موتورسيكلتي كه روي آب ركورد گينس را شكست
تصور حركت يك موتورسيكلت روي سطح آب، بيشتر شبيه صحنهاي از فيلمهاي علميتخيلي است تا يك اتفاق واقعي؛ اما يك موتورساز چيني توانسته اين ايده را به واقعيت تبديل كند. ژانگ شوئه، بنيانگذار شركت موتورسيكلتسازي ZXMOTO، با راندن يك موتورسيكلت اصلاحشده روي سطح رودخانه و پيمايش بيش از ۴۰ كيلومتر، ركورد جهاني گينس را به نام خود ثبت كرد.
تصور حركت يك موتورسيكلت روي سطح آب، بيشتر شبيه صحنهاي از فيلمهاي علميتخيلي است تا يك اتفاق واقعي؛ اما يك موتورساز چيني توانسته اين ايده را به واقعيت تبديل كند. ژانگ شوئه، بنيانگذار شركت موتورسيكلتسازي ZXMOTO، با راندن يك موتورسيكلت اصلاحشده روي سطح رودخانه و پيمايش بيش از ۴۰ كيلومتر، ركورد جهاني گينس را به نام خود ثبت كرد. اين ركورد در زادگاه ژانگ در شهرستان مايانگ ميائو در استان هونان چين ثبت شد؛ جايي كه او با موتورسيكلتي ويژه و پس از سالها آزمون و خطا، توانست مسير طولاني مورد نياز براي ثبت ركورد را روي آب طي كند. اين دستاورد پايان مسيري طولاني است كه از سال ۲۰۰۹ آغاز شده بود؛ زماني كه ژانگ نخستين آزمايشهاي خود براي حركت موتورسيكلت روي آب را انجام داد.
موتورسيكلتي متفاوت براي حركتي متفاوت
ژانگ براي ثبت اين ركورد از موتورسيكلت MX450 استفاده كرد؛ موتورسيكلتي كه براي حركت در دو محيط خشكي و آب به شكل گستردهاي اصلاح شده بود. اين وسيله ديگر يك موتورسيكلت معمولي محسوب نميشود، بلكه تركيبي از يك موتورسيكلت و سامانهاي براي حركت روي آب است. مهمترين تغيير در ساختار MX450، اضافه شدن اسكيهاي دوزيست به بدنه آن است. اين اسكيها وظيفه دارند وزن موتورسيكلت و موتورسوار را روي سطح آب توزيع كنند و مانع از فرو رفتن وسيله در آب شوند. اسكي جلويي نيز در هنگام حركت روي رودخانه به كنترل جهت و حفظ تعادل كمك ميكند. در كنار اسكيها، مخزن سوخت موتورسيكلت نيز بزرگتر شده تا امكان پيمايش مسافت طولانيتر فراهم شود. همچنين بخشهاي مختلف موتور در برابر نفوذ آب عايقبندي شدهاند تا وسيله بتواند بارها وارد آب شود و بدون آسيب به اجزاي اصلي به حركت ادامه بدهد. اما نكته جالب در طراحي اين موتورسيكلت، شيوه تأمين نيروي محركه آن است. MX450 برخلاف قايقها يا جتاسكيها، از يك سيستم پيشرانه اختصاصي دريايي استفاده نميكند. در عوض، تاير عقب موتورسيكلت در تماس با آب قرار ميگيرد و با راندن آب به سمت عقب، نيروي لازم براي حركت رو به جلو را ايجاد ميكند.
تركيب شتاب زميني و حركت روي آب
حركت اين موتورسيكلت تنها به طراحي اسكيها وابسته نيست. MX450 ابتدا روي سطح خشك شتاب ميگيرد و پس از رسيدن به سرعت مناسب وارد آب ميشود. سرعت اوليه به موتورسيكلت كمك ميكند تا اسكيها روي سطح آب قرار بگيرند و وسيله بتواند بدون فرو رفتن در رودخانه به مسير خود ادامه بدهد. در اين شرايط، عملكرد چرخ عقب نيز تغيير ميكند. در جاده، تاير با سطح زمين اصطكاك ايجاد ميكند و از همين طريق موتورسيكلت را به جلو ميراند؛ اما هنگام حركت روي آب، چرخ عقب با فشار دادن آب به سمت عقب، نيروي پيشران ايجاد ميكند. همين ويژگي باعث ميشود حركت يك موتورسيكلت روي آب، با حركت يك وسيله نقليه آبي متعارف تفاوت زيادي داشته باشد. قايقها و جتاسكيها از ابتدا براي حركت روي آب طراحي شدهاند، اما MX450 در اصل يك موتورسيكلت است كه با مجموعهاي از اصلاحات توانسته قابليت حركت روي سطح آب را پيدا كند.
