بورس در آستانه فصل جديد
روند صعودي شاخصهاي بازار همچنان ادامه دارد و بورس در معاملات روز گذشته نيز به حركت روبهرشد خود ادامه داد. در شرايطي كه شاخص كل توانست به محدودههاي پيشين خود بازگردد، نشانههايي از افزايش توجه سرمايهگذاران به بازار سهام و بازگشت تدريجي نقدينگي به معاملات ديده ميشود؛ موضوعي كه ميتواند معادلات بازار سرمايه در هفتههاي پيش رو را تحتتأثير قرار دهد. رشد اخير بورس را نميتوان صرفاً يك حركت كوتاهمدت در شاخصها دانست.
روند صعودي شاخصهاي بازار همچنان ادامه دارد و بورس در معاملات روز گذشته نيز به حركت روبهرشد خود ادامه داد. در شرايطي كه شاخص كل توانست به محدودههاي پيشين خود بازگردد، نشانههايي از افزايش توجه سرمايهگذاران به بازار سهام و بازگشت تدريجي نقدينگي به معاملات ديده ميشود؛ موضوعي كه ميتواند معادلات بازار سرمايه در هفتههاي پيش رو را تحتتأثير قرار دهد. رشد اخير بورس را نميتوان صرفاً يك حركت كوتاهمدت در شاخصها دانست. رفتار معاملات نشان ميدهد بازار سرمايه پس از پشت سر گذاشتن دورهاي پرنوسان، در حال ورود به مرحلهاي متفاوت است. بازگشت شاخص كل به سطوح گذشته از يك سو براي فعالان بازار از نظر تكنيكال اهميت دارد و از سوي ديگر ميتواند بر نگاه سرمايهگذاران به آينده بورس اثرگذار باشد. درصورتيكه جريان نقدينگي در بازار تداوم داشته باشد، بورس ميتواند بار ديگر بخشي از سرمايههاي سرگردان را كه در ماههاي گذشته به سمت ساير بازارهاي دارايي حركت كرده بودند، به سمت خود جذب كند. از سوي ديگر، تحولات بازار ارز نيز يكي از متغيرهايي است كه در شرايط فعلي نميتوان از تأثير آن بر بورس چشمپوشي كرد. طي روزهاي اخير قيمت دلار در بازار آزاد افزايشيافته و اين موضوع بهطور مستقيم و غيرمستقيم بر انتظارات فعالان بازار سرمايه اثر گذاشته است. افزايش نرخ ارز براي بخشي از شركتهاي بورسي، بهويژه صادركنندگان، از منظر درآمدهاي ريالي و ارزشگذاري داراييها اهميت دارد و ميتواند توجه سرمايهگذاران را به سمت برخي صنايع و نمادها افزايش دهد. البته تداوم رشد بورس تنها به افزايش قيمت دلار وابسته نيست و عوامل ديگري همچون شرايط اقتصادي، سياستهاي دولت، وضعيت صنايع، جريان ورود و خروج پول و مهمتر از همه اعتماد سرمايهگذاران ميتواند مسير آينده بازار را مشخص كند. اكنون بورس تهران در نقطهاي قرار گرفته كه ادامه ورود نقدينگي ميتواند به تقويت تقاضا و افزايش عمق معاملات منجر شود. بااينحال، تجربه بازار سرمايه نشان داده است كه رشد شاخصها بهتنهايي براي شكلگيري يكروند پايدار كافي نيست و استمرار اين حركت نيازمند همراهي نقدينگي و بهبود فضاي عمومي بازار است. بهاينترتيب، ميتوان گفت بورس تهران در حال تجربه دورهاي متفاوت است؛ دورهاي كه اگر با تداوم ورود نقدينگي و ثبات عوامل اثرگذار همراه شود، ميتواند زمينهساز روزهاي متفاوتي براي بازار سرمايه باشد. اكنون نگاه فعالان بازار بيش از گذشته به اين موضوع دوخته شده كه آيا موج جديد تقاضا ميتواند ادامهدار باشد و بورس را وارد مرحلهاي تازه از رشد كند يا خير.
