بورس در تقاطع سياست و ارز
بازار سرمايه ايران در روزها و هفتههاي اخير، نشانههايي از ورود به فاز جديدي از تحرك و تغيير رفتار سرمايهگذاران را بروز داده است؛ فازي كه در آن، سياستهاي ارزي، تحولات سياسي داخلي و خارجي و سيگنالهاي تكنيكالي، همزمان بر مسير شاخصها اثرگذار شدهاند.
بازار سرمايه ايران در روزها و هفتههاي اخير، نشانههايي از ورود به فاز جديدي از تحرك و تغيير رفتار سرمايهگذاران را بروز داده است؛ فازي كه در آن، سياستهاي ارزي، تحولات سياسي داخلي و خارجي و سيگنالهاي تكنيكالي، همزمان بر مسير شاخصها اثرگذار شدهاند. افزايش ارزش معاملات، جذب نقدينگي قابلتوجه در مقاطع حساس بازار و تمركز سرمايهها بر صنايع صادراتمحور، حكايت از آن دارد كه بورس تهران بيش از گذشته در حال قيمتگذاري «آينده» است.
در همين راستا، محمدرضا موسوي، كارشناس مسائل مالي، با اشاره به شرايط كنوني بازار سرمايه تاكيد ميكند كه بورس ايران در مقطع حساسي قرار گرفته؛ مقطعي كه در آن عوامل سياسي، تصميمات كلان اقتصادي و متغيرهاي بنيادي شركتها به شكلي بيسابقه در هم تنيده شدهاند.
بورس ميان سياست و تكنيكال
موسوي با بيان اينكه «بورس در تلاقي سياست و تكنيكال قرار گرفته است» به بازار ميگويد: بازار سرمايه ايران در شرايطي وارد فاز جديدي از اقبال سرمايهگذاران شده كه همزمان شاهد تحولات سياسي داخلي و خارجي، تحركات دونالد ترامپ در فضاي سياسي امريكا و هشدارها و تاييدهاي تكنيكالي در نمودارهاي بازار هستيم. به گفته او، در چنين فضايي يكي از قديميترين مطالبات فعالان بازار سرمايه در حال تحقق است؛ «تكنرخي شدن ارز و فروش محصولات شركتها با دلاري نزديك به نرخ بازار آزاد».
اين كارشناس بازار سرمايه، هماهنگي ميان بانك مركزي و وزارت امور اقتصادي و دارايي را يكي از پيشرانهاي اصلي اين روند ميداند و معتقد است اين همراستايي سياستي ميتواند نقش مهمي در بهبود شرايط اقتصاد كلان و افزايش سودآوري شركتهاي بورسي ايفا كند.
تغيير رفتار بازار در آينه آمار معاملات
آمارهاي معاملاتي نيز مويد اين تغيير فاز هستند. موسوي با اشاره به دادههاي ثبتشده در روزهاي اخير ميگويد: تنها در روزهاي سهشنبه و چهارشنبه هفته گذشته، بيش از ۵۳ هزار ميليارد تومان معامله در بازار سرمايه انجام شد؛ عددي كه از افزايش قابلتوجه گردش پول در بورس حكايت دارد.
به گفته او، نكته مهمتر اين است كه با وجود فشار فروش، نوسانات سنگين شاخص و فضاي پرريسك سياسي، پس از تحولات اخير بيش از ۲۰ هزار ميليارد تومان نقدينگي در بازگشايي بازار جذب شد. موسوي اين اتفاق را نشانه روشني از تغيير نگاه سرمايهگذاران ميداند و تاكيد ميكند: «بازار در حال خريد آينده است، نه معاملات كوتاهمدت.»
يكي از متغيرهاي كليدي كه اين روزها در كانون توجه فعالان بازار سرمايه قرار گرفته، لايحه بودجه سال آينده است؛ بهويژه بخش مربوط به تسعير ارز با نرخ تالار دوم. موسوي معتقد است اين بخش از بودجه، به نفع بورس و صنايع بزرگ عمل خواهد كرد و ميتواند آثار مثبتي بر سودآوري شركتها بر جاي بگذارد. او ميگويد: «پس از ۳ تا ۴ دهه، تحقق روياي تكنرخي شدن ارز براي جامعه بورسي بيش از هر زمان ديگري نزديك شده است.» به باور اين كارشناس، حذف رانتهاي ارزي، شفافشدن نرخهاي فروش و همگرايي سياستهاي ارزي، ميتواند بخشي از فشارهاي مزمن بر شركتهاي توليدي و صادركننده را كاهش دهد.
كف شاخص كجاست؟
موسوي با اشاره به تحولات اخير بازار، بر اين باور است كه با خروج فروشندگان و ورود خريداران جديد، جذابيت بورس افزايش يافته است. او تاكيد ميكند: با توجه به سطح فعلي نرخ ارز، تورم و سياستهاي حمايتي دولت، بازگشت شاخص كل به سطوح زير ۴ ميليون واحد كار سادهاي نخواهد بود. به گفته اين تحليلگر، بازار در حال حاضر بيش از آنكه نگران اصلاحهاي مقطعي باشد، بر چشمانداز ميانمدت و بلندمدت متمركز شده؛ چشماندازي كه در آن سودآوري واقعي شركتها معيار اصلي تصميمگيري سرمايهگذاران است.
