بورس در تله نوسان
بازار سهام طي آخرين روز كاري هفته نيز رفتاري نوساني داشت و آخر هفته را با قرمز پوشي به پايان رساند. اين رفتار نوساني بازار سهام درحالي رخ ميدهد كه همچنان بسياري از سهام زمينه رشد دارند و بهنوعي ميتوانند روند صعودي داشته باشند.
بازار سهام طي آخرين روز كاري هفته نيز رفتاري نوساني داشت و آخر هفته را با قرمز پوشي به پايان رساند. اين رفتار نوساني بازار سهام درحالي رخ ميدهد كه همچنان بسياري از سهام زمينه رشد دارند و بهنوعي ميتوانند روند صعودي داشته باشند. اين وضعيت نشان ميدهد كه اگرچه بازار سرمايه همچنان از ظرفيتهاي بنيادي براي رشد برخوردار است، اما مجموعهاي از ابهامات مانع شكلگيري يكروند صعودي قدرتمند و باثبات شده است.
يكي از مهمترين دلايل نوسانات بورس را بايد در اخبار سياسي و ريسكهاي ناشي از تحولات منطقهاي جستوجو كرد. در شرايطي كه احتمال تشديد تنشها يا انتشار اخبار منفي وجود دارد، سرمايهگذاران ترجيح ميدهند بااحتياط بيشتري معامله كنند. همين موضوع باعث ميشود واكنش معاملهگران به اخبار سياسي بسيار سريع باشد و حتي انتشار يك خبر منفي بتواند جريان عرضه را در بازار تقويت كند. از سوي ديگر، اخبار مثبت نيز گاهي موجب بازگشت تقاضا و رشد موقت قيمتها ميشود؛ بنابراين بازار بهجاي حركت بر اساس متغيرهاي بنيادي، تا حد زيادي تحتتأثير اخبار و انتظارات سياسي قرار گرفته است.
همچنين عامل مهم ديگر، ابهامات اقتصادي و سياستگذاري است. نرخ بهره، وضعيت نرخ ارز، سياستهاي دولت در حوزه صنايع، قيمتگذاري دستوري و هزينه تأمين مالي شركتها از جمله متغيرهايي هستند كه ميتوانند چشمانداز سودآوري بنگاههاي بورسي را تغيير دهند. در اصل زماني كه سرمايهگذار از ثبات اين متغيرها اطمينان نداشته باشد، براي خريد سهام با ترديد مواجه ميشود. به همين دليل حتي انتشار گزارشهاي مناسب شركتها نيز لزوماً به افزايش پايدار تقاضا منجر نميشود.
از سوي ديگر، افزايش نرخ سود و جذابيت ابزارهاي درآمد ثابت ميتواند بخشي از نقدينگي را از بازار سهام دور كند. در شرايطي كه سرمايهگذاران با ريسكهاي متعدد مواجه هستند، طبيعي است كه بخشي از آنها ترجيح دهند منابع خود را به سمت گزينههايي با بازدهي قابلپيشبينيتر منتقل كنند. اين مساله بهخصوص در روزهايي كه بازار با فشار فروش مواجه ميشود، شدت بيشتري پيدا ميكند.
پس از تجربه اصلاحهاي سنگين، بخشي از سهامداران همچنان بااحتياط فعاليت ميكنند و تمايل دارند در نخستين نشانههاي منفي، بخشي از دارايي خود را نقد كنند. در مقابل، گروهي ديگر از سرمايهگذاران افت قيمتها را فرصتي براي خريد ميدانند. تقابل اين دو گروه باعث ميشود بازار در بسياري از روزها با تغيير مسير همراه شود و نتواند جهت مشخصي به خود بگيرد.
در چنين شرايطي، وضعيت شاخص كل و محدودههاي حمايتي و مقاومتي نيز اهميت زيادي پيدا ميكند. نزديكشدن شاخص به مقاومتهاي مهم ميتواند انگيزه شناسايي سود را در ميان معاملهگران افزايش دهد؛ درحاليكه عقبنشيني شاخص به محدودههاي حمايتي ممكن است خريداران را براي ورود دوباره به بازار ترغيب كند. در نتيجه، بخشي از نوسانات فعلي را ميتوان حاصل برخورد عرضه و تقاضا در محدودههاي حساس تكنيكالي دانست.
