دردسرهاي استفاده از وي‌پي‌ان و پيامد سياست فيلترينگ
دردسرهاي استفاده از فيلترشكن به حدي است كه باعث شده به تعبير مسوولان، يكي از آلوده‌ترين شبكه‌هاي جهان را داشته باشيم و كنترل تلفن‌هاي همراه به واسطه نصب وي‌پي‌ان و فيلترشكن از دست كاربران خارج شود و درنتيجه سياست فيلترينگ، شبكه ارتباطات را به شبكه‌اي ناامن تبديل كرده است.
دردسرهاي استفاده از فيلترشكن به حدي است كه باعث شده به تعبير مسوولان، يكي از آلوده‌ترين شبكه‌هاي جهان را داشته باشيم و كنترل تلفن‌هاي همراه به واسطه نصب وي‌پي‌ان و فيلترشكن از دست كاربران خارج شود و درنتيجه سياست فيلترينگ، شبكه ارتباطات را به شبكه‌اي ناامن تبديل كرده است. به گزارش ايسنا، استفاده گسترده از فيلترشكن‌ها، وي‌پي‌ان‌ها و ابزارهاي دورزدن فيلترينگ، آثار مخرب و عميقي بر ساختار شبكه ارتباطي و اينترنت مي‌گذارد كه كارشناسان و متخصصان اين حوزه از آن به آلودگي شبكه تعبير مي‌كنند. اگر بخواهيم اين پديده را از ابعاد فني، امنيتي و اقتصادي بررسي كنيم بايد گفت كه موجب اختلال در سيستم‌هاي مسيريابي، كاهش سرعت و افت پهناي باند، اختلال در سيستم‌هاي امنيت شبكه، توزيع ناخواسته بدافزارها، مخدوش شدن داده‌هاي آماري و از كار افتادن سيستم‌هاي مديريت ترافيك اپراتورها مي‌شود. از سوي ديگر كارشناسان امنيت سايبري همواره هشدار مي‌دهند كه فيلترشكن‌ها موجب مشكلات سايبري مي‌شوند و استفاده از وي‌پي‌ان‌هاي نامعتبر، امنيت ديجيتال افراد و جامعه را به‌شدت به خطر مي‌اندازد. فيلترشكن‌ها علاوه بر اختلالات فني كه در زيرساخت شبكه ايجاد مي‌كنند، يكي از بزرگ‌ترين كانون‌هاي تهديد و مشكلات سايبري براي كاربران و سازمان‌ها به شمار مي‌روند زيرا مي‌توانند موجب سرقت اطلاعات و حريم خصوصي افراد شوند، مخصوصا فيلترشكن‌هاي رايگان كه براي كسب درآمد، ترافيك عبوري كاربران نظير رمزهاي عبور، اطلاعات حساب‌هاي بانكي و پيام‌ها را رصد كرده و به شركت‌هاي تبليغاتي يا اشخاص ثالث مي‌فروشند. فايل‌هاي نصبي فيلترشكن‌هاي ناشناخته هم دردسر ديگري است زيرا عمدتا حاوي بدافزارهاي پنهان، كي‌لاگرها يا ابزارهاي جاسوسي هستند كه به محض نصب، كنترل دستگاه را به دست مي‌گيرند. برخي اپليكيشن‌هاي فيلترشكن، گوشي يا رايانه را بدون اطلاع فرد كاربر هك مي‌كنند، در واقع افراد ديگري از طريق آي‌پي دستگاه به فعاليت‌هاي غيرقانوني، هك و كلاهبرداري دست مي‌زنند و مشكلات و عواقب قانوني به وجود مي‌آورند. در روزهاي اخير سيدستار هاشمي ـ وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات در نشست مشترك با روساي مجامع نمايندگان مجلس، از وضعيت بازار فروش فيلترشكن به‌شدت انتقاد كرد و خواستار اتخاذ نگاهي جديد در اين حوزه شد و تصريح كرد بازار فروش فيلترشكن، شبكه ارتباطي را «آلوده» كرده و بخش عمده مشكلات سايبري از داخل كشور، ناشي از استفاده از فيلترشكن‌هاست. وزير ارتباطات پيشتر به اثرات فرهنگي استفاده از فيلترشكن‌ها اشاره كرده و گفته بود: زماني استفاده از فيلترشكن ضدارزش بود اما بعد از محدودسازي‌هاي سال‌هاي گذشته تبديل به ارزش شده و افراد با افتخار اعلام مي‌كنند كه از اين ابزار استفاده مي‌كنند. پيش از اين بهزاد اكبري ـ معاون وزير ارتباطات و مديرعامل شركت ارتباطات زيرساخت، هم به‌طور رسمي اعلام كرد كه حدود ۸۰ درصد از كاربران ايراني از فيلترشكن (VPN) استفاده