بانكهاي مركزي به سوي سياستهاي انقباضي حركت كردند
بانكهاي مركزي بزرگ در سايه شوك قيمت انرژي كه پس از تجاوز نظامي امريكايي صهيوني به ايران ايجاد شد، در مسير اتخاذ سياستهاي انقباضي (سختگيرانه) قرار دارند.
بانكهاي مركزي بزرگ در سايه شوك قيمت انرژي كه پس از تجاوز نظامي امريكايي صهيوني به ايران ايجاد شد، در مسير اتخاذ سياستهاي انقباضي (سختگيرانه) قرار دارند. در همين راستا، فدرال رزرو، چهارشنبه گذشته، سياستهاي خود را به سمت رويكردي محدودكنندهتر تغيير داد، آنهم در شرايطي كه معاملهگران همچنان واكنش سياستي شديدتري را نسبت به آنچه در نمودار پيشبيني نرخ بهره فدرال رزرو (موسوم به «داتپلات») آمده است، پيشبيني ميكنند. اقتصاددانان معتقدند بازارها در حال لحاظ كردن زودهنگام افزايشهاي آتي نرخ بهره با مقاديري بيش از حد واقعي هستند. اين وضعيت ناشي از نگرانيهايي است كه مبادا شوك افزايش قيمت نفت تشديد شود.
رويترز در گزارشي، وضعيت بانكهاي مركزي گروه ۱۰ اقتصاد توسعهيافته (G۱۰) براساس رتبهبندي نرخ بهره سياستي (از بالاترين به پايينترين) را بررسي كرده است:
استراليا: بانك مركزي استراليا در سال جاري، سه نوبت نرخ بهره را افزايش داده و آن را به ۴.۳۵ درصد رسانده است؛ اقدامي كه عملا تمام كاهشهاي نرخ بهره در سال گذشته را خنثي كرده است. احتمال افزايش مجدد نرخ بهره همچنان بسيار بالاست، بهويژه پس از انتشار آمار تورم نسبتا بالاي ماه ژوئيه. معاون بانك مركزي اعلام كرد كه سياستگذاران در نشست اواخر همين ماه، موضوع افزايش نرخ بهره را بررسي خواهند كرد. انتظار عمومي بازارها اين است كه بانك مركزي در نشست آتي خود، نرخ بهره را افزايش دهد.
نروژ: نروژ يكي از بالاترين نرخهاي بهره را در ميان كشورهاي گروه ۱۰ دارد و احتمالا به پايان چرخه افزايش نرخ بهره نزديك شده است. بانك مركزي نروژ كه نشست بعدي آن ۲۴ سپتامبر برگزار ميشود، در ماه اوت نرخ بهره را بدون تغيير در سطح ۴.۲۵درصد حفظ كرد و خاطرنشان ساخت كه از شدت تورم كاسته شده است.
در همين حال، رشد اقتصادي اين كشور در سه ماهه دوم سال كندتر از پيشبيني اقتصاددانان و تنها ۰.۳درصد بود. با اين حال، بازارها احتمال يك نوبت ديگر افزايش نرخ بهره (به ميزان ۰.۲۵درصد) را تا پايان سال پيشبيني ميكنند.
انگليس: بانك مركزي انگليس پنجشنبه گذشته همانطور كه پيشبيني شده بود، نرخ بهره را در سطح ۳.۷۵درصد ثابت نگه داشت. سه نفر از اعضاي كميته تعيين نرخ بهره به افزايش آن راي دادند؛ تعدادي كه با نشست قبلي بانك مركزي برابر بود. با اين حال، سياستگذاران نسبت به وضعيت تورم هشدار دادند و اندرو بيلي، رييس بانك مركزي، تاكيد كرد كه تداوم درگيريها در خاورميانه ممكن است اتخاذ سياستهاي انقباضيتر را ضروري سازد. جديدترين برآوردهاي بازار حاكي از آن است كه بانك مركزي انگليس حداقل يك نوبت ديگر در سال جاري، نرخ بهره را افزايش خواهد داد و احتمال افزايش مجدد نيز وجود دارد.
