زمستان بدون قطعي گاز با يك درجه كاهش دما
برآوردها حاكي از آن است كه ناترازي گاز در زمستان پيش رو در پي آسيب‌هاي ناشي از جنگ تحميلي سوم به حدود ۴۰۰ ميليون متر مكعب برسد، شرايطي كه مي‌تواند ۱۱ استان كشور را با تنش گازي مواجه كند؛ در اين شرايط مسوولان معتقدند كاهش يك درجه‌اي دماي محيط توسط شهروندان هم مي‌تواند نقش موثري در مديريت مصرف و عبور از روزهاي سرد سال داشته باشد.
برآوردها حاكي از آن است كه ناترازي گاز در زمستان پيش رو در پي آسيب‌هاي ناشي از جنگ تحميلي سوم به حدود ۴۰۰ ميليون متر مكعب برسد، شرايطي كه مي‌تواند ۱۱ استان كشور را با تنش گازي مواجه كند؛ در اين شرايط مسوولان معتقدند كاهش يك درجه‌اي دماي محيط توسط شهروندان هم مي‌تواند نقش موثري در مديريت مصرف و عبور از روزهاي سرد سال داشته باشد. به گزارش ايسنا، با فرارسيدن روزهاي سرد سال و افزايش مصرف گاز در بخش خانگي و تجاري، ضرورت مديريت مصرف و اصلاح الگوي استفاده از انرژي بيش از گذشته اهميت پيدا مي‌كند؛ به‌ويژه آنكه امسال بخشي از ظرفيت توليد گاز كشور در پي آسيب به تأسيسات پالايشگاهي از مدار خارج شده و با وجود تلاش‌هاي انجام‌شده براي بازگرداندن ظرفيت‌هاي آسيب‌ديده همچنان حدود ۱۳۰ ميليون مترمكعب از توان توليدي كشور احيا نشده است. اين شرايط در كنار ناترازي سال‌هاي گذشته ضرورت همراهي مشتركان و استفاده بهينه از منابع موجود را دوچندان مي‌كند. از سوي ديگر ناترازي گاز در سال‌هاي گذشته و در دوره اوج مصرف حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ ميليون مترمكعب برآورد مي‌شد. بنابراين با در نظر گرفتن ظرفيت توليدي احيانشده و ناترازي موجود، كشور در زمستان پيش‌رو با شرايطي مواجه است كه مجموع كاهش ظرفيت و ناترازي گاز مي‌تواند به حدود ۴۰۰ ميليون مترمكعب برسد. در چنين وضعيتي مديريت مصرف ديگر صرفاً يك توصيه عمومي نيست بلكه ضرورتي براي حفظ پايداري شبكه و تأمين مطمئن گاز در بخش‌هاي مختلف كشور محسوب مي‌شود. در همين رابطه فاطمه مهاجراني- سخنگوي دولت - اخيراً از برآورد نهايي دولت درباره ميزان ناترازي گاز در زمستان پيش‌رو خبر داده و اعلام كرده است كه اين رقم حدود ۴۳۰ ميليون مترمكعب خواهد بود. به گفته وي دولت از مدت‌ها قبل و با توجه به گزارش‌هاي سازمان هواشناسي و شناخت شرايط كشور پيش‌بيني‌هاي لازم را انجام داده و دستگاه‌هاي مختلف نيز اقدامات خود را آغاز كرده‌اند. از جمله اين اقدامات مي‌توان به آغاز عمليات بازسازي تأسيسات آسيب‌ديده و برنامه‌ريزي براي مديريت شرايط شبكه گاز كشور اشاره كرد. سخنگوي دولت با اشاره به موقعيت جغرافيايي برخي استان‌ها در شبكه گازرساني كشور اظهار كرده است كه برخي شهرهاي كشور به‌ويژه استان‌هاي شمالي در انتهاي شبكه گازرساني قرار دارند و به همين دليل ممكن است در اين مناطق با افت فشار شبكه مواجه شويم. مهاجراني با تأكيد بر اهميت حفظ پايداري شبكه گاز توضيح داده است كه برخلاف شبكه برق كه امكان قطع و وصل مجدد آن وجود دارد وصل مجدد گاز فرآيندي بسيار زمان‌بر است، از همين رو جلوگيري از بروز اختلال در شبكه گاز اهميت ويژه‌اي دارد. عبور مناسب از شرايط پيش‌رو به صرفه‌جويي در مصرف گاز نياز دارد و احتمال قطعي گاز در تهران نيز مانند ساير نقاط كشور به ميزان مصرف بستگي دارد به‌طوري كه در صورت افزايش شديد مصرف احتمال قطعي گاز در همه نقاط كشور وجود خواهد