سهم فروش آنلاين از خردهفروشي كشور به ۵،۶ درصد رسيد
گزارش تجارت الكترونيك ۱۴۰۳ از سهم ۵.۶ درصدي فروش آنلاين و بازار ۸۸.۸ همتي اينستاگرام خبر ميدهد.
گزارش تجارت الكترونيك ۱۴۰۳ از سهم ۵.۶ درصدي فروش آنلاين و بازار ۸۸.۸ همتي اينستاگرام خبر ميدهد. انجمن تجارت الكترونيك تهران در نشست ارايه «گزارش تجارت الكترونيك ايران در سال ۱۴۰۳» اعلام كرد سهم فروش آنلاين از خردهفروشي كشور به ۵.۶ درصد رسيده و بازار فروشگاههاي اينستاگرامي نيز حدود ۸۸.۸ همت برآورد شده است؛ همزمان مديران پلتفرمها با اشاره به محدوديتهاي عرضه، ماليات و تبليغات، خواستار برقراري شرايط رقابتي برابر ميان تجارت رسمي و اجتماعي شدند. به گزارش ديجياتو، انجمن تجارت الكترونيك تهران در نشست تشريح نتايج «گزارش تجارت الكترونيك ايران در سال ۱۴۰۳»، از رشد سهم خردهفروشي آنلاين در كشور و رسيدن بازار فروشگاههاي اينستاگرامي به حدود ۸۸.۸ هزار ميليارد تومان در سال مذكور خبر داد. مجموع بازار خردهفروشي كشور (بهجز كالاهاي تندمصرف يا FMCG) در سال ۱۴۰۳ به ۱۶۶۳ همت رسيد و سهم پلتفرمهاي تجارت الكترونيك از اين بازار، بدون احتساب طلا، از ۱.۷ درصد در سال ۱۳۹۷ به ۵.۶ درصد در سال ۱۴۰۳ افزايش يافته است. اين سهم با احتساب طلا ۴.۸ درصد اعلام شده است. با اين حال، سهم تجارت الكترونيك از خردهفروشي در ايران همچنان فاصله قابلتوجهي با متوسط جهاني دارد. طبق دادههاي مطرحشده در نشست، ميانگين جهاني اين نسبت ۲۲.۵ درصد و سهم آن در چين ۳۸ درصد است. مريم نجفي، دبير انجمن تجارت الكترونيك تهران، در ابتداي نشست گفت انتشار اين گزارشها با هدف توليد شناخت براي بازيگران مختلف اكوسيستم انجام ميشود، نه صرفاً توليد يك گزارش. به گفته او، كسبوكارها ميتوانند از اين دادهها براي تصميمگيري بهتر، انجمن براي مطالبهگري دقيقتر، سياستگذار براي مقرراتگذاري هوشمند و سرمايهگذاران براي ارزيابي چشمانداز بازار استفاده كنند. نجفي تأكيد كرد تهيه گزارشهاي تخصصي به برنامهاي مستمر در انجمن تجارت الكترونيك تبديل خواهد شد. همچنين انجمن قصد دارد در زمستان امسال گزارش سلامت ديجيتال را منتشر كند.
رشد ۳۲ درصدي تجارت آنلاين
فرشاد فاطمي، اقتصاددان و مشاور تهيه گزارش، در تشريح بخش مربوط به خردهفروشي آنلاين گفت يكي از اهداف اصلي مطالعه، ارايه تصويري منصفانه از اندازه تجارت الكترونيك و نسبت آن با بازار غيررسمي بوده است. او با اشاره به رشد فروش آنلاين در سال ۱۴۰۳ گفت سهم تجارت الكترونيك از بازار خردهفروشي افزايش پيدا كرده، اما رقابت اصلي ميان بازيگران فعلي براي گرفتن سهم از يكديگر نيست؛ بلكه در بزرگتر كردن بازاري است كه هنوز ظرفيت رشد بالايي دارد. فاطمي همچنين به اثر شوكهاي بيروني بر بازار اشاره كرد و گفت رخدادهايي مانند اعتراضات آبان ۱۳۹۸، رويدادهاي مهر ۱۴۰۱ و تحولات اسفند ۱۴۰۳، در روند بازار تجارت الكترونيك وقفه يا افت ايجاد كردهاند. به گفته او، فروش موبايل نيز پس از اوجگيري در دوره كرونا، تحت تأثير محدوديت واردات آيفون كاهش يافته است.