امريكا: فدرال رزرو نرخ بهره را افزايش داد و به احتمال افزايشهاي بيشتر اشاره كرد؛ اقدامي كه نگرانيها درباره استقلال بانك مركزي در برابر درخواستهاي دونالد ترامپ، رييسجمهور امريكا، براي كاهش نرخ بهره را تا حدي برطرف كرد. بدون اين سيگنال شفاف، سرمايهگذاران ممكن بود ترديد كنند كه آيا فدرال رزرو تحت رهبري فردي مانند «كوين وارش» همچنان به مهار تورم متعهد ميماند يا خير؛ ترديدي كه ميتوانست بر ارزش داراييهاي امريكا تاثير منفي بگذارد. با اين حال، در حالي كه سياستگذاران پيشبيني ميكنند تنها يك افزايش ديگر نرخ بهره در سال ۲۰۲۶ و ثبات آن در سال ۲۰۲۷ رخ دهد، معاملهگران در محاسبات خود بيش از يك افزايش در سال جاري و حدود سه مرحله افزايش تا پايان سال ۲۰۲۷ را لحاظ كردهاند.
نيوزيلند: بانك مركزي نيوزيلند اوايل ماه جاري، مطابق با انتظارات، براي دومين جلسه پياپي نرخ بهره را به ۲.۷۵درصد افزايش داد. اما اين بانك همچنين اشاره كرد كه با افزايش ريسكهاي مربوط به چشمانداز اقتصادي، احتمالا اقدامات انقباضي بعدي با احتياط و سنجيدگي بيشتري انجام خواهد شد. در همين حال، جديدترين دادههاي رشد اقتصادي فراتر از انتظارات بود و نشاندهنده تابآوري اقتصاد است. بازارها احتمال حداقل يك افزايش ديگر تا پايان سال را در قيمتگذاريهاي خود لحاظ كردهاند.
منطقه يورو: بانك مركزي اروپا اوايل اين ماه براي دومينبار در سال جاري نرخ بهره را افزايش داد و همزمان با صعود قيمت انرژي، لحني سختگيرانه اتخاذ كرد. بازارها حداقل يك افزايش ديگر تا پايان سال و رسيدن نرخ بهره سپرده به بالاي ۳درصد در سال ۲۰۲۷ را پيشبيني ميكنند. با اين حال، برخي اقتصاددانان انتظار دارند كه شوك قيمت انرژي بر رشد اقتصادي تاثير منفي بگذارد و به مهار فشارهاي تورمي در سال آينده كمك كند.
كانادا: بانك مركزي كانادا اوايل ماه جاري، نرخ بهره را بدون تغيير نگه داشت، اما «تيف مكلم»، رييس اين بانك، اعلام كرد كه در صورت تداوم تورم بالا، ممكن است نرخ بهره چندينبار افزايش يابد. اين موضعگيري تغييري نسبت به اظهارات قبلي او محسوب ميشد؛ اظهاراتي كه در آنها ريسكهاي صعودي تورم و ريسكهاي نزولي رشد اقتصادي تا حد زيادي متوازن ارزيابي شده بودند. از آن زمان تاكنون، نشانههايي از سرد شدن بازار كار پديدار شده و تنشهاي تجاري با امريكا، چشمانداز اقتصادي را با ابهام مواجه كرده است. با اين وجود، بازارها همچنان يك افزايش ديگر نرخ بهره را تا پايان سال پيشبيني ميكنند.
سوئد: بانك مركزي سوئد (ريكسبانك) در زمره بانكهاي با رويكرد انبساطي قرار دارد و انتظار ميرود در جلسه اواخر اين ماه، نرخ بهره كليدي خود را در سطح ۱.۷۵درصد ثابت نگه دارد. آمار تورم ماه اوت پايينتر از حد انتظار اعلام شد كه اين ديدگاه را تقويت كرد. با اين حال، بازارها انتظار دارند كه نرخ بهره در اواخر سال جاري افزايش يابد.
ژاپن: بانك مركزي ژاپن روز جمعه، مطابق با پيشبينيها، نرخ بهره را با افزايشي به بالاترين سطح خود در ۳۱ سال گذشته، يعني ۱.۲۵درصد رساند و ضمن هشدار درباره گسترش فشارهاي قيمتي، اعلام كرد كه آماده ادامه روند افزايش هزينههاي استقراض است. با اين حال، بازارها موضع بانك مركزي ژاپن را به وضوح «انقباضي» تلقي نكردند زيرا دو عضو مخالف با رويكردي «انبساطي» وجود داشتند و همين امر باعث شد سرمايهگذاران نسبت به مسير احتمالي نرخ بهره در آينده، همچنان در وضعيت بلاتكليفي و نگراني بهسر ببرند. آخرين برآوردهاي بازار حاكي از احتمال بالاي يك نوبت ديگر افزايش نرخ بهره توسط بانك مركزي ژاپن در سال جاري است.
سوييس: بازارها انتظار دارند كه بانك ملي سوييس در نشست ۲۴ سپتامبر خود، نرخ بهره كليدي را در سطح صفر درصد ثابت نگه دارد و آن را تا مدتها در سال آينده نيز در همين سطح حفظ كند.
