ماليات ۷۵ درصدي بر دخانيات؛ راهكار كاهش مصرف
مشاور علمي جمعيت مبارزه با استعمال دخانيات ايران با بيان اينكه افزايش قيمت محصولات دخاني يكي از عوامل موثر بر ميزان مصرف است، گفت: اگرچه افزايش قيمت محصولات دخاني عاملي مهم براي كاهش مصرف به حساب ميآيد، اما ساير مولفههاي موثر بر كنترل مصرف دخانيات نيز بايد در كانون توجه قرار بگيرند.
مشاور علمي جمعيت مبارزه با استعمال دخانيات ايران با بيان اينكه افزايش قيمت محصولات دخاني يكي از عوامل موثر بر ميزان مصرف است، گفت: اگرچه افزايش قيمت محصولات دخاني عاملي مهم براي كاهش مصرف به حساب ميآيد، اما ساير مولفههاي موثر بر كنترل مصرف دخانيات نيز بايد در كانون توجه قرار بگيرند. دكتر شريف تركمننژاد در گفتوگو با ايسنا، با بيان اينكه «دخانيات» يك موضوع چند وجهي است، اظهار كرد: موضوع دخانيات، از زمان كاشت توتون آغاز ميشود و تا زماني كه به دست مصرفكننده ميرسد، ادامه دارد. سازمان جهاني بهداشت ۶ راهبرد را به منظور كنترل مصرف دخانيات در نظر گرفته است؛ «افزايش ماليات كه منجر به افزايش قيمت شود» يكي از راهبردهاي ۶گانه سازمان جهاني بهداشت براي كنترل مصرف دخانيات بهحساب ميآيد. اگرچه راهبردهاي سازمان جهاني بهداشت براي كنترل مصرف دخانيات به «افزايش ماليات كه منجر به افزايش قيمت شود» محدود نميشود، اما يكي از مهمترين مولفههاي كاهش مصرف دخانيات است. پيشگيري از گسترش اماكن بدون دخانيات، از ديگر مولفههاي مهم و اثرگذار در ارتباط با كنترل مصرف دخانيات است.
تبليغ محصولات دخاني و افزايش مراكز عرضه
او با بيان اينكه صنعت دخانيات در حال گسترش است، گفت: تعداد فروشگاههاي تخصصي عرضهكننده محصولات دخاني در شهرها رو به افزايش است. ممنوعيت تبليغات محصولات دخاني، يكي از راههاي موثر براي كنترل مصرف دخانيات است و اين موضوع در قانون «جامع كنترل و مبارزه ملي با دخانيات» آمده است؛ در حالي كه تبليغات آشكار و پنهان محصولات دخاني را به راحتي مشاهده ميكنيم. مشاور علمي جمعيت مبارزه با استعمال دخانيات ايران درباره تبليغ محصولات دخاني توضيح داد: قليانسراها به راحتي تبليغ كرده و در اين مسير از تابلوهاي نئوني استفاده ميكنند؛ موضوعي كه روزبهروز در حال گسترش است. دولت بايد به اين موضوع ورود كند؛ چرا كه دسترسي فيزيكي به محصولات دخاني بر ميزان مصرف اين محصولات اثرگذار است.
ضرورت افزايش قيمت به همراه افزايش نرخ ماليات
او با بيان اينكه «قيمت محصولات دخاني» بر ميزان مصرف اثرگذار است، توضيح داد: ماليات بر محصولات دخاني بايد ۷۵ درصد قيمت خردهفروشي باشد تا بر ميزان مصرف اثرگذار باشد. در حال حاضر، ميزان ماليات بر سيگار در ايران از ۷۵ درصد كمتر است. اگر افزايش قيمت محصولات دخاني با افزايش نرخ ماليات همراه نباشد، به معناي اين است كه سود بيشتري از آن شركتهاي دخاني ميشود.
نيكوتين مخدري با وابستگي بيشتر از كوكايين
تركمننژاد با بيان اينكه «نيكوتين» يك ماده مخدر است، توضيح داد: دخانيات، يك محصول قانوني به حساب ميآيد يعني توليد و فروش آن غيرقانوني نيست؛ در حالي كه نيكوتين يك ماده مخدر است. بررسيها نشان ميدهد افرادي كه مصرف نيكوتين را آغاز ميكنند، ۵۰ نفر از هر ۱۰۰ نفر به مصرف آن وابسته ميمانند؛ اين در حالي است كه اين تعداد براي ماده مخدر كوكايين حدود ۳۰ درصد است. بنابراين ميزان وابستگي به نيكوتين بسيار زياد است.
