بر سر استقلال بانك مركزي امريكا چه ميآيد؟
اظهارات كوين وارش، رييس جديد فدرال رزرو، مبني بر اينكه استقلال ممكن است بهطور كامل به نقش فدرال رزرو در مبارزه با بحران در خارج از كشور گسترش نيابد، همتايان بانك مركزي امريكا را نگران كرده است.
اظهارات كوين وارش، رييس جديد فدرال رزرو، مبني بر اينكه استقلال ممكن است بهطور كامل به نقش فدرال رزرو در مبارزه با بحران در خارج از كشور گسترش نيابد، همتايان بانك مركزي امريكا را نگران كرده است.با توجه به اينكه دلار تاكنون پركاربردترين ارز جهان بوده است، بانك مركزي امريكا نقش محوري در تثبيت بازارهاي مالي در دورههاي استرس ايفا ميكند. اين بانك ابزارهاي مبارزه با بحران خود را در طول زمان گسترش داده است تا جريان بودجه را حفظ كند.اما كوين وارش - انتخاب دونالد ترامپ، رييسجمهور امريكا براي اين سمت - با اين پيشنهاد كه فدرال رزرو خارج از سياستهاي پولي، از جمله در امور مالي بينالمللي، بايد از نزديك با دولت رياستجمهوري و كنگره همكاري كند، باعث تعجب شد.وارش در جلسه تاييد صلاحيت خود گفت كه استقلال در تعيين نرخ بهره بهطور كامل به عمليات گستردهتر فدرال رزرو گسترش نيافته و برخي را واداشته اين سوال را مطرح كنند كه آيا در بحران بعدي نيز فدرال رزرو سريع و قاطع باقي خواهد ماند يا خير.
امريكا در نقش حامي كليدي
انتظار ميرود وارش به زودي در حضور ترامپ در كاخ سفيد سوگند ياد كند. هياتمديره فدرال رزرو روز جمعه اعلام كرد كه جروم پاول را به عنوان رييس موقت منصوب كرده است.نظرات علني و غيرعلني بيش از شش سياستگذار نشان ميدهد كه آنها به اظهارات وارش توجه دارند و منتظر شفافسازي هستند. اما آنها پيشبيني ميكنند كه فعلا تغيير بزرگي در سياست پولي رخ ندهد، زيرا تسهيلات نقدينگي فدرال رزرو در نهايت به اندازه شركاي جهاني از اقتصاد امريكا محافظت ميكند.آنها گفتند كه يك فدرال رزرو كمتر قابل اعتماد، كشورها را تشويق ميكند تا از دلار فاصله بگيرند و احتمالا سقوط ۱۵ ساله سهم بازار جهاني دلار را گسترش داده و تسريع كند.با اين حال، اگر فدرال رزرو دسترسي به دلار را محدود كند، بانكهاي مركزي در كوتاهمدت كار زيادي نميتوانند انجام بدهند و حتي اين پيشنهاد كه خطوط نقدينگي ممكن است به راحتي در دسترس نباشند، ميتواند باعث آشفتگي بازار شود. يكي از سياستگذاران بانك مركزي اروپا كه نخواست نامش فاش شود، گفت: «اين يك شمشير دولبه است. جهان به دلار متكي است و اگر دلار به راحتي در دسترس نباشد، همه - از جمله امريكا - هزينه آن را ميپردازند.»فدرال رزرو در حال حاضر دلار را به صورت تقاضا در اختيار بانك مركزي اروپا و بانكهاي مركزي كانادا، ژاپن، انگليس و سويیس، در ازاي وثيقه، از طريق ابزارهاي نقدينگي ثابت قرار ميدهد. ساير بانكهاي مركزي نيز ميتوانند از طريق يك تسهيلات دشوارتر به دلار دسترسي داشته باشند.