بازار از دريچه معاملات
بازار سهام طي روز دوشنبه يكي از روزهاي متفاوت خود را پشت سر گذاشت؛ روزي كه شاخصهاي اصلي بورس با رشد قابلتوجه همراه شدند و برتري تقاضا در بخش بزرگي از نمادهاي معاملاتي به چشم آمد. افزايش تعداد نمادهاي مثبت، رشد شاخص كل و هموزن، ورود نقدينگي به سهام و كاهش صفهاي فروش، همگي از بازگشت جدي خريداران به معاملات حكايت داشتند.
شاخص كل بورس در جريان معاملات روز جاري با رشد ۱۸۹ هزار و ۱۲۰ واحدي، معادل ۲.۶ درصد افزايش يافت و در سطح ۷ ميليون و ۴۶۳ هزار و ۲۶۴ واحد قرار گرفت. در همين حال، شاخص كل هموزن نيز با افزايش ۴۴ هزار و ۷۴۶ واحدي، رشد ۲.۲۸ درصدي را ثبت كرد و به سطح ۲ ميليون و ۵ هزار و ۸۷۰ واحد رسيد.
همزمان رشد شاخص كل و شاخص هموزن، يكي از مهمترين نكات معاملات اين روز بود. رشد شاخص كل بهتنهايي ميتوانست اين احتمال را ايجاد كند كه بخش عمدهاي از تقاضا در نمادهاي بزرگ و شاخصسازي متمركز شده است، اين اتفاق نشان ميدهد جريان تقاضا تنها محدود به شركتهاي بزرگ نبوده و طيف قابل توجهي از نمادهاي كوچك و متوسط نيز با افزايش تقاضا مواجه شدهاند.
يكي از واضحترين نشانههاي قدرت تقاضا را ميتوان در تعداد نمادهاي مثبت و منفي بازار مشاهده كرد. در پايان معاملات، ۷۹۲ نماد در محدوده مثبت قرار گرفتند و تنها ۷۴ نماد با كاهش قيمت مواجه شدند. اين فاصله قابلتوجه ميان تعداد نمادهاي مثبت و منفي، نشان ميدهد فضاي عمومي بازار در مقايسه با روزهاي كمرونق، تغيير محسوسي داشته است. در واقع، روز اخير نهتنها شاخصها رشد كردند، بلكه بخش بزرگي از بدنه بازار نيز در مسير صعود قرار گرفت و همين موضوع باعث شد تصوير كلي معاملات، يكپارچهتر از روزهاي گذشته باشد. ارزش سفارشهاي خريد در پايان معاملات به ۱۴ هزار و ۳۹۳ ميليارد تومان رسيد، درحالي كه ارزش سفارشهاي فروش تنها ۶۲۹ ميليارد تومان بود. فاصله ميان اين دو رقم، نشاندهنده حضور پررنگ خريداران در سمت تقاضا و كاهش فشار فروش در بازار است. در پايان معاملات همچنين ۵۳۹ صف خريد در بازار شكل گرفت، درحالي كه تعداد صفهاي فروش تنها ۲۱ صف بود؛ بنابراين از منظر تعداد نمادهاي مثبت، ارزش سفارشهاي خريد و همچنين وضعيت صفهاي خريدوفروش، معاملات اين روز تصويري متفاوت با روزهاي كمرمق بازار ارايه كرد. بررسي سرانه خريدوفروش نيز از برتري نسبي خريداران حكايت دارد. سرانه خريد سهامداران به ۹۴ ميليون تومان رسيد و سرانه فروش در محدوده ۸۶ ميليون تومان قرار گرفت. برايناساس، قدرت خريد به ۱.۰۹ رسيد. اين نسبت نشان ميدهد در معاملات اين روز قدرت خريداران نسبت به فروشندگان بيشتر بوده است؛ موضوعي كه در كنار افزايش تعداد نمادهاي مثبت و رشد شاخصها، ميتواند تصوير كاملتري از وضعيت تقاضا ارايه دهد. در واقع، روز دوشنبه تنها با رشد چند نماد بزرگ مواجه نبوديم، بلكه مجموعهاي از نشانههاي معاملاتي در كنار يكديگر قرار گرفتند و از تقويت سمت تقاضا خبر دادند. بااينحال، براي ارزيابي پايداري اين روند، صرفاً نميتوان به يك روز معاملاتي مثبت تكيه كرد و رفتار نقدينگي و ارزش معاملات در روزهاي آينده اهميت بيشتري پيدا ميكند.
