پرداخت تسهيلات وديعه مسكن به مددجويان بهزيستي
در شرايطي كه افزايش اجارهبها و رشد مبلغ وديعه مسكن، تأمين سرپناه را براي بسياري از خانوارهاي كمدرآمد به يكي از مهمترين دغدغههاي معيشتي تبديل كرده است، خانوادههاي تحت پوشش سازمان بهزيستي نيز با مشكلات بيشتري براي تأمين هزينه رهن و اجاره خانه مواجه هستند.
در شرايطي كه افزايش اجارهبها و رشد مبلغ وديعه مسكن، تأمين سرپناه را براي بسياري از خانوارهاي كمدرآمد به يكي از مهمترين دغدغههاي معيشتي تبديل كرده است، خانوادههاي تحت پوشش سازمان بهزيستي نيز با مشكلات بيشتري براي تأمين هزينه رهن و اجاره خانه مواجه هستند. در همين راستا، سازمان بهزيستي مجموعهاي از حمايتهاي مالي و قانوني را براي كمك به تأمين مسكن مددجويان در نظر گرفته است؛ حمايتهايي كه شامل تسهيلات قرضالحسنه تا سقف ۴۰۰ ميليون تومان و كمك بلاعوض ۱۵۰ ميليون توماني ميشود. بر اساس اعلام سرپرست معاونت تأمين و توسعه مسكن سازمان بهزيستي، مددجويان واجد شرايط ميتوانند با معرفي از سوي بهزيستي استانها به بانكهاي عامل، از تسهيلات قرضالحسنه وديعه مسكن استفاده كنند. علاوه بر اين تسهيلات، سازمان بهزيستي براي برخي خانوادههاي تحت پوشش، كمك بلاعوض نيز در نظر گرفته است كه دريافت آن نيازي به مراجعه به بانك ندارد.
تسهيلات ۴۰۰ ميليون توماني
با كارمزد ۴ درصد
محمود حسينآبادي، سرپرست معاونت تأمين و توسعه مسكن سازمان بهزيستي، درباره جزييات تسهيلات وديعه مسكن مددجويان گفت: افراد واجد شرايط از طريق مديران كل بهزيستي استانها به هشت بانك عامل معرفي ميشوند و ميتوانند تا سقف ۴۰۰ ميليون تومان تسهيلات قرضالحسنه دريافت كنند. اين تسهيلات با كارمزد چهار درصد و بازپرداخت ۱۵ ساله در اختيار مددجويان قرار ميگيرد و هدف از پرداخت آن، كمك به افزايش مبلغ وديعه و فراهم شدن امكان اجاره يك واحد مسكوني مناسبتر براي خانوادههاي تحت پوشش است.
يكي از نكات مهم در اين طرح، تلاش براي كاهش هزينهها و پيچيدگيهاي مربوط به تهيه اجارهنامه است. به گفته حسينآبادي، ارايه اجارهنامه معتبر براي دريافت تسهيلات ضروري است، اما خانوادهها الزاماً مجبور نيستند براي تنظيم اجارهنامه به بنگاههاي معاملات ملكي مراجعه كنند و هزينه بپردازند.
ثبت رايگان اجارهنامه در سامانه خودنويس
وزارت راه و شهرسازي سامانه «خودنويس» را براي ثبت قراردادهاي اجاره راهاندازي كرده است. موجر و مستأجر ميتوانند اطلاعات مورد نياز قرارداد و مشخصات ملك را در اين سامانه ثبت كنند و پس از طي مراحل مربوط، كد تأييد براي طرفين قرارداد ارسال ميشود. پس از تأييد اطلاعات، اجارهنامه داراي كد رهگيري صادر ميشود و امكان چاپ آن نيز وجود دارد. اين اجارهنامه از نظر سازمان بهزيستي ميتواند به عنوان مدرك معتبر براي دريافت تسهيلات قرضالحسنه وديعه مسكن مورد استفاده قرار گيرد. در سامانه خودنويس، اطلاعات مربوط به موجر، مستأجر و واحد مسكوني نيز ثبت ميشود و مشخصاتي مانند امكانات ملك، وضعيت آب و برق، خط تلفن و تعداد اتاقها در قرارداد درج خواهد شد. به اين ترتيب، مددجويان ميتوانند بدون پرداخت هزينه اضافي براي مراجعه به بنگاه، اجارهنامه مورد نياز خود را دريافت كنند.
سهم خانواده نيز در تأمين هزينه مسكن محاسبه ميشود
مدل تأمين مسكن سازمان بهزيستي تنها بر پايه پرداخت تسهيلات دولتي طراحي نشده است. در اين مدل، توان مالي خانواده و ميزان آوردهاي كه خود خانواده ميتواند براي تأمين وديعه اختصاص دهد نيز مورد توجه قرار ميگيرد. بر اين اساس، تسهيلات قرضالحسنه ميتواند در كنار آورده خانواده قرار گيرد تا مجموع منابع لازم براي تأمين وديعه مسكن فراهم شود. اين موضوع بهويژه براي خانوادههايي اهميت دارد كه با وجود برخورداري از درآمد محدود، بخشي از هزينه اجاره را ميتوانند تأمين كنند اما براي تكميل مبلغ وديعه با كمبود منابع مواجه هستند.