تمركز نقدينگي بر نمادهاي دلاري
يكي از مهمترين تغييرات رفتاري در بازار، تمركز فزاينده نقدينگي بر شركتهاي دلاري و صادراتمحور است. موسوي ميگويد: در حال حاضر، بازار واكنش كمتري به سهام ضعيف با جذابيتهاي صرفاتكنيكالي نشان ميدهد و نقدينگي سنگين، بهويژه در صنايع صادراتي، به سرعت عرضهها را جذب ميكند. اين روند نشاندهنده تغيير نگاه فعالان بازار از نوسانگيري كوتاهمدت به تحليل سودآوري پايدار و كيفيت درآمد شركتهاست؛ موضوعي كه به گفته موسوي ميتواند دوام روندهاي صعودي را افزايش دهد.
صنايع پيشتاز با گزارشهاي «ديدني»
بر اساس ارزيابيهاي انجامشده، موسوي صنايع پالايشي، پتروشيمي، فلزات اساسي، شيميايي و معادن را پيشتازان بازار در ماههاي آينده معرفي ميكند. او معتقد است گزارشهاي زمستان امسال و بهار سال آينده اين شركتها «ديدني» خواهد بود. پتروشيميها به عنوان بزرگترين صادركنندگان كشور، از سياستهاي جديد ارزي بيشترين بهره را خواهند برد. موسوي به نمادهايي مانند پارس، شاراك، جم، نوري، بوعلي و مارون اشاره ميكند كه با بهبود محسوس عملكرد مواجه شدهاند. همچنين پالايشيها، اورهسازان و هلدينگهايي نظير وغدير و مهرگان نيز در كانون توجه بازار قرار گرفتهاند.
بورس كالا؛ موتور تكميلي سودآوري
رونق معاملات در بورس كالا، يكي ديگر از عواملي است كه ميتواند به ثبت نرخهاي فروش جذاب براي شركتهاي عرضهكننده منجر شود. به گفته موسوي، اين موضوع بهويژه براي صنايع فلزي و معدني اهميت بالايي دارد. در اين ميان، نمادهايي چون فولاد، فخوز، هرمز، كاوه، ارفع و فسوژ از بيشترين اثرپذيري برخوردار خواهند بود؛ شركتهايي كه با افزايش نرخهاي فروش و بهبود حاشيه سود ميتوانند انتظارات بازار را بيش از پيش تقويت كنند.
ارز نيمايي و چرخش نقدينگي
موسوي با اشاره به ثبت نرخ جديد ارز نيمايي در سطح ۱۲۸ هزار و ۶۴۷ تومان و همراستايي سياستهاي ارزي بانك مركزي ميگويد: «اين تحولات، جريان نقدينگي را بهطور محسوسي به سمت نمادهاي دلاري و صادراتمحور سوق داده است.»او معتقد است در شرايط افزايش نااطمينانيهاي سياسي، بازار بيش از گذشته به داراييهايي پناه ميبرد كه از رشد نرخ ارز منتفع ميشوند. بر اساس دادههاي معاملاتي، بيشترين تمركز تقاضا در روزهاي اخير در گروه پتروشيمي مشاهده شده و نمادهايي مانند شخارك، زاگرس، شپديس، شلرد، كرماشا، شفن، خراسان، آريا، شيراز، پارس، شسينا و كلر مورد توجه سرمايهگذاران قرار گرفتهاند.در گروه فلزات اساسي نيز نمادهايي چون فسوژ، كبافق، كاما، فاسمين، فصبا و فالوم با افزايش تقاضا همراه بودهاند؛ امري كه نشاندهنده نگاه مثبت بازار به اين صنايع در افق پيشرو است.
فراتر از تكنيكال؛ بازار به سود آينده نگاه ميكند
به گفته موسوي، نمونههاي اخير رشد قيمت سهام شركتهاي صادراتمحور نشان ميدهد كه بازار توجه كمتري به مقاومتهاي كوتاهمدت دارد و قيمتگذاري را بر اساس سود پيشبينيشده انجام ميدهد. او تاكيد ميكند: تمركز اصلي بازار در شرايط كنوني بر سودآوري آينده و نسبت P/E فوروارد است.رشد قابلتوجه برخي نمادهاي بزرگ فلزي و معدني، نتيجه برآوردهاي جديد از افزايش سود سالهاي آتي و تعديل انتظارات ارزشي بوده است. جهش قيمتي شركتهاي فعال در حوزه فلزات و كاشي و سراميك نيز بيش از آنكه حاصل هيجان باشد، ناشي از بهبود معنادار متغيرهاي بنيادي است.
تغيير تركيب پرتفوي؛ درس ماههاي گذشته
اين تحليلگر بازار سرمايه در پايان با اشاره به تجربه ماههاي اخير ميگويد: تغيير تركيب پرتفوي از صنايع كمبازده به صنايع قوي با چشمانداز بنيادي مناسب، بيش از گذشته اهميت يافته است. تجربه نشان داده اتكاي صرف به تحليل تكنيكال و تابلوخواني، بدون توجه به آينده صنايع و متغيرهاي كلان، در برخي موارد منجر به خروج زودهنگام سرمايهگذاران از روندهاي صعودي شده است.به اعتقاد موسوي، بازار سرمايه ايران وارد مرحلهاي شده كه در آن تحليل واقعبينانه، توجه به سياستهاي كلان و ارزيابي سودآوري پايدار شركتها، كليد موفقيت سرمايهگذاران خواهد بود؛ مرحلهاي كه اگرچه با نوسان همراه است، اما ميتواند آغازگر دورهاي متفاوت براي بورس تهران باشد.
