بورس در آستانه روزي متفاوت
بازار سرمايه در آستانه يك روز متفاوت قرار گرفته است؛ روزي كه بخش قابلتوجهي از نمادها همچنان بسته خواهند ماند و تنها بخشي از بازار فعاليت عادي خود را از سر ميگيرد.
بازار سرمايه در آستانه يك روز متفاوت قرار گرفته است؛ روزي كه بخش قابلتوجهي از نمادها همچنان بسته خواهند ماند و تنها بخشي از بازار فعاليت عادي خود را از سر ميگيرد. شرايط فعلي بورس بيش از هر زمان ديگري تحتتاثير ابهامات و تصميمات حمايتي قرار دارد؛ وضعيتي كه از يكسو نگراني سهامداران را افزايش داده و ازسوي ديگر، فرصتهايي تازه براي سرمايهگذاران صبور ايجاد كرده است. براساس اطلاعات موجود، بخشي از نمادهاي بازار به دلايل مختلفي همچنان متوقف هستند. برخي از شركتها به دليل افشاي اطلاعات با اهميت از نوع «الف» و اعلام افزايش نرخ يا آثار ناشي از آسيبهاي اخير متوقف شدهاند. گروهي ديگر به دليل برگزاري مجامع بسته ماندهاند و تعدادي نيز به علت ابهامات و مسائل مرتبط با شفافسازي اطلاعاتي فعلا امكان معامله ندارند. مجموع اين توقفها از نظر ارزش بازار سهم قابلتوجهي از بورس را شامل ميشود و همين موضوع سبب شده فضاي عمومي معاملات تا حدي محتاطانه و همراه با انتظار باشد. در مقابل، تعداد قابلتوجهي از نمادها كه عمدتا شركتهاي كوچكتر محسوب ميشوند، فعاليت خود را ادامه ميدهند. اين شركتها يا آسيب مستقيمي از شرايط اخير نديدهاند يا عمليات اجرايي و توليدي آنها مختل نشده است، به همين دليل انتظار ميرود معاملات در اين بخش از بازار با روندي متفاوت نسبت به نمادهاي متوقف شده دنبال شود. ازسوي ديگر، سياستگذار بازار سرمايه مجموعهاي از ابزارهاي حمايتي را براي مديريت شرايط درنظر گرفته است. اگرچه تا اين لحظه بيشتر اين حمايتها به صورت كيفي و در سطح اعلام سياستها مطرح شده و جزييات دقيق آنها هنوز به طور كامل منتشر نشده است، اما نشانههايي از تلاش براي كنترل فشار فروش در بازار ديده ميشود. يكي از اين اقدامات اعمال محدوديتهايي براي فروش ازسوي برخي نهادهاي مالي ازجمله كارگزاريها، ايستگاههاي معاملاتي و حتي بازارگردانهاست؛ تصميمي كه با هدف كاهش عرضههاي سنگين و ايجاد ثبات نسبي در معاملات اتخاذ شده است. در كنار اين محدوديتها، ابزارهاي مالي ديگري نيز درنظر گرفته شده است. اعطاي وام به برخي يكي از اين اقدامات است كه در صورت اجرايي شدن، بخشي از دارايي سرمايهگذاران به عنوان وثيقه دراختيار قرار ميگيرد. چنين ساز و كاري عملا باعث ميشود آن بخش از دارايي تا زمان بازپرداخت وام امكان فروش نداشته باشد و همين موضوع ميتواند از شدت فشار فروش در بازار بكاهد. همچنين انتشار اوراق تبعي با نرخ بازده تضميني ۳۰درصد و افق زماني يكساله از ديگر ابزارهايي است كه براي ايجاد اطمينان در ميان سرمايهگذاران درنظر گرفته شده است. اين اوراق در واقع نوعي پوشش ريسك براي سهامداران محسوب ميشود و ميتواند تا حدي نگرانيها نسبت به آينده بازار را كاهش دهد. باوجود اين اقدامات، يكي از مهمترين مطالبات همچنان پابرجاست؛ موضوع شفافيت درخصوص ميزان آسيبهايي كه به شركتها وارد شده است. بسياري از سهامداران معتقدند اطلاعات دقيق درباره اثرات مستقيم و غيرمستقيم اين آسيبها هنوز به طور كامل منتشر نشده است. شايد ملاحظاتي در سطح سياستگذاري وجود داشته باشد كه مانع از انتشار كامل اين دادهها شده، اما درنهايت سهامداران حق دارند بدانند چه عواملي بر ارزش داراييهاي آنها اثر خواهد گذاشت و مسير احتمالي بازار تا چه اندازه تحتتاثير اين رويدادها قرار دارد. با اين حال، در ميان تمام اين ابهامات، فرصتهايي نيز در بازار ديده ميشود. بررسي وضعيت شركتها نشان ميدهد تعداد قابلتوجهي از نمادها همچنان از منظر بنيادي شرايط مناسبي دارند و نسبتهاي ارزندگي آنها جذاب ارزيابي ميشود. برآوردها حاكي از آن است كه حدود ۱۰۰ تا ۱۳۰ نماد در گروههاي مختلف بازار وجود دارند كه حتي در شرايط فعلي نيز ميتوانند گزينههاي مناسبي براي سرمايهگذاري باشند.
بازدهي اين دسته از سهام در افق زماني ميانمدت و بلندمدت ميتواند از بسياري از گزينههاي سرمايهگذاري ديگر مانند صندوقهاي درآمد ثابت، طلا يا ساير كلاسهاي دارايي بيشتر باشد، به همين دليل توصيه ميشود سهامداران در چنين شرايطي نگاه كوتاهمدت و هيجاني را كنار گذاشته و افق سرمايهگذاري خود را بلندمدتتر درنظر بگيرند. ازسوي ديگر، شرايط فعلي ميتواند فرصتي براي بازنگري در تركيب سبد سرمايهگذاري نيز باشد. سرمايهگذاراني كه در سهام شركتهاي آسيب ديده حضور دارند، ميتوانند به تدريج به سمت شركتهايي حركت كنند كه از اين شرايط كمتر آسيب ديدهاند يا حتي از برخي تحولات اقتصادي مانند افزايش نرخ دلار توافقي منتفع ميشوند. چنين جابهجاييهايي در بسياري از دورههاي پرنوسان بازار سرمايه مشاهده شده و گاه به بهبود بازدهي سرمايهگذاران كمك كرده است. در مجموع، بازار سرمايه در مقطع حساسي قرار دارد؛ مقطعي كه در آن تركيبي از ابهام، سياستهاي حمايتي و فرصتهاي پنهان به طور همزمان وجود دارد. آينده كوتاهمدت بازار ممكن است همچنان با نوسان همراه باشد، اما آنچه ميتواند براي سرمايهگذاران راهگشا باشد، نگاه تحليلي، پرهيز از تصميمات هيجاني و تمركز بر شركتهايي است كه از بنيانهاي اقتصادي قويتري برخوردارند.
