فرش قرمز بازار سرمايه زير پاي سهام دانش‌بنيان‌ها
توسعه بازار سرمايه، افزايش عرضه‌هاي اوليه و تسهيل تأمين مالي كسب‌وكارهاي نوآور به يكي از اولويت‌هاي سياست‌گذاران اقتصاد ايران تبديل شده است. بازار سرمايه ايران با حركت به سمت پذيرش شركت‌هاي دانش بنيان در بورس تهران در كنار توسعه بازار نوآفرين در فرابورس ايران، نقش پررنگ‌تري در تحقق اهداف و برنامه‌هاي كلان وزارت اقتصاد بر عهده گرفته است.
توسعه بازار سرمايه، افزايش عرضه‌هاي اوليه و تسهيل تأمين مالي كسب‌وكارهاي نوآور به يكي از اولويت‌هاي سياست‌گذاران اقتصاد ايران تبديل شده است. بازار سرمايه ايران با حركت به سمت پذيرش شركت‌هاي دانش بنيان در بورس تهران در كنار توسعه بازار نوآفرين در فرابورس ايران، نقش پررنگ‌تري در تحقق اهداف و برنامه‌هاي كلان وزارت اقتصاد بر عهده گرفته است. عرضه اوليه سهام شركت «مايكت» را مي‌توان تازه‌ترين گام در اين مسير دانست؛ مسيري كه با ورود شركت‌هاي فناور به بازار سرمايه، علاوه بر تنوع‌بخشي به صنايع پذيرفته شده در بورس، مي‌تواند زمينه گسترش سهم اقتصاد ديجيتال در تأمين مالي و فعاليت‌هاي اقتصادي كشور را فراهم كند. در سال‌هاي گذشته حمايت از شركت‌هاي دانش بنيان و نوآور، نقش عمده‌اي در تغيير شكل اقتصاد ايران داشته، استارتاپ‌هاي كوچكي كه در يك دهه اخير شروع به فعاليت كردند، حالا خود به شركت‌هايي بزرگ (يونيكورن) تبديل شده‌اند كه با دارا بودن زيرمجموعه‌هاي متعدد، در رقابت با رقباي سنتي، تاثير عمده‌اي بر سبد مصرف خانوار دارند. همين امر سبب شده تا با توسعه و افزايش روز افزون اين نوع شركت‌ها به خصوص شركت‌هاي فعال در اقتصاد ديجيتال، بازار سرمايه بستر لازم براي همكاري با اين شركت‌ها را فراهم كند. توسعه اقتصاد ديجيتال از جمله محورهاي اصلي برنامه وزير اقتصاد بوده است. چنان‌كه پيش از اين سيد علي مدني‌زاده با اشاره به اهميت پذيرش و ورود شركت‌هاي فعال در حوزه اقتصاد ديجيتال، به جمع نمادهاي بازار سرمايه گفته بود: «ورود شركت‌هاي فعال در حوزه اقتصاد ديجيتال به بورس يكي از برنامه‌هاي مهم وزارت اقتصاد است.» به گفته وزير اقتصاد، «با وجود چالش‌هاي متعدد قانوني و اجرايي، اقدامات مناسبي در اين زمينه انجام شده و اميدواريم در ماه‌هاي آينده چند شركت فعال در اين حوزه به بازار سرمايه ملحق شوند.» مدني‌زاده در نخستين روز از تابستان سال جاري توسعه بازار سرمايه را يكي از مهم‌ترين برنامه‌هاي وزارتخانه متبوع خود عنوان كرده و تاكيد كرده بود: «برنامه ويژه‌اي براي افزايش تعداد عرضه‌هاي اوليه و ورود شركت‌هاي بيشتري به بازار سرمايه در نظر گرفته شده است.» حجت‌اله صيدي رييس سازمان بورس و اوراق بهادار تهران هم معتقد است: «آينده اقتصاد ايران به فناوري و شركت‌هاي دانش‌بنيان گره خورده و اتكاي صرف به ذخاير معدني، نفتي و منابع سنتي، ديگر مزيت رقابتي پايدار براي كشور ايجاد نمي‌كند.» صيدي كه آذر سال گذشته در نشست مشترك شركت‌هاي تأمين سرمايه با پارك فناوري پرديس، سخن مي‌گفت، اعلام كرده بود: «نقش نهاد ناظر بازار سرمايه در اين حوزه بسيار مهم است، ما وظيفه حقوقي و تخصصي خود مي‌دانيم كه از توسعه زيست‌بوم نوآوري و فناوري حمايت كنيم و در اين مسير در خدمت مجموعه‌هاي فعال باشيم.» پيش از اين شركت تپسي در بازار دوم فرابورس پذيرفته و عرضه شده بود. درج نام و عرضه اوليه نماد معاملاتي «رهياب» و «كيمازي» هم از جمله اقدامات فرابورس براي مشاركت در حوزه اقتصاد ديجيتال است. در تابستان امسال نيز نماد «سينماتيكت» در بازار نوآفرين فرابورس درج شده بود.