بهطوركلي نوسانات فعلي بورس را نميتوان صرفاً به ضعف بنيادي شركتها نسبت داد. مجموعهاي از ريسكهاي سياسي، ابهامات اقتصادي، نرخ بهره بالا، ترديد نسبت به سياستهاي دولت و رفتار محتاطانه سرمايهگذاران موجب شده است بازار سهام نتواند به يكروند صعودي پايدار دست پيدا كند.
بازار از دريچه معاملات
طي آخرين روز كاري هفته شاخصهاي بازار سهام رفتاري نوساني داشتند و در اين روز ورود نقدينگي بهصورت قابل توجهي در بازار صورت نگرفت. البته اين روند را براي روز چهارشنبه تا حدودي طبيعي ميتوان دانست؛ چراكه طبق روال هر چهارشنبهبازار سهام تقريباً با روند اصلاحي روبرو ميشود و برخي از سرمايهگذاران سهام خود را نقد ميكنند، در اصل برخي در روزهاي تعطيل نياز به نقدينگي بيشتري دارند و به همين علت سهام خود را نقد ميكنند.
طي آخرين روز كاري هفته همانند روز سهشنبه شاهد رفتاري نوساني در بازار سهام بوديم. شاخص كل روندي منفي داشت و در مقابل شاخص هم وزن توانست رخت سبز بر تن كند. بازار سهام در جريان معاملات روز اخير بار ديگر با افزايش فشار فروش در نمادهاي بزرگ مواجه شد و شاخص كل بورس بخش قابل توجهي از ارتفاع خود را از دست داد. هرچند در مقاطعي از معاملات، تقويت تقاضا در برخي نمادهاي شاخصسازي زمينه جبران بخشي از افت شاخص را فراهم كرد، اما اين روند دوام چنداني نداشت و در نيمه دوم بازار، فروشندگان بار ديگر كنترل معاملات را در دست گرفتند. در مقابل، شاخص كل هموزن مسير متفاوتي را تجربه كرد و با ثبت بازدهي مثبت، از مقاومت سهام كوچك و متوسط در برابر موج عرضه حكايت داشت.شاخص كل بورس در پايان معاملات روز چهارشنبه با كاهش ۱۰۵ هزار و ۶۷۵ واحدي، معادل ۱.۲۴ درصد افت كرد و در سطح ۸ ميليون و ۳۹۱ هزار و ۸۶۸ واحد ايستاد. اين شاخص در ابتداي معاملات تحتتأثير افزايش عرضه در شركتهاي بزرگ بازار با فشار فروش قابل توجهي روبرو شد؛ بهطوريكه ميزان افت آن حتي از ۱۱۰ هزار واحد نيز عبور كرد.در سوي ديگر بازار، شاخص كل هموزن عملكرد متفاوتي داشت. اين شاخص با افزايش ۹ هزار و ۶۲۱ واحدي، معادل ۰.۴ درصد رشد كرد و به ارتفاع ۲ ميليون و ۴۳۵ هزار و ۵۶۵ واحد رسيد. تداوم روند صعودي شاخص هموزن در ساعات مختلف معاملات نشان ميدهد كه فشار عرضه روز اخير بيشتر بر شركتهاي بزرگ و شاخصسازي متمركز بوده و سهام كوچك و متوسط توانستهاند مقاومت بيشتري از خود نشان دهند. اين واگرايي ميان دو شاخص اصلي بورس بار ديگر نشان داد كه افت شاخص كل لزوماً به معناي منفي بودن تمام بخشهاي بازار نيست. در واقع، بخشي از سهام بازار همچنان با تقاضا همراه بودهاند و توانستهاند در برابر فشار فروش مقاومت كنند.
باوجود كاهش قابلتوجه شاخص كل، آمار معاملات نشان ميدهد كه تعداد نمادهاي مثبت همچنان بيشتر از نمادهاي منفي بوده است. در پايان معاملات آخرين روز كاري هفته، ۵۳۸ نماد در محدوده مثبت قرار گرفتند و ۴۰۸ نماد نيز كاهش قيمت را تجربه كردند.