داشت. در اين ميان يكي از نگراني‌هاي مطرح‌شده درباره زمستان پيش‌رو وضعيت استان‌هايي است كه به دليل موقعيت جغرافيايي و قرارگرفتن در انتهاي شبكه انتقال و توزيع، در شرايط افزايش مصرف با احتمال بيشتري براي افت فشار مواجه مي‌شوند. اگرچه احتمال بروز تنش گازي در برخي استان‌هاي شمالي بيشتر ارزيابي شده اما مديريت مصرف تنها به ساكنان اين مناطق محدود نمي‌شود و همراهي مشتركان در سراسر كشور مي‌تواند به كاهش فشار بر شبكه كمك كند. بر اساس اعلام مسوولان، حدود ۸۰ درصد گازي كه به شبكه تزريق مي‌شود در بخش خانگي و تجاري مصرف مي‌شود موضوعي كه نشان مي‌دهد مديريت مصرف در اين بخش‌ها نقش مهمي در عبور از روزهاي سرد سال دارد. با شرايط موجود اگر هر خانواده‌اي تنها يك درجه سانتي‌گراد دماي خانه خود را كاهش دهد، ميزان گاز صرفه‌جويي‌شده در مقياس ملي با توليد يك فاز عسلويه برابري مي‌كند. اين اقدام به‌ظاهر ساده مي‌تواند بدون ايجاد اختلال در الگوي مصرف و كاهش محسوس كيفيت زندگي مشتركان به حفظ پايداري شبكه كمك كند و احتمال مواجهه با قطعي گاز را كاهش دهد. از اين رو كاهش مصرف در استان‌هاي پرمصرف مي‌تواند فشار بر شبكه را كمتر و امكان مديريت بهتر توزيع گاز در مناطق آسيب‌پذير را فراهم كند. درحال حاضر يكي از مهم‌ترين توصيه‌هاي مطرح‌شده از سوي مسوولان صنعت گاز، صرفه‌جويي و تنظيم دماي محيط ساختمان در محدوده استاندارد ۱۸ تا ۲۰ درجه سانتي‌گراد است. چراكه كاهش حتي يك درجه‌اي دماي محيط در صورت همراهي گسترده شهروندان مي‌تواند صرفه‌جويي قابل توجهي در مقياس ملي به همراه داشته باشد به‌گونه‌اي كه ميزان گاز صرفه‌جويي‌شده با توليد يك فاز پارس جنوبي قابل مقايسه باشد. صرفه‌جويي در مصرف گاز لزوماً به معناي تحمل سرما يا كاهش رفاه خانوارها نيست بلكه بخش قابل توجهي از مصرف اضافي به اتلاف انرژي در ساختمان‌ها، تنظيم نامناسب تجهيزات گرمايشي و ورود هواي سرد از درزها و پنجره‌ها مربوط مي‌شود. بنابراين با رعايت چند راهكار ساده مي‌توان ضمن حفظ دماي مطلوب محيط از مصرف غيرضروري گاز جلوگيري كرد. يكي از اين راهكارها تنظيم دماي محيط روي ۱۸ تا ۲۰ درجه سانتي‌گراد و خودداري از افزايش غيرضروري درجه بخاري و پكيج است. همچنين در صورت احساس سرما مي‌توان به‌جاي افزايش دماي وسايل گرمايشي، از پوشش مناسب استفاده كرد. درزگيري پنجره‌ها و درها نيز از ديگر اقداماتي است كه با جلوگيري از ورود هواي سرد از شكاف‌ها و درزها، ميزان اتلاف حرارت را كاهش مي‌دهد. همچنين استفاده از پرده‌هاي ضخيم نيز مي‌تواند تبادل حرارتي پنجره‌ها با محيط بيرون را كمتر كند. از سوي ديگر استفاده از تجهيزات گرمايشي پربازده و استاندارد، جايگزيني بخاري‌هاي كم‌بازده و اصلاح و هوشمندسازي موتورخانه‌ها از جمله راهكارهاي موثر براي كاهش مصرف گاز در ساختمان‌ها به شمار مي‌رود. بستن فضاهاي بلااستفاده و تنظيم گرمايش متناسب با فضاي مورد استفاده، مانع از مصرف غيرضروري گاز براي گرم‌كردن اتاق‌هاي خالي مي‌شود. اگرچه مسوولان از تدوين و اجراي برنامه‌هاي مختلف براي عبور از زمستان پيش‌رو خبر داده‌اند اما موفقيت اين برنامه‌ها بدون همراهي مشتركان امكان‌پذير نخواهد بود. تنظيم دماي خانه روي ۲۰ درجه، درزگيري پنجره‌ها و استفاده صحيح از وسايل گرمايشي اقداماتي ساده هستند كه در صورت اجراي گسترده مي‌توانند به حفظ پايداري شبكه گاز كشور كمك كنند.
