بورس در مسير اصلاح
بورس تهران پس از روزها صعود و ركوردشكني، روزگذشته باز هم رخت قرمز بر تن كرد. برخي عقيده دارند كه اين قرمزپوشي حاصل استراحت دوباره شاخص است و برخي ديگر نيز معتقدند كه اين روند ناشي از ترس بازار از شرايط و ريسك‌هاست و به‌محض سبك‌شدن سايه ريسك‌ها بازار دوباره رخت سبز بر تن خواهد كرد.
بورس تهران پس از روزها صعود و ركوردشكني، روزگذشته باز هم رخت قرمز بر تن كرد. برخي عقيده دارند كه اين قرمزپوشي حاصل استراحت دوباره شاخص است و برخي ديگر نيز معتقدند كه اين روند ناشي از ترس بازار از شرايط و ريسك‌هاست و به‌محض سبك‌شدن سايه ريسك‌ها بازار دوباره رخت سبز بر تن خواهد كرد.
درست است در بسياري از اين روزها شاخص رخت سبز بر تن كرده و به‌نوعي نمايشي مثبت از خود برجاي گذاشته است؛ اما مساله اساسي اينجاست كه در همين شرايط خروج نقدينگي از بازار رخ مي‌دهد. به‌نوعي در كنار مثبت بازار شاهد خروج نقدينگي از بازار هستيم كه به گفته فعالان بازار سهام اين موضوع ناشي از سيو است. به بيان ساده‌تر بسياري از فعالان بازار سرمايه در تلاش‌اند كه نقدينگي خود را از بازار خارج كرده و سودهاي را خود حفظ كنند.
بازار سهام از ابتداي سال تا به امروز شرايط خاص و متفاوتي را تجربه كرده است. تجربه جنگ رمضان و فشارهاي ايجاد، افزايش نرخ دلار نتوانست شرايط پايداري داشته باشد، اما توانست از ابتداي سال بازدهي ۱۱۰درصدي را ثبت كرده و حتي ۹۳ همت نقدينگي نيز وارد بازار سهام شد. بررسي اين بازدهي و اين ميزان نقدينگي نشان مي‌دهد كه بازار سهام حتي در روزهاي سخت نيز مقاوم بوده و توانسته بازدهي خوبي داشته باشد.
بر همين اساس در اين شرايط نمي‌توان گفت كه خروج نقدينگي نشانه‌اي از سقوط بازار است، چراكه بازار صعود و نزول‌هاي بسياري را تجربه كرده و اكنون اين شرايط جزو روند بازار است و احتمالا به‌زودي شاهد ورود نقدينگي دوباره به بازار باشيم.
بازار از دريچه معاملات
بازار سهام در دومين روز كاري هفته برخلاف روزگذشته سرخ‌پوش شد و همانند روز شنبه با خروج نقدينگي مواجه شد و نتوانست شرايط خوبي را تجربه كند. اين موضوع درحالي است كه در بازارهاي موازي شاهد ورود نقدينگي ادامه‌دار و صعود هستيم.
شاخص كل بورس در پايان معاملات با كاهش ۲۴هزار و ۷۹۰ واحدي، معادل ۰.۳۲درصد، در ارتفاع ۷ ميليون و ۷۸۳ هزار و ۲۷۹ واحد قرار گرفت. شاخص كل هم‌وزن نيز همسو با شاخص اصلي حركت كرد و با افت ۵ هزار و ۴۵۳ واحدي، معادل ۰.۲۶درصد، به سطح ۲ميليون و ۶۳ هزار و ۲۶۸ واحد رسيد.
باوجوداين افت، بررسي روند معاملات نشان مي‌دهد بازار از ابتداي تا پايان جلسه معاملاتي مسير يكساني را طي نكرد. در بخشي از معاملات، خريداران تلاش كردند فشار فروش را كنترل كرده و تعادل را به بخشي از نمادهاي بازار بازگردانند. افزايش تقاضا در اين مقطع موجب شد تعدادي از سهم‌هايي كه در محدوده منفي معامله مي‌شدند، از شدت افت خود بكاهند و حتي به محدوده تعادل نزديك شوند.
اين تغيير موقت در سمت تقاضا باعث شد براي مدتي فضاي معاملاتي بازار بهبود پيدا كند و از شدت فشار فروش كاسته شود. بااين‌حال، اين روند دوام چنداني نداشت و از ميانه معاملات بار ديگر فروشندگان دست بالا را پيدا كردند. در ادامه، بخشي از نمادهايي كه در محدوده متعادل قرار گرفته بودند، مجدداً به محدوده منفي بازگشتند. حتي در برخي سهم‌ها فشار عرضه به‌اندازه‌اي افزايش يافت كه معاملات آنها به صف فروش رسيد. به‌اين‌ترتيب، هرچند بازار در طول روز با يك موج فروش يكپارچه مواجه نبود، اما در مجموع كفه عرضه سنگين‌تر از تقاضا باقي ماند و همين موضوع درنهايت مسير شاخص‌هاي بازار را به سمت افت هدايت كرد.
