سنجش ميزان ريسك و سطح نقدشوندگي
ساره محبعلي، كارشناس باسابقه بازار سرمايه در پاسخ به اين سوال كه مهمترين فاكتورهاي مهم انتخاب بازار براي سرمايهگذاري در شرايط فعلي چيست؟ گفت: هيچ بازاري ذاتا خوب يا بد نيست و هيچ بازاري هم براي هميشه بهترين انتخاب باقي نميماند.
مداراقتصادي| ساره محبعلي، كارشناس باسابقه بازار سرمايه در پاسخ به اين سوال كه مهمترين فاكتورهاي مهم انتخاب بازار براي سرمايهگذاري در شرايط فعلي چيست؟ گفت: هيچ بازاري ذاتا خوب يا بد نيست و هيچ بازاري هم براي هميشه بهترين انتخاب باقي نميماند. بازارها ماهيتي دورهاي و وابسته به شرايط كلان اقتصادي دارند. در تورمهاي بالا معمولاً داراييهاي واقعي عملكرد بهتري دارند؛ در دوره سياستهاي پولي انقباضي، ابزارهاي با درآمد ثابت جذابتر ميشوند و در دوران رونق اقتصادي، بازار سهام بازده بالاتري ثبت ميكند. افزون بر اين، بازده مفهومي نسبي است؛ سرمايهگذار بايد همواره بسنجد كه بازده هر بازار نسبت به سطح ريسك و گزينههاي جايگزين چه جايگاهي دارد.او با تأكيد بر اينكه تصميم سرمايهگذاري مناسب، تصميمي نيست كه صرفاً بيشترين بازده را ايجاد كند، ابراز داشت: بلكه تصميمي است كه بيشترين تناسب را با شرايط سرمايهگذار داشته باشد. افق زماني سرمايهگذاري، ميزان ريسكپذيري (اعم از ريسك از دست رفتن سرمايه، كاهش نقدشوندگي و ريسك سياستگذاري)، نياز به نقدشوندگي و سطح دانش و دسترسي به اطلاعات از جمله عوامل تعيينكننده هستند. بازاري كه دادههاي شفاف، ابزار تحليلي و نهاد ناظر فعال دارد، براي سرمايهگذار گزينه مناسبتري خواهد بود.قائممقام مديرعامل سبدگردان كوروش با بيان اينكه درحال حاضر برخي گروههاي دارايي بهدليل ريسكهاي ساختاري، بازده انتظاري پايين و ناسازگاري با چرخههاي واقعي اقتصاد، توجيه سرمايهگذاري ندارند به بازار مسكن و رمز ارز اشاره كرد و ادامه داد: به عنوان مثال مسكن لوكس در مناطق كمتقاضا باوجود حباب قيمتي در برخي مناطق شهري، بهدليل نقدشوندگي پايين اين كلاس دارايي، ريسك بالايي دارد؛ بهويژه اگر هدف، درآمد اجاره يا فروش سريع باشد. البته باتوجه به تورم بالا و كمبود عرضه در برخي شهرها، بازار مسكن در مناطق پرتراكم و اجارهمحور همچنان ميتواند جذاب باشد.او افزود: همچنين فعاليت سفتهبازانه در بازار رمزارزها بهدليل ريسك قانوني و نوسانات شديد، بدون استراتژي پوشش ريسك، براي پورتفويهاي حرفهاي مناسب نيست. همچنين ميتوان به اوراق كمسود اشاره كرد كه پس از كسر تورم، بازده واقعي منفي دارند و براي سرمايهگذاران حرفهاي گزينه جذابي محسوب نميشوند.اين مدير بورسي ادامه داد: سرمايهگذاري روي طلا در بلندمدت ابزار مناسبي براي حفظ ارزش دارايي است، اما در دورههاي تثبيت نرخ ارز، بازده واقعي آن ميتواند به سرعت منفي شود و ورود به اين بازار از طريق صندوقهاي بورسي به مراتب مطمئنتر است.او افزود: در مجموع طي دورههاي عدمقطعيت اقتصاد، انتخاب بازار مناسب بايد براساس نقدشوندگي، بازده ريسكسنجيشده و شفافيت اطلاعاتي انجام شود. در اين چارچوب، بازارسهام اگرچه با نوسان همراه است، اما از منظر شفافيت اطلاعاتي نسبت به بسياري از بازارهاي ديگر وضعيت بهتري دارد و در صنايع پايدار مانند بانك، بيمه، فلزات اساسي و پتروشيمي با نسبت قيمت به درآمد (P/E) منطقي، ميتواند بازده كوتاهمدت مثبت ايجاد كند. البته در چنين شرايطي، اهميت تحليل بنيادي بيش از هر زمان ديگري است.محبعلي تصريح كرد: صندوقهاي سرمايهگذاري درآمد ثابت با مديريت فعال نيز در مقايسه با سپرده بانكي و اوراق ساده عملكرد بهتري دارند؛ چراكه مديران سبدگردان ميتوانند نقدشوندگي را مديريت كنند، بازده را با تغييرات نرخ بهره تطبيق دهند و نسبت ريسك به بازده را كنترل كنند. او در پاسخ به اين سوال كه چه داراييهايي در شرايط فعلي پر ريسك محسوب ميشوند؟ گفت: سرمايهگذاري پرريسك الزاماً به معناي خطرناك و ناامن نيست؛ ريسك زماني نگرانكننده است كه قابل مديريت نباشد، شفافيت اطلاعاتي وجود نداشته باشد و حقوق سرمايهگذار تضمين نشود.ساره محبعلي، ادامه داد: در فضاي اقتصاد ايران، برخي مصاديق هشداردهنده شامل طرحهاي سرمايهگذاري با وعده سودهاي ثابت و ماهانه بالاتر از نرخهاي متعارف بازار، بدون صورتهاي مالي حسابرسيشده يا پشتوانه دارايي مشخص از جمله سرمايهگذاريهاي ناامن هستند. همچنين فعاليت در بازار رمزارز بدون چارچوب حرفهاي، بهدليل نبود قوانين شفاف و ريسك انسداد حسابها يا پلتفرمها، پرخطر ارزيابي ميشود. خريد سهام شركتهاي زيانده يا حبابي بر مبناي شايعات، كانالهاي سيگنالفروشي و موجهاي هيجاني نيز ميتواند به قفلشدن سرمايه در صفهاي فروش و كاهش نقدشوندگي منجر شود.
