‌زايي آن نيست. سويه‌هاي در گردش كرونا همچنان از زيرشاخه‌هاي قبلي اميكرون هستند و از جمله آنها مي‌توان به XFG و RV.1 اشاره كرد. اين سويه‌ها در ماه‌هاي گذشته نيز در گردش بوده‌اند و افزايش ابتلا بيشتر با تغييرات ژنتيكي تدريجي ويروس ارتباط دارد.
نيمي از مبتلايان كرونا زير ۱۵ سال هستند
يكي از مهم‌ترين نكات مطرح‌شده درباره موج فعلي كرونا، تركيب سني مبتلايان است. به گفته رييس انجمن متخصصان عفوني، حدود ۵۰ درصد موارد ابتلا به كوويد ۱۹ مربوط به كودكان زير ۱۵ سال است؛ آماري كه توجه به وضعيت سلامت دانش‌آموزان و پيشگيري از انتقال بيماري در مدارس را ضروري‌تر مي‌كند.
حضور مستمر كودكان در كلاس‌هاي درس، استفاده مشترك از فضاهاي آموزشي و تماس نزديك دانش‌آموزان با يكديگر، احتمال انتقال ويروس‌هاي تنفسي را افزايش مي‌دهد. از سوي ديگر، كودكان پس از ابتلا مي‌توانند بيماري را به ساير اعضاي خانواده، از جمله سالمندان و افراد داراي بيماري‌هاي زمينه‌اي، منتقل كنند.
آنفلوآنزا زودتر از انتظار در حال گسترش است
در كنار افزايش كرونا، آنفلوآنزا نيز در كشور روند افزايشي دارد. به‌طور معمول انتظار مي‌رود موارد ابتلا به آنفلوآنزا از اواخر شهريور و اوايل مهرماه افزايش پيدا كند، اما بررسي‌هاي امسال نشان مي‌دهد درصد نمونه‌هاي مثبت اين بيماري در مقايسه با مدت مشابه سال گذشته بيشتر است.
رمضاني با اشاره به وضعيت ويروس‌هاي در گردش آنفلوآنزا گفته است كه در حال حاضر نوع B غالب است، هرچند ميزان شيوع آن هنوز نسبتاً پايين ارزيابي مي‌شود. همچنين دو نوع ويروس آنفلوآنزاي A با تفاوت‌هاي ژنتيكي در گردش هستند.
نكته ديگر، تغيير الگوي معمول شيوع آنفلوآنزاست. به گفته اين متخصص، الگوي كلاسيك ابتلا كه در سال‌هاي گذشته مشاهده مي‌شد، امسال تكرار نشده است. همين مساله پيش‌بيني زمان و شدت موج‌هاي بيماري را دشوارتر مي‌كند و ضرورت استمرار پايش ويروس‌هاي تنفسي را افزايش مي‌دهد.
علائم بيماري‌هاي تنفسي تا سه هفته ادامه دارد
يكي ديگر از نگراني‌هاي مطرح‌شده درباره موج فعلي بيماري‌هاي تنفسي، طولاني شدن دوره علائم در برخي بيماران است. رمضاني مي‌گويد بيماران در حال حاضر در مواردي علائم شديدتر و دوره درگيري طولاني‌تري را تجربه مي‌كنند؛ به‌گونه‌اي كه حتي آنفلوآنزاي نوع B نيز مي‌تواند فرد را براي دو تا سه هفته درگير كند. كوويد ۱۹ از نظر شدت علائم در وضعيتي بين سرماخوردگي معمولي و آنفلوآنزا قرار مي‌گيرد. تب و لرز، سردرد، بي‌حالي و نامساعد بودن وضعيت عمومي بدن از جمله نشانه‌هايي هستند كه در مبتلايان مشاهده مي‌شوند. در برخي بيماران نيز علائم گوارشي مانند درد شكم بروز مي‌كند.
كرونا تمام نشده است؛ ضرورت مراقبت در مدارس و محيط‌هاي عمومي
افزايش هم‌زمان موارد ابتلا به كرونا و آنفلوآنزا نشان مي‌دهد بيماري‌هاي تنفسي همچنان يكي از چالش‌هاي فصلي نظام سلامت كشور هستند. اگرچه به گفته متخصصان، شدت كوويد ۱۹ در مقايسه با دوره‌هاي گذشته افزايش قابل توجهي نداشته و سويه‌هاي فعلي نيز از زيرشاخه‌هاي شناخته‌شده اميكرون هستند، اما افزايش موارد ابتلا و ابتلاي مجدد همچنان اهميت دارد.
از سوي ديگر، سهم بالاي كودكان زير ۱۵ سال در آمار مبتلايان، مدارس را به يكي از كانون‌هاي مهم توجه در مديريت موج فعلي تبديل مي‌كند. رعايت بهداشت فردي، تهويه مناسب كلاس‌ها، شست‌وشوي دست‌ها و پرهيز از حضور در مدرسه و محيط كار هنگام بروز علائم بيماري، از جمله اقداماتي است كه مي‌تواند به كاهش انتقال ويروس‌ها كمك كند.
در شرايطي كه علائم كرونا و آنفلوآنزا شباهت زيادي به يكديگر دارند و برخي بيماران تا چند هفته با نشانه‌هاي بيماري درگير مي‌مانند، تشخيص دقيق و پرهيز از خوددرماني اهميت بيشتري پيدا مي‌كند. به‌ويژه مصرف خودسرانه آنتي‌بيوتيك‌ها براي بيماري‌هاي ويروسي نه‌تنها كمكي به درمان نمي‌كند، بلكه مي‌تواند زمينه مقاومت ميكروبي را نيز فراهم كند.
در مجموع، آمارهاي اعلام‌شده از افزايش هم‌زمان سه گروه ويروس تنفسي در كشور حكايت دارد؛ وضعيتي كه در آن كرونا برخلاف بسياري از كشورهاي ديگر هم‌زمان با آنفلوآنزا در حال افزايش است. سهم ۵۰ درصدي كودكان زير ۱۵ سال از مبتلايان كوويد نيز زنگ هشداري درباره ضرورت تقويت مراقبت‌هاي پيشگيرانه در مدارس و خانواده‌هاست؛ به‌خصوص در شرايطي كه با سردتر شدن هوا، احتمال تداوم گردش ويروس‌هاي تنفسي وجود دارد.
