تاثير افزايش نرخ بنزين بر نمادهاي پالايشي
كارشناس بازار سرمايه، در گفتوگو با صداي بورس درخصوص تاثير افزايش نرخ بنزين بر نمادهاي پالايشي عنوان كرد: نخستين نكتهاي كه در تحليل اين تصميم بايد مورد توجه قرار گيرد، تفكيك ميان «قيمت بنزين براي مصرفكننده» و «نرخ فروش بنزين توسط پالايشگاهها» است؛ چراكه افزايش قيمت در جايگاههاي عرضه لزوماً به معناي افزايش درآمد و سودآوري پالايشگاههاي بورسي نيست.
صداي بورس| علي بهشتيروي، كارشناس بازار سرمايه، در گفتوگو با صداي بورس درخصوص تاثير افزايش نرخ بنزين بر نمادهاي پالايشي عنوان كرد: نخستين نكتهاي كه در تحليل اين تصميم بايد مورد توجه قرار گيرد، تفكيك ميان «قيمت بنزين براي مصرفكننده» و «نرخ فروش بنزين توسط پالايشگاهها» است؛ چراكه افزايش قيمت در جايگاههاي عرضه لزوماً به معناي افزايش درآمد و سودآوري پالايشگاههاي بورسي نيست.بهشتيروي با اشاره به ساختار زنجيره توليد و توزيع بنزين اظهار كرد: نفت خام در پالايشگاه به مجموعهاي از فرآوردهها تبديل ميشود و اين فرآوردهها پس از آن از طريق شبكه شركت ملي پالايش و پخش توزيع شده و در نهايت به دست مصرفكننده ميرسند.
وي افزود: قيمت ۱۰ هزار توماني، قيمت پرداختي مصرفكننده در انتهاي اين زنجيره است، درحالي كه درآمد و حاشيه سود پالايشگاهها براساس سازوكار قيمتگذاري و فرمولهاي مربوط به خوراك و فرآورده تعيين ميشود و الزاما ارتباط مستقيمي با قيمت عرضه در جايگاه ندارد.
اين كارشناس بازار سرمايه تاكيد كرد: در مورد شركتهاي پالايشي ازجمله شپنا، شبندر، شتران، شبريز، شاوان، شراز و شبهرن نميتوان صرفا بر اساس خبر افزايش نرخ بنزين نتيجه گرفت كه نرخ فروش محصولات اين شركتها دو برابر شده است يا سودآوري آنها به همان نسبت افزايش خواهد يافت.
به گفته او، پرسش كليدي اين است كه آيا همزمان با افزايش قيمت مصرفكننده، فرمول تسويه ميان دولت، شركت ملي پالايش و پخش و پالايشگاهها نيز تغيير خواهد كرد يا خير.
وي ادامه داد: اگر نرخ فروش پالايشگاهها تغييري نكند و دولت صرفاً نرخ پرداختي مصرفكننده را افزايش دهد، اثر مستقيم اين تصميم بر سود هر سهم (EPS) شركتهاي پالايشي ميتواند محدود باشد.
بهشتيروي در ادامه به يكي از آثار مهم افزايش نرخ بنزين اشاره كرد و گفت: يكي از اهداف اصلي افزايش نرخ سوم، كنترل مصرف و كاهش رشد تقاضاي بنزين است. اگر اين سياست بتواند به كاهش واقعي مصرف منجر شود، نياز كشور به واردات بنزين نيز ميتواند كاهش يابد.
او معتقد است اين اتفاق از دو منظر براي اقتصاد كشور اهميت دارد؛ نخست اينكه فشار ارزي ناشي از واردات بنزين كاهش پيدا ميكند و دوم اينكه اهميت توليد داخلي فرآوردههاي نفتي افزايش خواهد يافت.
اين كارشناس بازار سرمايه توضيح داد: اگر مسير سياستگذاري به اين سمت حركت كند كه مصرف بنزين كنترل شود، واردات كاهش پيدا كند و همزمان ظرفيت و كيفيت توليد داخلي افزايش يابد، پالايشگاههاي داخلي از منظر استراتژيك در موقعيت مطلوبتري قرار خواهند گرفت.به گفته بهشتيروي، بنابراين اثر مثبت اوليه اين سياست براي گروه پالايشي بيشتر از جنس بهبود اقتصاد انرژي و كاهش كسري بنزين است.وي با اشاره به فاصله تاريخي ميان قيمت مصرفكننده بنزين و هزينه واقعي اقتصادي آن اظهار كرد: سالها قيمت بنزين فاصله قابل توجهي با هزينه واقعي اقتصادي آن داشته و اين مساله به شكلگيري يارانه سنگين، رشد مصرف، افزايش فشار بر بودجه دولت و در برخي مقاطع نياز به واردات بنزين منجر شده است.بهشتيروي افزايش تدريجي قيمت بنزين را اقدامي در جهت اصلاح بخشي از اين عدم تعادل دانست و گفت: براي بازار سرمايه زماني اين اصلاح اهميت بيشتري پيدا ميكند كه به رابطه مالي دولت و پالايشگاهها نيز تسري پيدا كند.
وي افزود: افزايش قيمت در سمت مصرفكننده بايد درنهايت به شكلي منطقي در زنجيره قيمتگذاري و تسويه پالايشگاهها نيز منعكس شود. در غير اين صورت، افزايش قيمت بنزين در جايگاه الزاما به افزايش سودآوري شركتهاي پالايشي منجر نخواهد شد.اين كارشناس بازار سرمايه درباره آثار اين تصميم بر ساير صنايع بورسي نيز گفت: تاثير افزايش نرخ بنزين براي همه صنايع يكسان نيست و صنايعي كه وابستگي بيشتري به حملونقل دارند، در كوتاهمدت با افزايش هزينههاي لجستيكي مواجه خواهند شد.
به گفته او بخشي از اين افزايش هزينه ممكن است در ادامه از طريق افزايش قيمت فروش محصولات به مصرفكننده منتقل شود، اما در كوتاهمدت ميتواند حاشيه سود شركتها را تحت فشار قرار دهد.
وي صنعت خودرو را نيز از صنايعي دانست كه افزايش هزينه سوخت ميتواند بر آن اثرگذار باشد. اين اثر ميتواند هم از سمت تقاضا و هم از محل افزايش هزينههاي عملياتي ايجاد شود و در مجموع، اثري منفي يا دستكم دوگانه بر اين صنعت داشته باشد.
بهشتيروي در پايان تأكيد كرد كه در صنايعي مانند فولاد، سيمان و پتروشيمي، نبايد اثر افزايش قيمت بنزين را با متغيرهاي اصلي هزينهاي اين صنايع اشتباه گرفت.وي گفت: براي بسياري از اين صنايع، قيمت گاز و برق اهميت بسيار بيشتري از بنزين دارد. بنابراين براي ارزيابي آثار سياستهاي انرژي بر سودآوري شركتهاي فولادي، سيماني و پتروشيمي، بايد در درجه نخست تغييرات نرخ گاز، برق و ساير نهادههاي انرژي را مورد بررسي قرار داد.