توجيه اين پشتوانه اين است كه بانكهاي تجاري خارج از امريكا، تريليونها دلار اوراق قرضه خزانهداري امريكا را در اختيار دارند و استرس بازار ميتواند آنها را مجبور كند تا براي دسترسي به پول نقد، به سرعت آن را بفروشند و اين امر آشفتگي را به امريكا وارد ميكند.دخالت دادن سياست در تامين دلار اتفاق جديدي نيست. دولت ترامپ پيش از انتخابات سال گذشته، ۲۰ ميليارد دلار خط نقدينگي به آرژانتين اختصاص داد و كشورهاي خليجفارس و آسيايي اخيرا براي كمك به مقابله با شوكهاي انرژي و پيامدهاي جنگ تحميلي عليه ايران، درخواست خطوط نقدينگي كردند.طبق گزارشها، لي جائه ميونگ، رييسجمهور كره جنوبي، اين موضوع را در ديدار با اسكات بسنت، وزير خزانهداري امريكا در ماه جاري مطرح كرده است.تاكاهيده كيوچي، اقتصاددان موسسه تحقيقاتي نومورا و عضو سابق هياتمديره بانك مركزي ژاپن، به تاثير سياستهاي فدرال رزرو بر ساير بازارها اشاره كرد. كيوچي گفت: وارش ميتواند در حالي كه سياست ترازنامه تهاجمي را هدايت ميكند، سياست نرخ بهره ملايمي را كه با اميدهاي ترامپ همسو است، اجرا كند. هرگونه گسست در بازار امريكا ناشي از چنين اقداماتي توسط فدرال رزرو، همراه با افزايش قيمت نفت ناشي از جنگ تحميلي عليه ايران، ميتواند بازده اوراق قرضه دولتي ۱۰ ساله ژاپن را بيشتر افزايش دهد. اين به نوبه خود ميتواند به اقتصاد و قيمت سهام ژاپن آسيب برساند.
يورو آماده بهرهمندي نيست
منبع ديگري استدلال كرد كه به نفع فدرال رزرو است كه جريان دلار از خارج از كشور را براي كمك به تامين مالي كسري بودجه بالاي امريكا حفظ كند.يك فدرال رزرو كمتر قابل اعتماد ميتواند در نهايت تقاضاي بازار را به سمت يورو، دومين ارز پرمعامله جهان، هدايت كند. بانك مركزي اروپا تلاشهايي را براي افزايش سهم بازار خود و گسترش دسترسي به يورو انجام داده است.اما منبع سومي گفت كه معماري ارز واحد اروپايي هنوز براي ايفاي نقش بسيار بزرگتر كافي نيست و اصلاحات داخلي گستردهاي همچنان ضروري است.همه منابع موافق بودند كه برنامهريزي احتمالي ميتواند به بانكهاي مركزي كمك كند تا با يك پشتوانه محدود سر كنند، اما در مواقع بحراني، فدرال رزرو همچنان آخرين وامدهنده دلار باقي ميماند.
كهنهكارها تغيير اساسي ايجاد نميكنند
بسياري از منابع استدلال كردند كه بعيد است وارش تغيير اساسي ايجاد كند، زيرا او يك مقام بانكي باتجربه با درك عميق از مسووليتهاي اصلي فدرال رزرو است.كارستن برزسكي، اقتصاددان شركت آيانجي گفت: «وارش يك مقام باسابقه فدرال رزرو است، او يك فرد باتجربه بحران مالي است، بنابراين از مسائل بالقوه ثبات مالي در صورت قطع اين خطوط سوآپ به خوبي آگاه است.»ديگران اميدوار بودند كه سياستگذاران فدرال رزرو بهطور جمعي شبكه ايمني را حفظ كنند. به هر حال، وارش فقط يك راي دارد و هيچ كس در گذشته خطوط نقدينگي را زير سوال نبرده است.بر اساس گزارش رويترز، تيف مكلم، رييس بانك كاناداگفت: «من در طول بحران مالي ۲۰۰۸ با او كار كردم. من معتقدم كه فرهنگ و رفتار فدرال رزرو مانند گذشته ادامه خواهد يافت.»
