بازگشت مجدد تقاضا به بورس
بازار سهام در روزهاي اخير همچنان به حركت در مسير صعودي ادامه داده و با سبزپوشي شاخص‌ها، شرايط اميدواركننده‌تري را براي سرمايه‌گذاران رقم زده است. اين روند در حالي دنبال مي‌شود كه بازارهاي موازي نتوانسته‌اند عملكرد قابل‌توجهي از خود به نمايش بگذارند و بورس بار ديگر به يكي از گزينه‌هاي مورد توجه سرمايه‌گذاران تبديل شده است.
بازار سهام در روزهاي اخير همچنان به حركت در مسير صعودي ادامه داده و با سبزپوشي شاخص‌ها، شرايط اميدواركننده‌تري را براي سرمايه‌گذاران رقم زده است. اين روند در حالي دنبال مي‌شود كه بازارهاي موازي نتوانسته‌اند عملكرد قابل‌توجهي از خود به نمايش بگذارند و بورس بار ديگر به يكي از گزينه‌هاي مورد توجه سرمايه‌گذاران تبديل شده است.
بررسي وضعيت معاملات نشان مي‌دهد تداوم روند مثبت سهام در كنار شرايط نه چندان مطلوب برخي بازارهاي موازي، مي‌تواند زمينه‌ساز افزايش توجه نقدينگي به بورس باشد. در اين ميان، عملكرد بنيادي شركت‌ها نيز از جمله عواملي است كه مي‌تواند چشم‌انداز بازار سهام را تحت تأثير قرار دهد.
گزارش‌هاي عملكرد شش‌ماهه شركت‌هاي بورسي نيز نشان مي‌دهد كه بخش قابل‌توجهي از بنگاه‌هاي پذيرفته‌شده در بورس توانسته‌اند عملكرد قابل‌توجهي را به ثبت برسانند. از سوي ديگر، بررسي قيمت سهام و مقايسه آن با وضعيت سودآوري شركت‌ها نشان مي‌دهد بسياري از نمادها همچنان از ظرفيت ارزندگي برخوردارند.در چنين شرايطي، فاصله ميان وضعيت بنيادي شركت‌ها و قيمت‌هاي معاملاتي سهام مي‌تواند به عنوان يكي از فرصت‌هاي پيش‌روي سرمايه‌گذاران مورد توجه قرار گيرد. به نظر مي‌رسد تركيب گزارش‌هاي مناسب شش‌ماهه و قيمت‌هاي جذاب سهام، شرايطي را ايجاد كرده كه بورس از منظر بنيادي در موقعيت قابل‌توجهي قرار گرفته است.
با اين حال، تداوم روند صعودي بازار و تبديل ارزندگي سهام به بازدهي واقعي، به عوامل مختلفي از جمله استمرار بهبود عملكرد شركت‌ها، شرايط اقتصادي و ميزان ورود نقدينگي بستگي دارد. در مجموع، وضعيت فعلي بازار سرمايه نشان مي‌دهد بورس مي‌تواند در صورت حفظ روند مثبت معاملات و تقويت اعتماد سرمايه‌گذاران، فرصت‌هاي مناسبي براي كسب بازدهي در اختيار فعالان بازار قرار دهد.
بازار از دريچه معاملات
طي معاملات آخرين روز كاري هفته يعني چهارشنبه شاخص‌هاي بازار سرمايه روند صعودي داشتند. بررسي وضعيت شاخص‌هاي بورسي، تعداد نمادهاي مثبت و منفي، ارزش سفارش‌هاي خريد و فروش و همچنين جريان نقدينگي نشان مي‌دهد كه خريداران در پايان معاملات دست بالاتر را داشته‌اند. هرچند رفتار معامله‌گران در برخي شاخص‌هاي معاملاتي همچنان از وجود احتياط در بازار حكايت دارد، اما ورود پول حقيقي به سهام و خروج نقدينگي از صندوق‌هاي درآمد ثابت از جمله نكات قابل توجه معاملات روز مذكور بود.
شاخص كل بورس در پايان معاملات روز چهارشنبه با افزايش ۸۸ هزار و ۴۲ واحدي، معادل ۱.۱۳ درصد رشد كرد و در سطح ۷ ميليون و ۹۱۲ هزار واحد ايستاد. شاخص كل هم‌وزن نيز با افزايش ۱۴ هزار و ۲۳۴ واحدي و رشد ۰.۶۴ درصدي، به محدوده ۲ ميليون و ۲۲۹ هزار واحد رسيد.