در ۲ سال اخير بورس تهران هم به تلاش‌هاي خود براي رفع موانع عرضه يونيكورن‌هاي اقتصاد ديجيتال در تالار سعادت‌آباد شتاب بخشيده است. در صورت تحقق اين هدف، چهره تازه‌اي از بازار سرمايه ايران به اكران درخواهد آمد. پيش از اين محمود گودرزي مديرعامل بورس تهران در پاسخ به پرسش خبرنگار «سنا» درباره روند پذيرش سهام شركت‌هاي اقتصاد ديجيتال گفته بود: در جريان عرضه اوليه سهام شركت‌هاي فعال در حوزه اقتصاد ديجيتال، تعيين قيمت پايه و ارزش‌گذاري سهام اهميت زيادي دارد. در اين حوزه اگر منافع بازار سرمايه و رويه‌هاي ارزش‌گذاري سهام طبق استانداردهاي بازار سرمايه رعايت شود، بورس تهران هم براي عرضه سهام اين دسته از شركت‌ها «فرش قرمز» پهن مي‌كند. او توضيح داده بود: « تلاش ما اين است كه مشكلات پذيرش و عرضه شركت‌هاي اقتصاد ديجيتال در بازار سهام حل شود، اميدواريم بزودي شاهد رفع موانع و ورود اولين شركت‌هاي بزرگ اقتصاد ديجيتال به بازار سرمايه باشيم.» در ادامه اين روند، روز چهارشنبه هفته جاري نيز، شركت هوشمند گستر هوتن پارس با نماد معاملاتي «مايكت» به جمع نمادهاي فعال در فرابورس مي‌پيوندد. پيش از اين، محمدعلي شيرازي مديرعامل فرابورس ايران با اشاره به برنامه عرضه سهام شركت‌هاي فعال در حوزه اقتصاد ديجيتال و فناوري اطلاعات در اين بازار گفته بود: « نماد مايكت در گروه «رايانه»، در تابلوي دانش‌بنيان بازار نوآفرين، درج شده و فرايند ارزش‌گذاري را طي كرده است تا آماده عرضه اوليه سهام شود.» عرضه اوليه «مايكت» و نظاير آن همچنين مي‌تواند سهم دانش بنيان‌ها از بازار سرمايه را بيشتر كند. بررسي سياست‌هاي طراحي شده براي توسعه حضور دانش بنيان‌ها در بازار سرمايه از محوريت بازار «نوآفرين» حكايت دارد. بازار نوآفرين، بازاري است متشكل از ۲ تابلوي «دانش بنيان» و «رشد» كه پيش‌تر تحت عنوان بازار SMEها شناخته مي‌شد. اگر چه تا پيش از اين بازار سرمايه توانسته از ميان شركت‌هاي فعال در حوزه اقتصاد ديجيتال «تپسي» را در بازار دوم فرابورس جاي دهد، با اين حال كوچك بودن و ماهيت دانش بنيان بودن شركت‌هاي اين حوزه، بازار نوآفرين را به بستر مناسبي براي جذب نمادهاي اشاره شده تبديل كرده است. با عرضه «مايكت»، اين نماد هشتمين نماد بازار نوآفرين خواهد بود. اين شركت مي‌تواند با ۹ درصد از سهام خود به فرابورس بيايد، با اين حال فقط ۳ درصد از در مرحله اول عرضه مي‌شود. بنابراين از مجموع ۴۵ ميليون سهم قابل عرضه، ۱۵ ميليون سهم در معرض تقاضاي صندوق‌ها قرار خواهد گرفت. ۶ درصد بعدي از مجموع ۹ درصد سهام در مرحله دوم عرضه خواهد شد. «مايكت» بستري براي بارگزاري و دانلود اپليكيشن‌هاي اندرويد و فيلم و سريال است كه از سال ۱۳۹۰ در اين حوزه فعال است. تجربه فرابورس در مورد نمادهايي نظير «كيمازي» نشان مي‌دهد بازار نوآفرين توانسته نقش مهمي براي هم‌راهي نمادها در مسير رسيدن به بلوغ كسب‌وكار بازي كند. اين نماد توانست با بهبود وضعيت خود در آخرين ماه تابستان سال جاري به تابلوي دوم فرابورس نقل مكان كند.