بازار ۸۸،۸ همتي فروشگاههاي اينستاگرامي
انجمن تجارت الكترونيك تهران حدود ۱۳۰ هزار فروشگاه فعال اينستاگرامي را تا پايان سال ۱۴۰۳ شناسايي كرده و در جريان پژوهش، اطلاعات قابلمشاهده آنها را استخراج كرده است. در اين فرآيند، حدود ۶۸.۸ ميليون پست نيز پايش شده است. پس از نمونهگيري، برقراري ارتباط تلفني و پيامكي با صاحبان كسبوكارها و مدلسازي آماري، اندازه اسمي بازار فروشگاههاي اينستاگرامي در سال ۱۴۰۳ در بازه ۷۶.۶ تا ۱۰۰.۹ همت برآورد شد. مقدار مياني اين برآورد ۸۸.۸ همت است.
تجارت الكترونيكي هنوز كمعمق است
سعيد محمدي، نايبرييس هياتمديره انجمن تجارت الكترونيك تهران، در پنل اول اين نشست با عنوان آينده تجارت الكترونيك در ايران، رشد سالانه ۳۴ درصدي اين بازار را در قياس با بسياري از صنايع قابلتوجه توصيف كرد، اما گفت تجارت الكترونيك ايران با وجود نفوذ كاربري مناسب، همچنان «كمعمق» است. به گفته او، تعداد كاربران پلتفرمهاي تجارت الكترونيك در ايران به بيش از ۵۰ ميليون نفر رسيده و تنها ديجيكالا حدود ۴۵ ميليون كاربر دارد، اما تعداد و تكرار خريد كاربران پايين است. محمدي گفت مشتريان فعال در ايران بهطور متوسط در سال كمتر از ۱۰ خريد آنلاين انجام ميدهند و سهم كمي از هزينهكرد خانوار خود را به خريد اينترنتي اختصاص ميدهند. محمدي همچنين برآورد كرد كه حجم تجارت الكترونيكي ايران بدون كالاهاي تندمصرف در سال 1405 به بيش از 1000 ميليارد تومان خواهد رسيد.
تهران در صدر مصرف آنلاين
رشد استفاده از خريد اعتباري
بر پايه يافتههاي گزارش، تهران و كرج از نظر مصرف سرانه در پلتفرمهاي آنلاين فاصله محسوسي با ساير استانها دارند؛ موضوعي كه در نشست، بخشي از آن به تفاوت در زيرساخت لجستيك و تمركز عرضه نسبت داده شد. همچنين سهم هزينهكرد خانوارهاي تهراني در پلتفرمهاي تجارت الكترونيك حدود ۵ درصد اعلام شده است، در حالي كه چهارمحال و بختياري در انتهاي اين رتبهبندي قرار دارد. يكي ديگر از روندهاي مورد اشاره، رشد سريع استفاده از مدل «الان بخر، بعداً پرداخت كن» يا BNPL بود. سهم اين روش از سفارشهاي آنلاين از نزديك به صفر در سال ۱۳۹۸، به ۳ درصد در سال ۱۴۰۰ و ۲۵ درصد در سال ۱۴۰۳ رسيده است. محمدي رشد BNPL را يكي از عوامل اثرگذار بر افزايش فروش آنلاين دانست، اما همزمان هشدار داد افزايش استفاده از خريد اعتباري ميتواند نشانهاي از كاهش قدرت خريد خانوارها هم باشد. او معتقد است اگر اين ابزار با فناوري، اعتبارسنجي و طراحي مناسب تجربه مشتري همراه شود، ميتواند به توسعه خريد اعتباري و جبران بخشي از نبود شبكه فراگير كارت اعتباري كمك كند.
مد و پوشاك؛ نقطه قوت تجارت اجتماعي
بزرگترين دسته كالايي در فروشگاههاي اينستاگرامي، مد و پوشاك است كه فروش آن در سال ۱۴۰۳ حدود ۲۴ همت برآورد شده است. اين رقم در مقايسه با فروش حدود ۴.۴ همتي پلتفرمهاي رسمي در اين گروه، نزديك به شش برابر بيشتر است. پس از مد و پوشاك، گروههاي خانه و آشپزخانه و محصولات هنري و فانتزي، از مهمترين دستههاي فروش در تجارت اجتماعي محسوب ميشوند. همچنين حدود يكسوم فروشگاههاي فعال اينستاگرامي در تهران متمركز شدهاند.