يكي ديگر از اتفاقات مهم معاملات روز گذشته، تغيير مسير بخشي از نقدينگي ميان بازار سهام و صندوقهاي درآمد ثابت بود. در جريان معاملات، ۴ هزار و ۸۱۸ ميليارد تومان پول به سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي وارد شد. در مقابل، صندوقهاي درآمد ثابت با خروج ۳ هزار و ۶۲۲ ميليارد تومان پول مواجه شدند. همزمان اين دو اتفاق قابلتوجه است؛ چراكه نشان ميدهد بخشي از سرمايهاي كه پيشتر در ابزارهاي كمريسكتر بازار قرار گرفته بود، به سمت داراييهاي پرريسكتر حركت كرده است.
ورود پول به سهام و خروج همزمان پول از صندوقهاي درآمد ثابت، در كنار رشد شاخصها و افزايش تعداد نمادهاي مثبت، يكي ديگر از نشانههاي افزايش تمايل سرمايهگذاران به حضور در معاملات سهام بود. اما در ميان تمام نشانههاي مثبت معاملات، يك متغير همچنان نگراني اصلي بازار محسوب ميشود؛ ارزش معاملات. ارزش معاملات سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي روز اخير به ۳۰ هزار و ۷۷۱ ميليارد تومان رسيد. اين رقم در حالي ثبت شد كه ارزش معاملات روز گذشته ۳۲ هزار و ۴۴۹ ميليارد تومان بود. بهاينترتيب، ارزش معاملات روز اخير حدود يك هزار و ۶۷۸ ميليارد تومان كمتر از روز گذشته بود. اهميت اين كاهش زماني بيشتر ميشود كه بدانيم در روزهاي گذشته ارزش معاملات در مقاطعي بالاتر از ۴۰ همت قرار داشت؛ بنابراين حتي باوجود رشد قدرتمند شاخصها و بهبود محسوس وضعيت تقاضا، بازار هنوز نتوانسته است از منظر ارزش معاملات به سطوح بالاتر بازگردد. نكته قابلتوجه اين است كه كاهش ارزش معاملات روز اخير در شرايطي اتفاق افتاد كه انتظار ميرفت باتوجهبه رشد قابلتوجه شاخصها، افزايش تعداد نمادهاي مثبت و ورود پول به سهام، حجم نقدينگي در گردش بازار نيز افزايش پيدا كند. در مجموع، معاملات روز اخير را ميتوان روز برتري تقاضا و بازگشت خريداران به بازار سهام دانست. رشد ۲.۶ درصدي شاخص كل، افزايش ۲.۲۸ درصدي شاخص هموزن، مثبتبودن ۷۹۲ نماد، شكلگيري صدها صف خريد، ورود پول به سهام و خروج نقدينگي از صندوقهاي درآمد ثابت، همگي در يكجهت حركت ميكنند و از بهبود محسوس سمت تقاضا خبر ميدهند. بااينحال، كاهش ارزش معاملات در چنين شرايطي نميتواند ناديده گرفته شود. بازار روز اخير نشان داد كه خريداران قدرت بيشتري پيدا كردهاند، اما هنوز مشخص نيست اين قدرت با افزايش پايدار جريان نقدينگي همراه خواهد شد يا خير. به همين دليل، در كنار دنبالكردن روند شاخصها، رفتار ارزش معاملات و جريان ورود و خروج پول در روزهاي آينده اهميت ويژهاي خواهد داشت. اگر افزايش تقاضا بتواند با رشد ارزش معاملات همراه شود، تصوير دقيقتري از پايداري روند فعلي بازار به دست خواهد آمد؛ اما تداوم رشد قيمتها در شرايطي كه ارزش معاملات همچنان در سطوح پايينتر قرار دارد، همچنان يكي از موضوعاتي است كه بايد بادقت بيشتري زيرنظر گرفته شود.
