سايه اصلاح بر سر بورس‌هاي جهان
بورس تهران طي سومين روز كاري هفته معاملات خود را با سرخ‌پوشي آغاز كرد؛ اما در ادامه مسير رخت سبز بر تن كرد و توانست شرايط بهتري را براي سرمايه‌گذاران رقم بزند.
بورس تهران طي سومين روز كاري هفته معاملات خود را با سرخ‌پوشي آغاز كرد؛ اما در ادامه مسير رخت سبز بر تن كرد و توانست شرايط بهتري را براي سرمايه‌گذاران رقم بزند. در اصل به نظر مي‌رسد كه بازار سهام نسبت به تحولات و افزايش نرخ‌ها در بازار واكنش مثبت نشان داده و به همين دليل شاهد سبزپوشي بازار سهام هستيم.
شاخص كل بورس تهران در سومين روز كاري هفته توانست در پايان معاملات روندي مثبت را ثبت كند. در اين روز شاهد آن بوديم كه شاخص كل بورس با افزايش ۶ هزار و ۸۳۰ واحدي معادل ۰.۰۹ درصدي به تراز ۷ ميليون و ۷۹۰ هزارواحدي رسيد. همچنين شاخص كل هم وزن نيز ۲ هزار و ۶۸۷ واحدي معادل ۰.۱۳ درصدي به تراز ۲ ميليون و ۶۵ هزارواحدي رسيد. در سوي ديگر معاملات نيز شاخص كل فرابورس توانست افزايش ۱۲۶ واحدي را در كارنامه خود به ثبت برساند و در جايگاه ۶۱ هزار و ۹۲۲ واحدي بايستاد.
در معاملات روز اخير سهام، حق‌تقدم و صندوق‌هاي سهامي، ۸۵ ميليارد سهم معامله شد و ارزش معاملات به ۴۲ هزار و ۶۰۵ ميليارد تومان رسيد.
اين رقم نسبت به ارزش معاملات روز يكشنبه كاهش داشته، اما همچنان در سطح قابل‌قبولي قرار دارد و نمي‌توان بازار را از نظر ارزش معاملات، بازاري كم‌رمق توصيف كرد. سرانه خريد در معاملات روز اخير ۹۱ ميليون تومان و سرانه فروش ۱۰۰ ميليون تومان بود. همچنين قدرت خريد به منفي ۱.۱۰ رسيد كه نشان مي‌دهد باوجود بهبود تقاضا، برتري قدرت خريد در بازار شكل نگرفته است.
در جريان معاملات روز دوشنبه، ۱ هزار و ۱۳۵ ميليارد تومان پول از سهام، حق‌تقدم و صندوق‌هاي سهامي خارج شد. خروج پول از صندوق‌هاي درآمد ثابت نيز ادامه داشت و مجموع آن به ۱ هزار و ۹۴۷ ميليارد و ۹۰۰ ميليون تومان رسيد؛ بنابراين، باوجود بازگشت شاخص‌ها به محدوده مثبت، جريان نقدينگي حقيقي همچنان نشانه‌اي از ورود قدرتمند پول به بازار سهام نشان نمي‌دهد.
در پايان معاملات، ۵۱۱ نماد مثبت بودند و ۳۵۳ نماد در محدوده منفي معامله شدند. همچنين ارزش سفارش‌هاي خريد به ۹ هزار و ۷۶۳ ميليارد و ۷۰۰ ميليون تومان رسيد، درحالي كه ارزش سفارش‌هاي فروش ۱ هزار و ۴۹۵ ميليارد و ۸۰۰ ميليون تومان بود.
تعداد صف‌هاي خريد نيز به ۳۰۲ صف رسيد و در مقابل ۱۱۹ صف فروش در بازار باقي ماند. اين وضعيت نشان مي‌دهد كه در پايان معاملات، سمت تقاضا از نظر تعداد صف‌ها و ارزش سفارش‌ها وضعيت بهتري نسبت به عرضه داشت، هرچند اين برتري هنوز به ايجاد يك موج صعودي قدرتمند منجر نشده است.
بورس‌هاي دنيا در يك نگاه
بازار سهام امريكا هفته معاملاتي جديد را در حالي آغاز مي‌كند كه سرمايه‌گذاران بيش از گذشته به تحولات بازار اوراق‌قرضه، مسير نرخ‌هاي بهره و چشم‌انداز سودآوري شركت‌ها چشم دوخته‌اند. در معاملات پيش از بازگشايي بازار در روز دوشنبه، قراردادهاي آتي شاخص‌هاي اصلي وال‌استريت اندكي عقب‌نشيني كردند؛ حركتي كه نشان مي‌دهد پس از رشدهاي قابل‌توجه ماه‌هاي اخير، احتياط بار ديگر به بخشي از رفتار معامله‌گران بازگشته است.