يكي از مهم‌ترين نشانه‌هاي وضعيت بازار، برتري تعداد نمادهاي منفي نسبت به نمادهاي مثبت بود. در پايان معاملات، ۳۳۳ نماد در محدوده مثبت قرار گرفتند و ۵۳۰ نماد با افت قيمت مواجه شدند. اين اختلاف نشان مي‌دهد دامنه فشار فروش در بازار قابل‌توجه بوده است. بااين‌حال، شدت عرضه به‌اندازه‌اي نبود كه بخش عمده بازار را در صف فروش قفل كند. به بيان ديگر، اگرچه فروشندگان در تعداد نمادها برتري محسوسي داشتند، اما بازار با يك وضعيت بحراني و فراگير از نظر صف‌هاي فروش مواجه نشد.
در پايان جلسه معاملاتي، ۱۷۲ صف خريد در برابر ۳۲۷ صف فروش شكل گرفت؛ بنابراين تعداد صف‌هاي فروش تقريباً دوبرابر صف‌هاي خريد بود؛ موضوعي كه نشان مي‌دهد قدرت عرضه در دقايق پاياني معاملات به بالاترين سطح خود در جريان امروز رسيد.
اين وضعيت را مي‌توان يكي از مهم‌ترين سيگنال‌هاي معاملات روز اخير دانست؛ چراكه نشان مي‌دهد تقاضا در برابر موج عرضه توان كافي براي حفظ تعادل در بخش قابل توجهي از نمادها را نداشته است.
ارزش معاملات همچنان در سطح قابل‌توجه در بخش نقدينگي، ارزش معاملات سهام، حق‌تقدم و صندوق‌هاي سهامي روزگذشته به ۵۱ هزار و ۲۱۲ ميليارد تومان رسيد. اين رقم در مقايسه باارزش معاملات ۶۴ هزار و ۱۶۶ ميلياردتوماني روزگذشته كاهش محسوسي داشته است، اما همچنان در سطحي قرار دارد كه نشان مي‌دهد گردش نقدينگي در بازار سهام متوقف نشده است.
حجم معاملات نيز به ۹۸ ميليارد سهم رسيد؛ بنابراين افت شاخص‌ها و افزايش فشار فروش را نمي‌توان به كاهش شديد فعاليت معاملاتي نسبت داد. بازار همچنان از گردش مالي قابل‌توجهي برخوردار بود و معامله‌گران در سمت خريدوفروش فعال باقي ماندند.
ازسوي ديگر، بررسي سفارش‌هاي ثبت‌شده نيز نشان مي‌دهد تقاضا به‌طور كامل از بازار خارج نشده است. روزگذشته ۷ هزار و ۵۱۸ ميليارد تومان سفارش خريد در برابر ۶ هزار و ۵۹۶ ميليارد تومان سفارش فروش ثبت شد. اين اختلاف بيانگر آن است كه حتي در شرايطي كه فروشندگان دست بالا را داشتند، خريداران همچنان در بازار حضور داشتند و در نقاط مختلف تلاش كردند از افت بيشتر قيمت‌ها جلوگيري كنند.
باوجود گردش مناسب نقدينگي، جريان پول حقيقي در سهام، حق‌تقدم و صندوق‌هاي سهامي منفي بود. در مجموع ۸۲۰ ميليارد تومان پول از اين بخش خارج شد؛ موضوعي كه نشان مي‌دهد بخشي از سرمايه‌گذاران حقيقي در شرايط فعلي ترجيح داده‌اند ريسك معاملات سهامي را كاهش دهند. همزمان، خروج پول از صندوق‌هاي درآمد ثابت نيز به يك‌هزار و ۳۴۸ ميليارد تومان رسيد. اين موضوع نشان مي‌دهد جريان نقدينگي در بازار امروز رفتاري يك‌جهت نداشته و معامله‌گران در حال جابه‌جايي منابع ميان گزينه‌هاي مختلف سرمايه‌گذاري بوده‌اند.
ازسوي ديگر، سرانه خريد در اين روز ۸۷ ميليون تومان و سرانه فروش ۱۱۹ ميليون تومان بود. همچنين قدرت خريد به منفي ۱.۳۸ رسيد. فاصله ميان سرانه خريدوفروش نشان مي‌دهد كه ميانگين اندازه معاملات فروشندگان بالاتر از خريداران بوده است.
به‌اين‌ترتيب، برتري فروشندگان تنها در تعداد نمادهاي منفي يا افزايش صف‌هاي فروش خلاصه نمي‌شد، بلكه در اندازه سفارش‌ها نيز خود را نشان داد. همين مساله در كنار خروج پول حقيقي و افزايش صف‌هاي فروش در پايان بازار، تصويري از افزايش احتياط معامله‌گران ارايه مي‌دهد.
معاملات روزگذشته را مي‌توان بازاري توصيف كرد كه در آن خريداران در مقاطعي توانستند فشار عرضه را كاهش دهند، اما درنهايت نتوانستند اين برتري موقت را حفظ كنند. بازگشت فروشندگان در نيمه دوم معاملات و سنگين‌تر شدن صف‌هاي فروش نشان داد كه براي تغيير پايدار سمت‌وسوي بازار، تقاضاي قدرتمندتري موردنياز است. از اين منظر، رفتار بازار در معاملات بعدي و ميزان توان خريداران براي جذب عرضه‌ها مي‌تواند اهميت ويژه‌اي داشته باشد.
به‌طوركلي مي‌توان به روند بازار سهام اميدوار بود، چراكه بازار سهام همچنان ارزنده است در اين شرايط ورود نقدينگي به بازار سهام ادامه‌دار خواهد بود و احتمالا در اين شرايط ورود نقدينگي طي روزهاي آتي به بازار سهام طي روزهاي آتي به بازار سهام ادامه‌دار خواهد بود.
