سايه ريسك بر سر بورس

در شرايطي كه فضاي بازار سرمايه با نااطميناني‌هاي جدي روبه‌رو است، بحث درباره زمان مناسب براي بازگشايي كامل و بازگشت رونق به معاملات سهام، بيش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. در وضعيت فعلي، بسياري از تحليلگران و معامله‌گران همچنان نسبت به بازگشت سريع و پرقدرت بازار سهام ترديد دارند و هنوز زمان مناسبي براي انتظار يك جهش سنگين در اين بازار فرا نرسيده است. بخشي از سرمايه‌ها در مقطع كنوني ترجيح مي‌دهند به جاي ورود مستقيم و گسترده به سهام، به سمت صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري با پشتوانه طلا يا ابزارهاي مالي كم‌ريسك‌تر حركت كنند. دليل اين رويكرد نيز روشن است؛ در دوره‌هايي كه نااطميناني سياسي، اقتصادي و رواني در سطح بالايي قرار دارد، سرمايه‌گذاران معمولا به دنبال پناهگاه‌هاي امن‌تر مي‌گردند و تمايل كمتري به پذيرش ريسك‌هاي بزرگ در بازار سهام نشان مي‌دهند. در چنين فضايي، طلا و صندوق‌هاي مبتني بر آن، بيش از سهام مورد توجه قرار مي‌گيرند. در همين حال، هرگونه تلاش براي كنترل دستوري يا مصنوعي بازار، نه‌تنها به بهبود شرايط كمك نمي‌كند، بلكه ممكن است تجربه‌هاي ناموفق گذشته را تكرار كند. از نگاه اين گروه، اگر سياستگذار بخواهد با روش‌هاي موقت، نمايي مثبت از بازار ارايه دهد يا روند معاملات را به شكل غيرطبيعي مديريت كند، نتيجه نهايي چيزي جز افزايش بي‌اعتمادي سهامداران نخواهد بود. به بيان ديگر، بازار سرمايه بيش از هر چيز به اعتماد، شفافيت و ثبات نياز دارد؛ عناصري كه با مداخلات كوتاه‌مدت و نمايشي به دست نمي‌آيند. مساله مهم ديگر، زمان مناسب براي بازگشايي واقعي و موثر بازار است. بهترين زمان براي اين تصميم، هنگامي است كه سايه ريسك‌هاي جدي از سر بازار برداشته شده باشد. تا زماني كه فضاي عمومي اقتصاد و سرمايه‌گذاري تحت تاثير تنش‌هاي بيروني و نگراني‌هاي بزرگ قرار دارد، نمي‌توان انتظار داشت بازار سرمايه به ‌صورت طبيعي، پايدار و مبتني بر تحليل به حركت درآيد. در واقع، بازاري كه زير فشار نااطميناني شديد فعاليت مي‌كند، بيشتر مستعد رفتارهاي هيجاني است تا سرمايه‌گذاري منطقي و بلندمدت. 

از سوي ديگر، برخي تحليل‌ها اين احتمال را مطرح مي‌كنند كه حفظ وضعيت فعلي بازار و احتياط در تصميم‌گيري، شايد خود ناشي از تلاش براي جلوگيري از شوك‌هاي بزرگ‌تر بوده باشد. با اين حال، ادامه اين وضعيت نيز نمي‌تواند براي مدت طولاني راه‌حل نهايي تلقي شود. بازار سرمايه براي ايفاي نقش واقعي خود در اقتصاد، نيازمند فضايي آرام‌تر و قابل پيش‌بيني‌تر است. در مجموع، بازار سهام در شرايط فعلي هنوز آمادگي يك بازگشت قدرتمند را ندارد و هرگونه شتاب‌زدگي در بازگشايي يا مديريت دستوري و با قواعد خاص آن مي‌تواند پيامدهاي منفي بيشتري ايجاد كند. به نظر مي‌رسد رونق پايدار زماني به بازار بازخواهد گشت كه نااطميناني‌ها كاهش يابد، ريسك‌هاي جدي فروكش كند و سرمايه‌گذاران دوباره احساس كنند، مي‌توانند با اطمينان بيشتري به آينده نگاه كنند. تا آن زمان، احتياط همچنان مهم‌ترين توصيه براي فعالان اين بازار خواهد بود.