بورس زيرسايه ترس
روند نوساني بورس همچنان ادامه دارد و بازار سهام در معاملات اولين روز هفته نيز نتوانست به يك مسير مشخص دست پيدا كند. در جريان دادوستدهاي روز گذشته، شاخص كل بورس با افت همراه شد، در حالي كه شاخص هموزن برخلاف نماگر اصلي بازار، مسير صعودي را در پيش گرفت. اين واگرايي ميان شاخصهاي بورسي نشاندهنده تداوم رفتار دوگانه در معاملات سهام است؛ شرايطي كه در كنار افزايش ترديد معاملهگران، به خروج نقدينگي از بازار سرمايه نيز دامن زده است.
روند نوساني بورس همچنان ادامه دارد و بازار سهام در معاملات اولين روز هفته نيز نتوانست به يك مسير مشخص دست پيدا كند. در جريان دادوستدهاي روز گذشته، شاخص كل بورس با افت همراه شد، در حالي كه شاخص هموزن برخلاف نماگر اصلي بازار، مسير صعودي را در پيش گرفت. اين واگرايي ميان شاخصهاي بورسي نشاندهنده تداوم رفتار دوگانه در معاملات سهام است؛ شرايطي كه در كنار افزايش ترديد معاملهگران، به خروج نقدينگي از بازار سرمايه نيز دامن زده است.
از سوي ديگر، بررسي روند بازارهاي مالي نشان ميدهد كه اصلاح قيمتها تنها به بورس تهران محدود نبوده و ساير بازارهاي سرمايهگذاري نيز در روزهاي اخير با فشار فروش مواجه شدهاند. بهطوريكه اونس جهاني طلا و نقره نيز طي روزهاي گذشته روندي اصلاحي را تجربه كردهاند. اين موضوع نشان ميدهد كه نوسانات اخير در بازارهاي مالي ابعاد گستردهتري داشته و نميتوان تمام تحولات بازار سهام را صرفا به عوامل داخلي بورس نسبت داد.
بررسي روند معاملات نشان ميدهد كه طي روزهاي اخير نقدينگي از تمامي بازارها در حال خروج است. كارشناسان عقيده دارند كه علت اين موضوع ترس سرمايهگذاران از ريسك بيشتر است. در اصل سرمايهگذاران اين ترس را دارند كه ميزان ريسكها در بازارها به صورت قابل توجهي افزايش يابد در نهايت سرمايه آنها از زيان در امان باشد و به نوعي اصل سرمايه حفظ شود.
بازار سرمايه در جريان معاملات طي اولين روز كاري هفته يعني شنبه 30آبان ماه بار ديگر چهرهاي متفاوت از خود به نمايش گذاشت و واگرايي ميان شاخصهاي اصلي بورس تهران ادامه يافت. اين اختلاف عملكرد نشان ميدهد فشار فروش در معاملات امروز بيشتر بر نمادهاي بزرگ و شاخصساز متمركز بوده و در مقابل، بخش قابل توجهي از سهام كوچك و متوسط توانستهاند در محدوده مثبت باقي بمانند. بررسي روند معاملات نشان ميدهد اگرچه شاخص كل بورس همچنان تحت فشار عرضه قرار دارد، اما وضعيت عمومي نمادها تصوير متفاوتي از شرايط بازار ارايه ميكند. به بيان ديگر، افت شاخص كل را نميتوان به معناي منفي بودن تمام بخشهاي بازار دانست، چراكه تعداد نمادهاي مثبت به شكل محسوسي بيشتر از نمادهاي منفي بود و همين مساله موجب شد شاخص هموزن برخلاف شاخص كل مسير صعودي را تجربه كند.
شاخص كل بورس در پايان معاملات روز شنبه با كاهش ۱۲۹ هزار و ۳۱۲ واحدي معادل ۱.۵۴ درصد، در سطح ۸ ميليون و ۲۶۲ هزار و ۷۰۵ واحد قرار گرفت. اين افت قابل توجه در حالي رقم خورد كه شاخص هموزن با افزايش ۱۰ هزار و ۲۶۰ واحدي معادل ۰.۴۲ درصد، به ارتفاع ۲ ميليون و ۴۴۵ هزار و ۷۸۳ واحد رسيد. مقايسه عملكرد اين دو شاخص نشان ميدهد كه فشار فروش روز اخير بيش از آنكه فراگير و يكپارچه باشد، در نمادهاي بزرگ بازار متمركز شده است. از آنجا كه شاخص كل وزن بيشتري به شركتهاي بزرگ و داراي ارزش بازار بالاتر ميدهد، افت قيمت سهام اين شركتها ميتواند اثر قابل توجهي بر عملكرد شاخص داشته باشد؛ حتي اگر بخش بزرگي از نمادهاي كوچكتر و متوسط در محدوده مثبت معامله شوند.
