مواجهه با ارزهاي خانگي
واقعيت اين است كه اعتماد مردم به بانك مركزي و بهطور كلي سرمايه اجتماعي كشور ميتواند در موفقيت چنين طرحهايي نقش تعيينكنندهاي داشته باشد و فضا را براي جذب منابع ارزي مناسبتر كند.
واقعيت اين است كه اعتماد مردم به بانك مركزي و بهطور كلي سرمايه اجتماعي كشور ميتواند در موفقيت چنين طرحهايي نقش تعيينكنندهاي داشته باشد و فضا را براي جذب منابع ارزي مناسبتر كند. در اين ميان، ارايه توضيحات شفاف، اطلاعرساني مناسب و همچنين تضمينهاي معتبر از سوي بانك مركزي ميتواند به افزايش اعتماد عمومي كمك كند. بانك مركزي بايد تصميماتي اتخاذ كند كه در راستاي پيشبرد اهداف و مقاصد اقتصادي كشور باشد. در حال حاضر نيز بسياري از مردم داراييهاي خود را به ارز تبديل كردهاند و شرايط به گونهاي است كه بايد امكان بازگشت اين منابع به صندوقهاي ارزي و شبكه رسمي اقتصادي كشور مورد بررسي دقيق قرار گيرد. زماني كه منابع ارزي از طريق استقراض خارجي يا انتشار اوراق ارزي تامين ميشود، سرمايهگذاران و وامدهندگان معمولا از طريق سازوكارهاي بيمهاي و پوشش ريسك، نسبت به بازگشت اصل و سود سرمايه خود اطمينان پيدا ميكنند. در گذشته نيز انتشار اوراق ارزي و ايفاي تعهدات مربوط به آن تجربه شده و بازپرداختها در سررسيد انجام شده است. حال اگر قرار است از ظرفيت منابع داخلي استفاده شود، لازم است سازوكارهاي مشابهي براي تضمين حقوق سپردهگذاران و سرمايهگذاران داخلي در صندوقهاي ارزي پيشبيني شود. تحقق اين هدف نيازمند آن است كه مردم براي سرمايهگذاري در اين صندوقها رغبت و انگيزه كافي داشته باشند. يكي از مهمترين انگيزهها نيز نرخ سود است. سودي كه براي اين صندوقها در نظر گرفته ميشود نبايد كمتر از بازدهي گزينههاي مشابه در خارج از كشور باشد، زيرا در غير اين صورت انگيزه لازم براي ورود منابع ارزي مردم به اين صندوقها شكل نخواهد گرفت. اگر شرايط بيمهاي و تضميني مناسبي براي اين صندوقها طراحي شود و مردم نسبت به حفظ اصل سرمايه و دريافت سود خود اطمينان داشته باشند، امكان مشاركت گستردهتر آنها فراهم خواهد شد. اگر اين صندوقها راهاندازي شوند و در كنار آن سود مناسبي نيز به سرمايهگذاران پرداخت شود، قطعا افرادي خواهند بود كه براي كمك به اقتصاد كشور و حل بخشي از مشكلات ارزي در اين طرح مشاركت كنند. در مجموع اين ايده ميتواند ايده خوبي باشد و به رفع برخي معضلات موجود كمك كند، اما ميزان ريسك و نوع تضمينهاي ارايه شده بايد بهطور دقيق مشخص و پوشش داده شود. بانك مركزي به عنوان مهمترين نهاد پولي كشور و مركز ثقل نظام اقتصادي جمهوري اسلامي ايران از اعتبار بالايي برخوردار است، اما به دليل برخي تاخيرها و كاستيهايي كه ادوار گذشته در زمينه ايفاي برخي تعهدات وجود داشته، سطحي از بياعتمادي در ميان مردم شكل گرفته است.
به همين دليل لازم است اطلاعات بيشتري درباره سازوكار صندوقها، نحوه بازپرداخت و نرخ سود آنها ارائه شود. به اعتقاد من بايد از طريق ايجاد انگيزههاي سودآورتر نسبت به گزينههاي جايگزين، زمينه مشاركت مردم را فراهم كرد. طبيعتا هر فردي كه ريسك بيشتري را بپذيرد انتظار سود بيشتري نيز دارد، اما در نهايت آنچه اهميت دارد اطمينان سرمايهگذار نسبت به حفظ اصل سرمايه و امكان دسترسي به آن در زمان نياز است. اگر مردم به اين اطمينان برسند كه منابع آنها محفوظ خواهد بود، قطعا بخشي از ارزهاي خود را در اختيار اين صندوقها قرار خواهند داد. برخي اتفاقات گذشته ذهنيت نامناسبي در اين زمينه ايجاد كرده كه لازم است اصلاح و ترميم شود. در كنار اين موضوع بايد نرخ سودي در نظر گرفته شود كه در مقايسه با فرصتهاي سرمايهگذاري خارجي نيز جذاب باشد.
