معاملات ثانويه تامين مالي جمعي در دستور كار فرابورس
محمدعلي شيرازي گفت: در ۴ سال گذشته، بازار نوآفرين با هدف فراهم كردن امكان پذيرش شركتهاي دانشبنيان و استارتاپهايي كه شرايط پذيرش در بازارهاي اول و دوم را نداشتند، به ساختار بازارهاي سهامي فرابورس اضافه شد.
محمدعلي شيرازي گفت: در ۴ سال گذشته، بازار نوآفرين با هدف فراهم كردن امكان پذيرش شركتهاي دانشبنيان و استارتاپهايي كه شرايط پذيرش در بازارهاي اول و دوم را نداشتند، به ساختار بازارهاي سهامي فرابورس اضافه شد. همچنين بازار توافقي براي معامله سهام شركتهاي سهامي عامي كه نزد سازمان بورس ثبت شدهاند، اما امكان پذيرش در بازارهاي اصلي را نداشتهاند، تاسيس شد. مديرعامل فرابورس ايران با اشاره به توسعه ابزارهاي تأمين مالي در اين دوره اعلام كرد: امكان معامله اوراق بدهي خصوصي بدون نياز به بازارگردان و ضامن نيز در تابلو اوراق بدهي بازار توافقي فراهم شد. همچنين اوراق آتي به ابزارهاي بازار مشتقه اضافه شد و تأمين مالي جمعي ارزي نيز در اين دوره در دستور كار قرار گرفت. شيرازي ادامه داد: در حوزه ابزارهاي مالي، اوراق قرضالحسنه به عنوان ابزاري جديد براي تأمين مالي و سرمايهگذاري معرفي شد. همچنين صندوقهاي سرمايهگذاري املاك و مستغلات و صندوقهاي سرمايهگذاري بخشي به مجموعه ابزارهاي موجود اضافه شدند كه هر يك ظرفيت جديدي براي سرمايهگذاري و تأمين مالي ايجاد ميكنند. او با تشريح عملكرد فرابورس در حوزه پذيرش شركتها گفت: از زمان آغاز فعاليت فرابورس تا سال ۱۴۰۱، در مجموع ۳۷۰ شركت در اين بازار پذيرش شده بودند؛ اما در ۴ سال گذشته ۱۷۸ شركت به اين تعداد اضافه شدهاند. به اين ترتيب، ۳۲درصد از شركتهاي پذيرششده در فرابورس مربوط به اين دوره است. مديرعامل فرابورس ايران افزود: در همين مدت، ۹۰ عرضه اوليه در فرابورس انجام شده و سهم اين شركت از عرضههاي اوليه بازار سرمايه نيز قابلتوجه بوده است. او با اشاره به سياستهاي فرابورس براي ساماندهي بازار پايه گفت: در ابتداي اين دوره، يعني آبان ۱۴۰۱، تعداد شركتهاي حاضر در بازار پايه ۱۹۹ نماد بود. بخشي از اين شركتها به بازارهاي بالاتر منتقل شدند و در مقابل، به دليل لغو پذيرش برخي شركتها، تعداد نمادهاي بازار پايه كاهش يافت. در حال حاضر ۱۷۲ نماد در اين بازار معامله ميشوند. شيرازي با بيان اينكه ۵۴درصد از ناشران بازار سرمايه در فرابورس ايران معامله ميشوند، درباره بازار توافقي نيز گفت: اين بازار در مهر ۱۴۰۲ راهاندازي شد و در حال حاضر ۴۳ نماد در آن درج شدهاند كه ۳۳ نماد از آنها قابليت معامله دارند. او همچنين درباره تابلو اوراق بدهي بازار توافقي اعلام كرد: با وجود اينكه مدت زيادي از تاسيس اين بازار نگذشته، تاكنون ۳۵ عرضه خصوصي در آن انجام شده و حدود ۵ هزار و ۳۵۰ ميليارد تومان تأمين مالي از اين طريق صورت گرفته است. مديرعامل فرابورس ايران به عملكرد اين شركت در حوزه تأمين مالي جمعي اشاره كرد و گفت: در ابتداي راهاندازي اين ابزار، در مجموع ۲۰موافقت اصولي و ۱۳ مجوز فعاليت صادر شده بود؛ اما در ۴ سال گذشته تعداد موافقتهاي اصولي به ۹۴ و تعداد مجوزهاي فعاليت به ۷۵ مورد رسيده است. او با اشاره به رشد حجم تأمين مالي در اين حوزه افزود: تأمين مالي جمعي در سالهاي اخير توسعه قابل توجهي داشته و به يكي از ابزارهاي مهم تأمين مالي بنگاههاي كوچك و متوسط تبديل شده است. شيرازي با اشاره به عملكرد فرابورس