۱۵۰ ميليون تومان كمك بلاعوض
براي مددجويان
در كنار تسهيلات بانكي، سازمان بهزيستي براي برخي خانوادههاي تحت پوشش، كمك بلاعوض ۱۵۰ ميليون توماني نيز در نظر گرفته است. به گفته حسينآبادي، اين مبلغ مستقيماً از سوي سازمان بهزيستي پرداخت ميشود و براي دريافت آن نيازي به مراجعه به بانك وجود ندارد. زنان سرپرست خانوار نيز در اولويت دريافت اين كمك قرار دارند. البته استفاده از اين حمايت محدوديت دارد و هر خانواده تنها يك بار ميتواند از كمك بلاعوض ۱۵۰ ميليون توماني استفاده كند. دليل اين محدوديت، وجود تعداد زيادي از خانوادههاي تحت پوشش در صف دريافت حمايتهاي حوزه مسكن عنوان شده است. بنابراين، كمك بلاعوض بهزيستي با تسهيلات بانكي تفاوت دارد؛ تسهيلات ۴۰۰ ميليون توماني از مسير بانكهاي عامل و با كارمزد چهار درصد و بازپرداخت ۱۵ ساله پرداخت ميشود، در حالي كه كمك ۱۵۰ ميليون توماني بلاعوض بوده و مستقيماً از سوي سازمان بهزيستي اختصاص مييابد.
مشوقهاي قانوني براي مالكان خانه
يكي ديگر از محورهاي سياست بهزيستي براي تأمين مسكن مددجويان، تشويق مالكان به اجاره دادن واحدهاي مسكوني خود به خانوادههاي تحت پوشش نهادهاي حمايتي است. يكي از اين مشوقها، معافيت مالياتي است. بر اساس توضيحات ارايهشده، در صورتي كه كد ملي مددجوي تحت پوشش در سامانه ثبت شود و اجارهنامه معتبر تنظيم شود، اطلاعات قرارداد به سازمان امور مالياتي منتقل خواهد شد و مالك ميتواند از معافيت مالياتي پيشبينيشده در قانون برخوردار شود. به اين ترتيب، سازمان بهزيستي تلاش دارد علاوه بر تأمين منابع مالي براي مددجويان، انگيزه مالكان براي اجاره دادن خانه به اين خانوارها را نيز افزايش دهد.
حمايت در هزينههاي آب، برق و گاز
حمايتهاي قانوني تنها به موضوع ماليات محدود نميشود. به گفته سرپرست معاونت تأمين و توسعه مسكن بهزيستي، خانوادههاي تحت پوشش در تعيين سقف الگوي مصرف نيز از معافيتهايي در هزينههاي آب، برق و گاز برخوردار هستند. اين حمايتها با هدف كاهش هزينههاي جاري زندگي خانوادههاي تحت پوشش در نظر گرفته شده است. به اين ترتيب، مالكاني كه واحدهاي مسكوني خود را در اختيار خانوادههاي تحت حمايت قرار ميدهند، علاوه بر ايفاي مسووليت اجتماعي، ميتوانند از برخي مشوقهاي قانوني مرتبط با ماليات و هزينههاي الگوي مصرف نيز بهرهمند شوند. افزايش هزينه اجاره و وديعه مسكن در سالهاي اخير باعث شده تأمين سرپناه براي خانوارهاي كمدرآمد به يكي از مهمترين بخشهاي هزينهاي زندگي تبديل شود. براي خانوادههايي كه با درآمد ثابت و محدود زندگي ميكنند، افزايش مبلغ رهن ميتواند عملاً امكان جابهجايي يا اجاره يك واحد مناسب را از بين ببرد. در چنين شرايطي، تركيب تسهيلات قرضالحسنه، كمكهاي بلاعوض و مشوقهاي قانوني براي مالكان ميتواند بخشي از فشار هزينه مسكن را كاهش دهد. با اين حال، ميزان اثرگذاري اين حمايتها به سقف وديعه مورد نياز در هر شهر، قيمت اجاره مسكن، توان بازپرداخت خانوار و تعداد مددجويان متقاضي بستگي دارد. برنامه بهزيستي در اين زمينه بر چند محور استوار است: پرداخت تسهيلات بانكي تا سقف ۴۰۰ ميليون تومان، ارايه كمك بلاعوض ۱۵۰ ميليون توماني به خانوادههاي واجد شرايط، اولويت دادن به زنان سرپرست خانوار، استفاده از اجارهنامه ثبتشده در سامانه خودنويس و ايجاد مشوق براي مالكان. در مجموع، اين حمايتها قرار است بخشي از فاصله ميان توان مالي خانوادههاي تحت پوشش و هزينه واقعي تأمين مسكن را جبران كند؛ فاصلهاي كه با افزايش هزينههاي رهن و اجاره، براي بسياري از خانوارهاي كمدرآمد به يكي از جديترين چالشهاي معيشتي تبديل شده است.