در مقابل، شاخص هموزن كه تاثيرپذيري متعادلتري از نمادهاي مختلف بازار دارد، توانست عملكرد مثبت خود را حفظ كند. اين موضوع نشان ميدهد در جريان معاملات روز گذشته، برخلاف ظاهر منفي شاخص كل، بخش قابل توجهي از بازار سهام با تقاضا همراه بوده است.نگاهي به وضعيت نمادها در پايان معاملات نيز اين واگرايي را تاييد ميكند. روز شنبه ۵۷۴ نماد در محدوده مثبت و ۳۶۵ نماد در محدوده منفي به كار خود پايان دادند. همچنين تعداد صفهاي خريد به ۳۵۴ مورد رسيد، در حالي كه ۱۱۲ نماد با صف فروش مواجه بودند.
بنابراين، با وجود افت سنگين شاخص كل، تعداد نمادهاي مثبت بهمراتب بيشتر از نمادهاي منفي بود. وجود تعداد قابل توجهي صف خريد در كنار رشد شاخص هموزن نشان ميدهد تقاضا در بخشهايي از بازار همچنان حضور دارد و نميتوان شرايط امروز بورس را صرفا به عنوان يك روز منفي براي تمام سهام ارزيابي كرد.با اين حال، تداوم فشار فروش در نمادهاي بزرگ و شاخصساز ميتواند مانع از بازگشت شاخص كل به مسير صعودي شود. به همين دليل، بررسي همزمان شاخص كل، شاخص هموزن و وضعيت كلي نمادها براي ارزيابي دقيقتر شرايط بازار اهميت دارد.
در بخش معاملات و جريان نقدينگي نيز بازار با خروج قابل توجه سرمايه حقيقي همراه بود. ارزش معاملات سهام، حق تقدم و صندوقهاي سهامي در پايان معاملات به ۴۴ هزار و ۹۳۸ ميليارد تومان رسيد و حجم معاملات نيز ۷۴ ميليارد سهم ثبت شد. با وجود اين سطح از دادوستد، جريان نقدينگي حقيقي همچنان منفي بود و در مجموع ۵ هزار و ۱۵۷ ميليارد تومان پول حقيقي از اين بخش بازار خارج شد.
بررسي سرانه خريد و فروش حقيقيها نيز از برتري سمت عرضه حكايت دارد. سرانه خريد حقيقيها ۸۷ ميليون تومان و سرانه فروش آنها ۱۲۶ ميليون تومان بود. بر همين اساس، قدرت خريد حقيقيها به منفي ۱.۴۴ رسيد كه نشان ميدهد فروشندگان در جريان معاملات از قدرت بيشتري نسبت به خريداران برخوردار بودند. از سوي ديگر، صندوقهاي درآمد ثابت نيز در معاملات روز گذشته با خروج ۲ هزار و ۹۱۸ ميليارد و ۳۰۰ ميليون تومان نقدينگي مواجه شدند. اين مساله در كنار خروج پول از سهام، اهميت بررسي رفتار سرمايهگذاران و جابهجايي نقدينگي ميان ابزارهاي مختلف بازار سرمايه را دوچندان ميكند. در بخش سفارشهاي خريد و فروش، ارزش سفارشهاي خريد به ۶ هزار و ۸۵۷ ميليارد و ۴۰۰ ميليون تومان رسيد، در حالي كه ارزش سفارشهاي فروش ۵ هزار و ۵۰۲ ميليارد و ۴۰۰ ميليون تومان بود. به اين ترتيب، برآيند سفارشها در پايان معاملات مثبت و معادل يك هزار و ۳۵۵ ميليارد تومان ثبت شد. اين وضعيت در كنار تعداد بيشتر نمادهاي مثبت و صفهاي خريد، نشان ميدهد همچنان بخشي از بازار از ظرفيت تقاضا برخوردار است؛ اما خروج پول حقيقي و منفي بودن قدرت خريد سرمايهگذاران، از تداوم احتياط و غلبه فشار فروش در معاملات حكايت دارد.
معاملات روز شنبه بورس تهران باز هم تصويري دوگانه از بازار به نمايش گذاشت؛ از يك سو شاخص كل با افت سنگين مواجه شد و خروج نقدينگي حقيقي ادامه يافت و از سوي ديگر، شاخص هموزن رشد كرد و اكثريت نمادها در محدوده مثبت قرار گرفتند. اين واگرايي نشان ميدهد براي ارزيابي مسير آينده بورس، صرفا نميتوان به تغييرات شاخص كل اتكا كرد و لازم است رفتار نقدينگي، وضعيت نمادهاي كوچك و بزرگ و تداوم قدرت تقاضا نيز بهصورت همزمان مورد بررسي قرار گيرد.