در حوزه صندوقهاي سرمايهگذاري گفت: از مجموع ۳۰۷ صندوق سرمايهگذاري پذيرفتهشده در بازار سرمايه، ۱۸۹ صندوق در ۴ سال گذشته در فرابورس پذيرهنويسي شدهاند كه معادل ۶۲درصد كل صندوقهاي مورد اشاره است. شيرازي در پاسخ به پرسشي درباره برنامه فرابورس براي توكنسازي داراييها و استفاده از ظرفيت فناوريهاي نوين در بازار سرمايه گفت: توكنسازي داراييها موضوعي است كه در سطح جهاني نيز مورد توجه قرار گرفته، هرچند به دليل برخي مخاطرات، هنوز در بسياري از بازارها به شكل گسترده توسعه نيافته است. او افزود: فرابورس در ۲ حوزه مشخص در اين زمينه فعاليت ميكند. نخست، توكنسازي گواهيهاي مشاركت تأمين مالي جمعي است كه سازوكارها و الزامات مقرراتي آن تدوين و در هياتمديره فرابورس تصويب شده و براي بررسي و تأييد به سازمان بورس و اوراق بهادار ارسال شده است. مديرعامل فرابورس ايران ادامه داد: موضوع دوم، اوراق بهادارسازي داراييهاي مرتبط با رمزارزهاست كه در اين زمينه نيز پيشنهادهايي تهيه و ارايه شده و ايجاد صندوقهاي سرمايهگذاري مرتبط با اين حوزه در انتظار دريافت مجوز است. او با اشاره به صندوقهاي سرمايهگذاري املاك و مستغلات گفت: اين صندوقها ابزار جديدي براي بهادارسازي داراييهاي ملكي محسوب ميشوند. تاكنون ۷ صندوق املاك و مستغلات در فرابورس پذيرش شدهاند و مجموع سرمايه جذب شده آنها به حدود ۷ همت رسيده است.
مديرعامل فرابورس در پاسخ به پرسشي درباره ضرورت توسعه ابزارهاي تأمين مالي براي بنگاههاي كوچك و متوسط و برنامههاي اين شركت براي حمايت از استارتاپها گفت: بهطور سنتي، بازار سرمايه بيشتر محل تأمين مالي شركتهاي بزرگ بوده است؛ اما در سالهاي اخير ابزارها و بازارهاي جديدي با هدف تسهيل تأمين مالي شركتهاي كوچك و متوسط ايجاد شدهاند.او با اشاره به تأمين مالي جمعي به عنوان يكي از مهمترين اين ابزارها اعلام كرد: از ابتداي سال جاري تاكنون ۲۵ هزار ميليارد تومان از طريق تأمين مالي جمعي براي بيش از يكهزار و ۲۰۰ بنگاه جديد تأمين مالي شده است. شيرازي افزود: ابزار ديگر، بازار توافقي اوراق بدهي است كه با هدف فراهم كردن امكان تأمين مالي شركتهاي كوچك و متوسط ايجاد شده و در مدت فعاليت خود ۵ هزار ميليارد تومان تأمين مالي داشته است. او با اشاره به تاسيس بازار نوآفرين گفت: اين بازار با ۲ تابلو رشد و دانشبنيان، زمينه حضور شركتهاي نوآور، دانشبنيان و استارتاپها را در بازار سرمايه فراهم كرده است. با وجود مدت كوتاهي كه از راهاندازي آن ميگذرد، شركتهاي مناسبي در اين بازار پذيرفته و عرضه شدهاند و عرضه اوليه شركت «مايكت» نيز از نمونههاي اخير آن بهشمار ميرود. مديرعامل فرابورس ايران به نقش سرمايهگذاري خطرپذير و سرمايهگذاري خصوصي در تأمين مالي بنگاههاي كوچك و متوسط اشاره كرد و گفت: ابزارهاي سرمايهگذاري جسورانه (VC) و سرمايهگذاري خصوصي (PE) نيز در اين حوزه فعال هستند و ظرفيت مناسبي براي تأمين مالي اين شركتها دارند. شيرازي، درباره انتظارات فرابورس از سامانه تعاملي تأمين مالي و برنامههاي توسعه تأمين مالي جمعي گفت: سامانهاي كه امروز رونمايي شد، سامانه تأمين مالي فرابورس است و صرفاً به تأمين مالي جمعي محدود نميشود؛ بلكه ساير ابزارها و بازارهاي مرتبط با تأمين مالي را نيز پوشش ميدهد. او با اشاره به عملكرد موفق تأمين مالي جمعي اعلام كرد: اين ابزار توانسته است در تأمين مالي شركتهاي كوچك و متوسط نقش موثري ايفا كند.