ركوردي كه از سال ۲۰۰۹ آغاز شد
ركورد جديد ژانگ حاصل يك آزمايش كوتاهمدت يا يك پروژه چندماهه نيست. نخستين تلاشهاي او براي حركت با موتورسيكلت روي آب به سال ۲۰۰۹ بازميگردد. در آن زمان، ژانگ با استفاده از نمونههاي اوليه و تغييرات ابتدايي تلاش كرد بفهمد آيا ميتوان يك موتورسيكلت را به وسيلهاي تبديل كرد كه روي سطح آب حركت كند يا نه. نتيجه نخستين آزمايشها چندان موفقيتآميز نبود. ژانگ در جريان آزمايش اوليه چهار بار به داخل آب سقوط كرد و بيشترين مسافتي كه توانست طي كند تنها حدود ۲۰ متر بود. تفاوت ميان نخستين آزمايش ۲۰ متري و ركورد جديد بيش از ۴۰ كيلومتري، نشان ميدهد كه اين پروژه در طول سالها تا چه اندازه توسعه پيدا كرده است.
عبورهاي متعدد روي رودخانه
تلاش نهايي براي ثبت ركورد در شهرستان مايانگ ميائو در استان هونان انجام شد. ژانگ با موتورسيكلت MX450 مسير مشخصي روي رودخانه را طي كرد و با رفتوبرگشتهاي متعدد، مسافت لازم براي ثبت ركورد را پشت سر گذاشت. اين موضوع اهميت زيادي دارد؛ زيرا ركورد تنها به توانايي لحظهاي موتورسيكلت براي حركت روي آب وابسته نبود. وسيله بايد ميتوانست در طول مسافت طولاني عملكرد خود را حفظ كند و موتورسوار نيز كنترل آن را در شرايط متغير رودخانه در دست داشته باشد. حركت روي آب نسبت به جاده، شرايط كاملا متفاوتي ايجاد ميكند. سطح آب ثابت و سخت نيست و وسيله با هر موج يا تغيير وضعيت جريان، ممكن است تعادل خود را از دست بدهد. بنابراين، حفظ سرعت و كنترل مسير در طول رفت وبرگشتهاي متعدد، بخش مهمي از اين ركورد محسوب ميشود.
از يك ايده غيرممكن تا ركورد جهاني
دستاورد ژانگ بيش از آنكه صرفا يك ركورد عجيب باشد، نتيجه سالها آزمون، شكست و اصلاح يك ايده غيرمعمول است. او در سال ۲۰۰۹ تنها توانست حدود ۲۰ متر روي آب حركت كند و بارها در جريان آزمايشها سقوط كرد؛ اما همان شكستها به تجربهاي براي توسعه نسخههاي بعدي تبديل شدند. موتورسيكلت MX450 امروز حاصل همين روند تكاملي است؛ وسيلهاي كه با استفاده از اسكيهاي دوزيست، مخزن سوخت بزرگتر و پوششهاي ضدآب، توانسته شرايطي را فراهم كند كه يك موتورسيكلت معمولي قادر به تجربه آن نيست. ركورد بيش از ۴۰ كيلومتري نيز نشان ميدهد كه اين فناوري از يك آزمايش كوتاه روي آب فاصله گرفته و به مرحلهاي رسيده است كه ميتوان با يك وسيله اصلاحشده، مسافت قابلتوجهي را روي سطح آب طي كرد.
آيا موتورسيكلتهاي آبي وارد بازار ميشوند؟
با وجود جذابيت اين ركورد، نبايد آن را به معناي آماده بودن چنين موتورسيكلتي براي استفاده روزمره دانست. MX450 يك موتورسيكلت اصلاحشده و مخصوص ثبت ركورد است و تغييرات انجامشده روي آن براي شرايطي بسيار متفاوت از استفاده معمول يك موتورسيكلت طراحي شدهاند. حركت روي آب به سرعت، مهارت و شرايط خاص نياز دارد و نميتوان انتظار داشت موتورسيكلتهاي معمولي بدون تغييرات اساسي چنين قابليتي پيدا كنند. از سوي ديگر، طراحي يك وسيله نقليه دوزيست تجاري بايد الزامات ديگري مانند ايمني، مصرف سوخت، پايداري، دوام قطعات، قابليت كنترل و امكان استفاده در شرايط مختلف آبوهوايي را نيز در نظر بگيرد.
ركوردي حاصل ۱۷ سال تلاش
مسير ژانگ از سقوطهاي متعدد و پيمايش تنها ۲۰ متر در سال ۲۰۰۹ آغاز شد و اكنون با ثبت ركورد جهاني بيش از ۴۰ كيلومتر روي آب به نقطهاي تازه رسيده است. موتورسيكلت MX450 با تركيب اسكيهاي دوزيست، عايقبندي ضدآب، مخزن سوخت بزرگتر و استفاده متفاوت از چرخ عقب، توانسته مرز ميان موتورسيكلت و وسيله نقليه آبي را تا حدي جابهجا كند.