مقايسه عملكرد دو شاخص اصلي بازار سرمايه نشان مي‌دهد كه شاخص كل بازدهي بيشتري نسبت به شاخص هم‌وزن به ثبت رسانده است. اين اختلاف بيانگر آن است كه سهام شركت‌هاي بزرگ و شاخص‌ساز در معاملات روز اخيرعملكرد مطلوب‌تري نسبت به بخش كوچك و متوسط بازار داشته‌اند. بررسي روند معاملات در طول روز نشان مي‌دهد كه بورس تهران معاملات خود را در فضايي مثبت آغاز كرد، اما در ادامه با افزايش عرضه‌ها و فشار فروش در برخي نمادها مواجه شد. اين وضعيت باعث شد روند صعودي بازار براي مدتي با ترديد همراه شود و بخشي از تقاضاي اوليه تحت تأثير عرضه فروشندگان قرار بگيرد. با اين حال، در ادامه معاملات ورق برگشت و تقويت تقاضا موجب شد شاخص‌ها بار ديگر در مسير صعودي قرار بگيرند. در نهايت نيز بازار با رشد هر دو شاخص اصلي به كار خود پايان داد.
اين رفتار معاملاتي نشان مي‌دهد كه با وجود حضور فروشندگان در جريان دادوستدها، تقاضاي كافي براي جذب عرضه‌ها در بازار وجود داشته است. البته تداوم اين شرايط و تثبيت روند صعودي به ميزان پايداري تقاضا در معاملات روزهاي آينده بستگي خواهد داشت.
برتري خريداران در بورس
يكي ديگر از نشانه‌هاي مثبت معاملات روز چهارشنبه، برتري تعداد نمادهاي صعودي نسبت به نمادهاي نزولي بود. در پايان بازار، ۶۵۵ نماد در محدوده مثبت بسته شدند و در مقابل، ۲۸۱ نماد افت قيمت را تجربه كردند. همچنين تعداد صف‌هاي خريد به ۲۸۱ مورد رسيد، در حالي كه ۶۸ نماد همچنان در صف فروش باقي ماندند. اين اختلاف نشان مي‌دهد كه جريان تقاضا در بخش قابل توجهي از بازار فعال بوده و تعداد بيشتري از نمادها توانسته‌اند معاملات خود را در محدوده مثبت به پايان برسانند.در بخش سفارش‌هاي خريد و فروش نيز برتري تقاضا به‌وضوح قابل مشاهده بود. ارزش سفارش‌هاي خريد در پايان معاملات به ۱۰ هزار و ۳۲۱ ميليارد تومان رسيد، در حالي كه ارزش سفارش‌هاي فروش تنها يك هزار و ۲۸۷ ميليارد تومان بود.
به اين ترتيب، برآيند سفارش‌هاي خريد و فروش با ثبت رقم مثبت ۹ هزار و ۳۴ ميليارد تومان همراه شد. فاصله قابل توجه ميان ارزش سفارش‌هاي خريد و فروش نشان مي‌دهد كه در پايان معاملات، تمايل خريداران براي ورود به بازار بيشتر از عرضه فروشندگان بوده است.
البته بايد توجه داشت كه سفارش‌هاي ثبت‌شده در سامانه معاملات لزوماً به انجام معامله منجر نمي‌شوند و براي ارزيابي قدرت واقعي تقاضا، بررسي ارزش معاملات قطعي و تداوم ورود نقدينگي نيز اهميت دارد.
ورود ۹۷۳ ميليارد تومان پول حقيقي به سهام
جريان نقدينگي حقيقي‌ها نيز در معاملات روز اخير يكي از نقاط قابل توجه بازار بود. خالص ورود پول حقيقي به سهام، حق تقدم و صندوق‌هاي سهامي به ۹۷۳ ميليارد تومان رسيد. اين اتفاق در كنار رشد شاخص‌ها، افزايش تعداد نمادهاي مثبت و برتري ارزش سفارش‌هاي خريد، از فعال بودن بخشي از سرمايه‌گذاران حقيقي در سمت خريد حكايت دارد.