در معاملات پيش از آغاز رسمي بازار، قراردادهاي آتي شاخص داوجونز تقريباً بدون تغيير باقي ماندند، درحالي كه قراردادهاي آتي S&P 500 حدود ۰.۱ درصد كاهش يافتند. معاملات آتي نزدك ۱۰۰ نيز وارد محدوده منفي شد. اين رفتار بازار در شرايطي رقم خورد كه سرمايه‌گذاران همچنان در حال بازنگري انتظارات خود درباره مسير سياست پولي فدرال رزرو هستند؛ موضوعي كه طي ماه‌هاي اخير يكي از مهم‌ترين محرك‌هاي حركت بازارهاي مالي امريكا بوده است.
از سوي ديگر، دوشنبه روز نسبتاً كم‌تحركي از منظر انتشار داده‌هاي اقتصادي و گزارش‌هاي مالي شركت‌ها به شمار مي‌رود. در اين روز، توجه فعالان بازار بيشتر به انتشار جديدترين داده‌هاي شاخص مديران خريد از سوي S&P Global و همچنين موسسه مديريت عرضه معطوف خواهد بود. اين داده‌ها مي‌توانند تصويري از وضعيت فعاليت اقتصادي امريكا ارايه دهند و در كنار ساير شاخص‌هاي كلان، بر ارزيابي سرمايه‌گذاران از مسير آينده نرخ‌هاي بهره تأثير بگذارند.
بااين‌حال، نگاه اصلي بازار به روزهاي آينده و آغاز تدريجي فصل گزارش‌هاي مالي شركت‌هاست. پيش از آنكه انتشار گزارش‌هاي سه‌ماهه سوم شركت‌هاي بزرگ در اواسط اكتبر شتاب بگيرد، نتايج مالي شركت‌هايي همچون Levi Strauss، Applied Digital، PepsiCo و Delta Air Lines مي‌تواند سرنخ‌هايي درباره وضعيت تقاضا، هزينه‌ها و چشم‌انداز سودآوري شركت‌ها در اختيار سرمايه‌گذاران قرار دهد.
اوراق‌قرضه؛ تهديد تازه براي بازار سهام؟
يكي از مهم‌ترين نگراني‌هاي فعلي سرمايه‌گذاران، افزايش بازده اوراق خزانه‌داري امريكا است. بازده اوراق ۱۰ساله خزانه‌داري در سطوح بالايي قرار گرفته و همين مساله بار ديگر بحث درباره ارزش‌گذاري سهام و احتمال اصلاح بازار را داغ‌كرده است.
افزايش بازده اوراق معمولاً فشار بيشتري بر دارايي‌هاي پرريسك وارد مي‌كند؛ چرا كه با افزايش نرخ بازده بدون ريسك، جذابيت نسبي سرمايه‌گذاري در سهام كاهش مي‌يابد و ارزش‌گذاري شركت‌ها، به‌ويژه شركت‌هايي كه بخش مهمي از ارزش آنها به سودهاي آينده وابسته است، با حساسيت بيشتري مورد بررسي قرار مي‌گيرد.
اين نگراني در شرايطي تشديد شده كه قيمت نفت خام برنت نيز بالاتر از ۱۰۰ دلار در هر بشكه قرار گرفته است. تداوم تنش‌هاي ژئوپليتيكي در خاورميانه مي‌تواند هزينه انرژي را در اقتصاد جهاني بالا نگه دارد و در نتيجه، فشارهاي تورمي را دوباره افزايش دهد. چنين سناريويي مي‌تواند كار بانك‌هاي مركزي براي كاهش نرخ‌هاي بهره را دشوارتر كند.
در واقع، بازار سهام امريكا اكنون در برابر مجموعه‌اي از عوامل متضاد قرار گرفته است. از يك سو، رشد سودآوري شركت‌ها و تاب‌آوري اقتصاد امريكا همچنان از قيمت سهام حمايت مي‌كند و از سوي ديگر، نرخ‌هاي بهره بالا، افزايش بازده اوراق، تورم سرسخت و نگراني درباره تداوم رونق سرمايه‌گذاري در حوزه هوش مصنوعي، ريسك اصلاح بازار را افزايش داده است.
