تراستيها و 10نشانه پولشويي با طلا
در ماههاي اخير، رشد قيمت طلا موجب افزايش توجه و تقاضا براي معاملات اين فلز گرانبها با هدف حفظ ارزش سرمايه شده است.
در ماههاي اخير، رشد قيمت طلا موجب افزايش توجه و تقاضا براي معاملات اين فلز گرانبها با هدف حفظ ارزش سرمايه شده است. از سوي ديگر بحث تراستي و جرياناتي كه به دنبال پولشويي هستند نيز در فضاي عمومي مطرح شده است. با ارتقاي حجم معاملات، توجه به الزامات مبارزه با پولشويي اهميت بيشتري پيدا ميكند؛ زيرا معاملات طلا ميتواند در صورت نبود شفافيت و كنترلهاي لازم، مورد سوءاستفاده براي جابهجايي و تطهير وجوه نامشروع قرار گيرد. ازاينرو، آشنايي فعالان اين حوزه با نشانههاي معاملات مشكوك و الزامات قانوني مبارزه با پولشويي ضروري است. از طرفي فروشندگان طلا، نقره، مسكوكات و ساير فلزات و سنگهاي گرانبها طبق قانون مبارزه با پولشويي، در زمره اشخاص مشمول قرار دارند و در قالب «حِرَف و مشاغل غيرمالي» تعريف ميشوند و مشاغلي كه عمدتاً با وجه نقد يا شبهنقد - از جمله طلا و فلزات گرانبها به عنوان ابزار پرداخت - سروكار دارند، از نظر ريسك پولشويي و تأمين مالي تروريسم در گروه حرفههاي پرخطر طبقهبندي ميشوند. به همين دليل، مجموعهاي از تكاليف قانوني و الزامات نظارتي براي اين گروه در «آييننامه اجرايي مقابله و پيشگيري از جرايم پولشويي و تأمين مالي تروريسم» پيشبيني شده است. بر اساس اين مقررات، خريد و فروش برخط طلا، نقره و مسكوكات همچنين سكوهاي معاملاتي آنها، مشمول همان احكام و الزامات حاكم بر طلافروشيهاي فيزيكي هستند و در آييننامه، استثنايي براي آنها لحاظ نشده است. بنابراين، تمامي سكوهاي فروش طلا، نقره و مسكوكات موظفند تمام الزامات مربوط به مبارزه با پولشويي و مقابله با تأمين مالي تروريسم را بهويژه در معاملات نقدي يا مبتني بر تهاتر، رعايت كنند. از جمله اين الزامات ميتوان به شناسايي مشتري با اسناد و مدارك معتبر، ثبت و نگهداري سوابق معاملات و اطلاعات تراكنشها و ارسال گزارش معاملات و عمليات مشكوك به مركز اطلاعات مالي اشاره كرد.اما بايد پرسيد كه چگونه ميتوان سطح آموزش گروههاي اقتصادي مختلف را افزايش داد؟براي آموزش مبارزه با پولشويي در صنف طلا و فلزات گرانقيمت، نمونههايي از نشانههاي پولشويي به شرح زير اعلام ميشود:
1) خريد طلا با وجوه حاصل از جرم: فردي كه پول تحصيل شده از اختلاس، كلاهبرداري يا قاچاق مواد مخدر دارد، با آن مقدار زيادي طلا خريداري ميكند تا منشأ پول نامشروع خود را از بين ببرد.
2) خريد و فروش صوري طلا: فرد بدون اينكه معامله واقعي انجام شود، فاكتور خريد و فروش طلا صادر ميكند و از اين طريق پول نامشروع را به ظاهر به درآمد حاصل از معاملات طلا تبديل ميكند.
3) خريد طلا به نام اشخاص ديگر: شخصي كه منشأ پول او كثيف يا مشكوك است، از حساب يا هويت اعضاي خانواده، دوستان يا اشخاص ديگر براي خريد طلا استفاده ميكند تا ارتباط خود با معامله پنهان شود.
4) استفاده از طلافروشي به عنوان پوشش تجاري: ممكن است فردي يك كسبوكار طلا راهاندازي كند و بخشي از وجوه نامشروع را با درآمد واقعي كسبوكار مخلوط كند تا تشخيص منشأ پول دشوار شود.
5) معاملات غيرواقعي با قيمت طلا: ثبت معاملهاي با ارزش غيرواقعي، براي مثال خريد طلا با مبلغي بسيار بالاتر يا پايينتر از ارزش واقعي، ميتواند براي انتقال يا جابهجايي ارزش و پنهانكردن منشأ وجوه مورد استفاده قرار گيرد.
6) خريد طلاي آبشده و ذوب مجدد: خريد و تبديل طلا به اشكال مختلف ميتواند شناسايي منشأ اوليه آن را دشوارتر كند، بهخصوص اگر معاملات فاقد مستندات معتبر و قابل رديابي باشند.
7) خريد طلا با استفاده از حساب اشخاص متعدد: واريز مبالغ مختلف از حسابهاي متعدد و سپس خريد طلا ميتواند نشانهاي از تلاش براي پراكندهكردن مسير وجوه و دشوار كردن رديابي آن باشد.
8) فروش صوري طلا و دريافت وجه: فرد ممكن است ادعا كند مقدار قابلتوجهي طلا فروخته است و وجه دريافتي را به عنوان درآمد حاصل از فروش طلا معرفي كند، در حالي كه معامله واقعي يا متناسب با مبلغ وجود نداشته است.
9) استفاده از طلا براي انتقال ارزش: طلا به دليل ارزش بالا نسبت به حجم و قابليت معامله، ميتواند براي انتقال ارزش ميان اشخاص يا مناطق مختلف مورد سوءاستفاده قرار گيرد.
10) تركيب پول مشروع و نامشروع: يك واحد صنفي ممكن است درآمد واقعي خود را با وجوهي كه منشأ نامشروع دارند مخلوط كند و كل مبلغ را به عنوان درآمد حاصل از فعاليت تجاري نشان دهد.
اما بد نيست با مثال آموزشي ساده اين وضعيت به درستي شرح داده شود: فرض كنيد شخصي۵۰ ميليارد تومان وجه با منشأ نامعلوم در اختيار دارد. بهجاي نگهداري مستقيم وجه، آن را در چند مرحله صرف خريد طلا ميكند و سپس طلا را ميفروشد. در نهايت پول حاصل از فروش را «درآمد حاصل از فروش طلا» معرفي ميكند. در اين حالت، هدف اصلي ممكن است تبديل پول با منشأ نامشروع به دارايي و سپس ايجاد ظاهري مشروع براي منشأ آن باشد.حتي ممكن است با خريد طلاي پشت ويترين از مغازهها مقدار زيادي ضرر كند. نكتهاي كه براي كاركنان طلافروشي بايد داراي اهميت باشد اين است كه يادمان باشد اولين گام براي سهيم شدن در جرم پولشويي، طمع زياد است كه عقل و هوش از سر ميبرد. خريد طلا بهخوديخود پولشويي نيست. آنچه اهميت دارد، مجموعهاي از نشانهها مانند منشأ نامشخص وجوه، معاملات غيرعادي يا بدون توجيه اقتصادي، استفاده از اشخاص متعدد، عدم تناسب معامله با فعاليت مشتري و تلاش براي پنهانكردن هويت يا منشأ وجوه است.
مدرس و مشاور ارشد مبارزه با پولشويي