با اين حال، بررسي ساير شاخص‌هاي معاملاتي تصوير متفاوتي از رفتار معامله‌گران ارايه مي‌دهد. قدرت خريد در معاملات روز گذشته منفي ۱.۱۸ ثبت شد. همچنين سرانه خريد ۸۱ ميليون تومان و سرانه فروش ۹۶ ميليون تومان بود.اين ارقام نشان مي‌دهد كه با وجود ورود خالص نقدينگي حقيقي به سهام، ميانگين ارزش سفارش‌هاي خريد معامله‌گران حقيقي از ميانگين سفارش‌هاي فروش آنها كمتر بوده است. بنابراين نمي‌توان صرفاً با اتكا به ورود پول حقيقي، از برتري كامل خريداران در تمام ابعاد معاملات سخن گفت.
در واقع، بازار روز گذشته هم‌زمان دو نشانه متفاوت را به نمايش گذاشت؛ از يك سو خالص جريان پول حقيقي مثبت بود و از سوي ديگر، شاخص قدرت خريد و سرانه معاملات همچنان از احتياط و برتري نسبي فروشندگان در اندازه سفارش‌ها حكايت داشت.
در جريان معاملات روز چهارشنبه، حجم معاملات سهام، حق تقدم و صندوق‌هاي سهامي به ۴۵ ميليارد سهم رسيد و ارزش دادوستدها نيز رقم ۳۳ هزار و ۲۷۷ ميليارد تومان را ثبت كرد. عبور ارزش معاملات از ۳۳ هزار ميليارد تومان در كنار بازگشت تقاضا پس از افزايش عرضه‌ها، اهميت ويژه‌اي دارد؛ چراكه ميزان گردش نقدينگي يكي از متغيرهاي مهم براي ارزيابي كيفيت رشد بازار محسوب مي‌شود.در شرايطي كه شاخص‌ها با افزايش همراه شدند، حجم و ارزش معاملات نيز نشان داد كه دادوستدها از تحرك قابل توجهي برخوردار بوده‌اند. با اين حال، براي تشخيص اينكه رشد روز چهارشنبه مي‌تواند به آغاز يك روند صعودي پايدار تبديل شود يا صرفاً واكنشي مقطعي به فشار فروش روزهاي گذشته است، بايد روند معاملات و ارزش دادوستدها در روزهاي آينده نيز مورد بررسي قرار گيرد.در سمت ديگر بازار سرمايه، صندوق‌هاي درآمد ثابت روز اخير با خروج قابل توجه نقدينگي مواجه شدند. خالص جريان پول در اين صندوق‌ها منفي ۲ هزار و ۸۴۶ ميليارد و ۵۰۰ ميليون تومان ثبت شد.هم‌زماني خروج پول از صندوق‌هاي درآمد ثابت با ورود نقدينگي به سهام، از تفاوت جريان سرمايه ميان اين دو بخش بازار حكايت دارد. اين موضوع مي‌تواند يكي از نشانه‌هاي تغيير ترجيح بخشي از سرمايه‌گذاران در معاملات روز گذشته باشد؛ هرچند نمي‌توان تمام خروج نقدينگي از صندوق‌هاي درآمد ثابت را به ورود مستقيم سرمايه به بازار سهام نسبت داد.
بورس در مسير صعود آيا تقاضا ماندگار خواهد بود؟
در مجموع، معاملات روز گذشته بورس تهران با برتري خريداران، رشد شاخص‌هاي اصلي، افزايش تعداد نمادهاي مثبت و ورود پول حقيقي به سهام همراه شد. فاصله قابل توجه ارزش سفارش‌هاي خريد و فروش نيز نشان داد كه تقاضا در پايان معاملات از قدرت مناسبي برخوردار بوده است.با وجود اين، منفي بودن قدرت خريد و بالاتر بودن سرانه فروش نسبت به سرانه خريد نشان مي‌دهد كه همچنان نمي‌توان از برطرف شدن كامل احتياط معامله‌گران سخن گفت. از اين رو، تداوم ورود پول حقيقي، حفظ ارزش معاملات و كاهش فشار عرضه در روزهاي آينده مي‌تواند معيار مهمي براي سنجش اعتبار رشد ديروز بازار باشد.