شبكه نمايش خانگي به نفع صنايع دخاني
او با طرح اين موضوع كه سينماي نمايش خانگي بهطور واضحي در دست صنعت دخانيات است، توضيح داد: شرايط شبكههاي نمايش خانگي به نحوي است كه مصرف دخانيات را به يك هنجار تبديل كرده است. تبليغات محصولات دخاني فقط به شبكه نمايش خانگي محدود نميشود، بلكه در شبكههاي اجتماعي نيز بهطور كامل به نفع صنايع دخاني است.
ورود قاچاق محصولات نوپديد دخاني
مشاور علمي جمعيت مبارزه با استعمال دخانيات ايران درباره محصولات نوپديد دخاني نيز گفت: محصولات دخاني نوپديد مانند ويپ و آيكاس با حجم بسيار بالا به شكل كاملا غيرقانوني وارد كشور ميشوند. شركتهاي دخاني بارها تبليغ كردهاند كه محصولات دخاني جديد بيضرر هستند، در حالي كه بسيار پرخطر و كشنده هستند. سوال آن است كه چرا اين محصولات ميزان كشندگي خود را نشان ندادهاند؟ چرا كه حدود ۴ تا ۵ سال از مصرف محصولات جديد دخاني در جامعه ميگذرد و پيامدهاي مصرف اين محصولات طي چند سال آينده نمايان ميشود.
چرا افزايش قيمت به تنهايي سبب كاهش مصرف نميشود؟
تركمننژاد با بيان اينكه چندين مولفه در ارتباط با مصرف دخانيات دخيل هستند، گفت: سوال آن است كه چرا افزايش قيمت محصولات دخاني سبب كاهش مصرف نشده است؟ در پاسخ به اين پرسش بايد گفت، عوامل ديگر كه در ارتباط با مصرف دخانيات نقش دارند، بسيار قوي عمل ميكنند. اگر نگاه چندفاكتوري و سيستمي به موضوع مصرف دخانيات داشته باشيم، بايد بگوييم تغيير قيمت در شرايطي كه ساير مولفههاي مرتبط با كنترل مصرف دخانيات عليه كاهش مصرف باشند، تغييري در ميزان مصرف را مشاهده نميكنيم.
او ادامه داد: ميانگين قيمت يك بسته سيگار در كشور استراليا حدود ۶۰ دلار است، اگر قيمت يك بسته سيگار حدود يك ميليون تومان باشد، رفتهرفته كاهش مصرف را تجربه ميكنيم. اگرچه افزايش قيمت محصولات دخاني عاملي مهم براي كاهش مصرف به حساب ميآيد، اما بايد به ساير عوامل نيز توجه كنيم. اگر به موضوع افزايش مصرف دخانيات و تاثير آن بر كاهش مصرف پاسخ درستي ندهيم، دستاويزي براي افرادي ميشود كه مخالف افزايش قيمت و نرخ ماليات محصولات دخاني هستند و در راستاي اين موضوع هوشيار باشيم.
ضرورت برگزاري جلسات ستاد كشوري كنترل دخانيات
وي درباره قانون جامع كنترل و مبارزه ملي با دخانيات توضيح داد: براساس قانون، استعمال دخانيات در اماكن عمومي، فروش نخي سيگار و فروش به افراد كمتر از ۱۸ سال ممنوع است، اما تمام اين مفاد زير پا گذاشته ميشود. دولت با همكاري و هماهنگي با قوه قضاييه و ستاد كشوري كنترل دخانيات در مسير كنترل دخانيات گام بردارد. ستاد كنترل دخانيات، يكي از قويترين ستادهاي كشور است كه سالهاي سال از زمان آخرين جلسه اين ستاد ميگذرد. برگزاري جلسات ستاد كشوري كنترل دخانيات ضروري است و در اين جلسات از قوه قضاييه اجراي قانون جامع كنترل و مبارزه ملي با دخانيات را بخواهند.
نرخ جرايم بازدارنده نيست
تركمننژاد گفت: سيستم بهداشتي كشور، بازرسيها را انجام و گزارشهاي لازم را ارائه ميدهد. هنگامي كه برخورد قانوني صورت نگيرد، بازهم شاهد تخلف خواهيم بود. هنگامي كه جريمه ۲ تا ۵ ميليون توماني براي يك قليانسرا در نظر ميگيرند، نرخ جريمه بازدارنده نيست. هنگامي نرخ جريمه يك اثر نمايشي كه مصرف محصولات دخاني، مواد مخدر و الكل را ترويج ميدهد در نهايت ۲۰۰ ميليون تومان است، نرخ جريمه موثري به حساب نميآيد؛ چرا كه حداقل سرمايه براي ساخت آن اثر ۴۰ ميليارد تومان است. بنابراين نرخ جرايم محصولات دخاني بازندارنده نيست.