هشدار يك موسسه انگليسي درباره پايان بول‌ماركت
در همين فضاي دوگانه، موسسه Panmure Liberum پيش‌بيني قابل‌توجهي درباره آينده بازار سهام امريكا ارايه كرده است. اين موسسه انتظار دارد شاخص S&P 500 تا پايان سال ۲۰۲۷ به سطح ۵۰۰۰ واحد عقب‌نشيني كند؛ پيش‌بيني‌اي كه در مقايسه با سطح فعلي شاخص، از احتمال اصلاحي سنگين حكايت دارد.
يواخيم كلمنت، تحليلگر پژوهشي Panmure Liberum، معتقد است در صورت ادامه افزايش بازده اوراق‌قرضه و نرخ‌هاي بهره، بازار صعودي سهام امريكا ممكن است زودتر از آنچه بسياري از سرمايه‌گذاران تصور مي‌كنند به پايان برسد.
بااين‌حال، اين ديدگاه در تضاد جدي با برآورد شماري از موسسات مالي ديگر قرار دارد. برخي كارگزاري‌ها همچنان انتظار دارند S&P 500 سال ۲۰۲۶ را در محدوده ۸۰۰۰ واحد يا بالاتر به پايان برساند و معتقدند روند صعودي بازار مي‌تواند در سال آينده نيز ادامه پيدا كند.همين اختلاف‌نظر نشان مي‌دهد كه بازار در مقطع فعلي بيش از آنكه با يك اجماع مشخص درباره آينده مواجه باشد، در نقطه‌اي حساس ميان سناريوي تداوم رشد و احتمال آغاز يك دوره اصلاحي قرار گرفته است.
فصل گزارش‌هاي مالي؛ آزمون بزرگ وال‌استريت
باوجود هشدارهاي مطرح‌شده، شرايط بنيادي اقتصاد امريكا همچنان يكي از مهم‌ترين پشتوانه‌هاي بازار سهام محسوب مي‌شود. رشد سودآوري شركت‌ها و ثبات نسبي داده‌هاي اقتصادي باعث شده است سرمايه‌گذاران تاكنون در برابر بسياري از ريسك‌ها مقاومت كنند.
S&P 500 نيز باوجود مجموعه‌اي از موانع، روند صعودي خود را كه از اكتبر ۲۰۲۲ آغاز شده، حفظ كرده است. اين شاخص از ابتداي سال جاري تاكنون رشد قابل‌توجهي داشته و همين عملكرد، فاصله ديدگاه سرمايه‌گذاران خوش‌بين و بدبين را بيشتر كرده است.
اكنون فصل گزارش‌هاي مالي سه‌ماهه سوم مي‌تواند نقطه عطف مهمي براي بازار باشد. اگر شركت‌ها بتوانند سودآوري خود را در برابر فشار هزينه‌ها، نرخ‌هاي بهره بالا و افزايش قيمت انرژي حفظ كنند، احتمال تداوم روند صعودي سهام تقويت خواهد شد. در مقابل، كاهش سودآوري يا ارايه چشم‌انداز ضعيف براي سال آينده مي‌تواند نگراني‌ها درباره ارزش‌گذاري بالاي بازار را افزايش دهد.
چشم‌انداز متفاوت براي اروپا
هشدار Panmure Liberum تنها به بازار امريكا محدود نشده است. اين موسسه براي بازارهاي سهام اروپا و بريتانيا نيز چشم‌اندازي محتاطانه دارد و انتظار دارد شاخص STOXX 600 اروپا و FTSE 100 بريتانيا تا پايان سال آينده با كاهش مواجه شوند.
از نگاه اين موسسه، افزايش احتمالي نرخ‌هاي بهره از سوي فدرال رزرو و بانك مركزي انگلستان، در كنار ساير ريسك‌هاي موجود، مي‌تواند فشار بيشتري بر بازارهاي سهام وارد كند.در مجموع، بازارهاي جهاني در شرايطي وارد هفته جديد شده‌اند كه دو نيروي متفاوت در برابر يكديگر قرار گرفته‌اند؛ از يك سو رشد سودآوري شركت‌ها و تاب‌آوري اقتصاد امريكا و از سوي ديگر، نرخ‌هاي بهره بالا، افزايش بازده اوراق و ريسك‌هاي ژئوپليتيكي. در چنين شرايطي، واكنش بازار به گزارش‌هاي مالي شركت‌ها و داده‌هاي اقتصادي پيش‌رو مي‌تواند مسير بعدي وال‌استريت را مشخص كند؛ مسيري كه فعلاً ميان ادامه ركوردشكني‌ها و آغاز يك اصلاح جدي در نوسان است.