همچنين تعداد صفهاي خريد به ۳۰۹ مورد رسيد، درحاليكه ۱۰۷ نماد در صف فروش قرار داشتند. اين ارقام نشان ميدهد كه از نظر تعداد نمادها، كفه ترازو همچنان به نفع خريداران بوده است؛ بااينحال، افزايش تعداد صفهاي فروش در مقايسه با ساعات ابتدايي معاملات، از تشديد فشار عرضه در ادامه روز حكايت دارد. از يك سو، رشد شاخص هموزن و برتري تعداد نمادهاي مثبت نشاندهنده مقاومت بخش قابل توجهي از بازار است و از سوي ديگر، افت سنگين شاخص كل بيانگر فشار فروش در شركتهاي بزرگ و اثرگذار بر نماگر اصلي بورس است.
خروج نقدينگي از بازار سهام
يكي از مهمترين اتفاقات معاملات روز گذشته، خروج قابلتوجه نقدينگي سرمايهگذاران حقيقي از بازار سهام بود. خالص جريان پول حقيقي در سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي به منفي ۳ هزار و ۳۰۷ ميليارد تومان رسيد؛ رقمي كه از افزايش تمايل بخشي از سرمايهگذاران به فروش و كاهش موقعيتهاي معاملاتي حكايت دارد. بررسي سرانه خريدوفروش نيز اين وضعيت را تأييد ميكند. سرانه خريد حقيقيها در معاملات روز چهارشنبه ۹۵ ميليون تومان و سرانه فروش آنها ۱۱۳ ميليون تومان ثبت شد. همچنين قدرت خريد در محدوده منفي ۱.۱۹ قرار گرفت.
بالاتر بودن سرانه فروش نسبت به سرانه خريد نشان ميدهد كه فروشندگان حقيقي از نظر ميانگين ارزش معاملات دست بالاتري داشتهاند. اين مساله در كنار خروج سنگين پول حقيقي، با رفتار شاخص كل و افزايش فشار عرضه در نيمه دوم معاملات همخواني دارد.در همين حال، صندوقهاي درآمد ثابت نيز با خروج ۷۹۵ ميليارد و ۷۰۰ ميليون تومان نقدينگي مواجه شدند. اين موضوع نشان ميدهد كه جريان خروج سرمايه تنها به سهام محدود نبوده و صندوقهاي درآمد ثابت نيز در معاملات روز اخير خروج پول را تجربه كردهاند.
تغيير ارزش معاملات بازار سهام
در جريان معاملات روز چهارشنبه، ارزش معاملات سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي به ۴۶ هزار و ۴۷۷ ميليارد تومان رسيد. حجم معاملات نيز معادل ۶۵ ميليارد سهم بود كه نشاندهنده تداوم فعاليت قابلتوجه معاملهگران، باوجود افت شاخص كل و افزايش فشار فروش است.در بخش سفارشهاي معاملاتي نيز ارزش سفارشهاي خريد به ۸ هزار و ۵۰۸ ميليارد و ۳۰۰ ميليون تومان رسيد، درحاليكه ارزش سفارشهاي فروش ۲ هزار و ۷۵ ميليارد و ۴۰۰ ميليون تومان بود. بهاينترتيب، برآيند سفارشهاي خريدوفروش با اختلاف ۶ هزار و ۴۳۲ ميليارد و ۹۰۰ ميليون تومان به نفع خريداران ثبت شد.بااينحال، برتري ارزش سفارشهاي خريد نتوانست مانع افت شاخص كل و خروج نقدينگي حقيقي شود. اين مساله نشان ميدهد كه وجود تقاضا در بخشهايي از بازار لزوماً به معناي قدرت كافي خريداران براي كنترل معاملات در نمادهاي بزرگ نيست.بررسي معاملات نشان ميدهد كه رشد شاخص هموزن، برتري تعداد نمادهاي مثبت و ثبت صفهاي خريد قابلتوجه از تداوم تقاضا در بخشهايي از بازار حكايت دارد؛ اما افت بيش از ۱۰۵ هزارواحدي شاخص كل، خروج سنگين پول حقيقي و منفي بودن قدرت خريد نشان ميدهد كه نگراني و احتياط همچنان در ميانبخشي از سرمايهگذاران وجود دارد. بهطوركلي به نظر ميرسد در شرايط فعلي، مسير بازار بيش از هر چيز به بازگشت اعتماد خريداران و تقويت تقاضا در نمادهاي بزرگ وابسته باشد.