مي‌كنند و نزديك به ۷۰ درصد از كل ترافيك شبكه كشور نيز در بستر همين فيلترشكن‌ها رد و بدل مي‌شود. وي اين وضعيت را عامل برهم خوردن مهندسي ترافيك شبكه، كاهش كيفيت خدمات، تهديدات امنيت سايبري و اختلال در توزيع متوازن بار شبكه عنوان كرد و با يادآوري اثرات منفي VPN بر شبكه و كيفيت خدمات، گفت: در حالت عادي، ترافيك بر اساس موقعيت كاربر به نزديك‌ترين مركز محتوا هدايت مي‌شود اما با استفاده از VPN، ترافيك بيشتر از شمال كشور به سمت اروپا مي‌رود كه آسيب‌پذيري شبكه را افزايش مي‌دهد. اين آمار رسمي كه از سوي خود متوليان شبكه ارتباط كشور مطرح شده، مهر تاييدي بر بحران‌ها و چالش‌هاي زيرساخت است زيرا وقتي اكثريت مطلق مردم براي دسترسي به خدمات عادي اينترنت ناچار به استفاده از فيلترشكن مي‌شوند، حجم عظيمي از ترافيك كشور وارد تونل‌هاي رمزگذاري شده مي‌شود. اين تونل‌ها يا در اصطلاح شبكه‌هاي كامپيوتري به يك مسير ارتباطي امن، اختصاصي و غيرقابل نفوذ گفته مي‌شود كه از دل اينترنت عمومي عبور مي‌كند. عبور اين حجم عظيم از داده از سرورهاي واسطه و پروتكل‌هاي رمزگذاري‌شده سنگين، فرسودگي تجهيزات شبكه، افت شديد سرعت و افزايش تأخير را به دنبال دارد كه در نهايت دود آن به چشم همه كاربران مي‌رود. وقتي حدود ۸۰ درصد ترافيك كشور در بستر اين تونل‌هاست از آنجا كه ترافيك درون اين تونل‌ها رمزگذاري شده سيستم‌هاي مديريت شبكه ديگر نمي‌توانند تشخيص دهند كه كاربران چه محتوايي اعم از بازي يا بدافزار را منتقل مي‌كنند. همچنين اپراتورها نمي‌توانند ترافيك داخلي را از بين‌الملل تفكيك كنند يا كيفيت پهناي باند را به درستي مديريت كنند زيرا همه‌چيز به شكل يك توده رمزگذاري شده مبهم درآمده كه فقط ترافيك را حجيم و سنگين مي‌كند. با اين اوصاف بايد گفت كه فيلترشكن‌ها ديگر يك ابزار حاشيه‌اي نيستند، بلكه به بخش عمده‌اي از الگوي مصرف اينترنت در كشور تبديل شده‌اند كه پيامدهاي فني و امنيتي سنگيني به همراه دارند.
دردسرهاي استفاده از فيلترشكن و وي‌پي‌ان
استفاده مداوم و گسترده از فيلترشكن‌ها علاوه بر كلان‌چالش‌هايي كه براي زيرساخت شبكه كشور ايجاد مي‌كند، در سطح فردي و روزمره نيز دردسرهاي فراواني براي كاربران به همراه دارد. يكي از اين دردسرها كاهش شديد سرعت است و از آنجا كه داده‌ها مسير طولاني‌تري را طي مي‌كنند و رمزگذاري مي‌شوند، سرعت بارگذاري صفحات افت مي‌كند و تأخير در بازي‌ها يا تماس‌هاي تصويري به‌شدت بالا مي‌رود. از ديگر مشكلات استفاده مداوم از فيلترشكن، قطع و وصل‌هاي مكرر است. بسياري از فيلترشكن‌ها پايداري لازم را ندارند و پي در پي قطع مي‌شوند كه كار با برنامه‌ها، ارسال پيام‌ها يا انجام كارهاي اداري را مختل مي‌كند. اما استفاده مداوم از فيلترشكن‌ها موجب مصرف بيش از حد باتري و اينترنت هم مي‌شود و خطرات امنيتي و سرقت داده‌ها را به دنبال دارد كه يكي از آنها مسدود شدن حساب‌هاست زيرا بسياري از برنامه‌هاي بانكي، صرافي‌ها يا سامانه‌هاي داخلي، به محض روشن بودن فيلترشكن به دليل تغيير IP به خارج از كشور، دسترسي را مسدود يا خطا ايجاد مي‌كنند. علاوه بر اين حريم خصوصي افراد نيز به خطر مي‌افتد زيرا بسياري از ابزارهاي رايگان، ترافيك شما را رصد كرده و اطلاعات شخصي، رمزهاي عبور و تاريخچه جست‌وجوي شما را براي كسب درآمد به ديگران مي‌فروشند. درنهايت، استفاده از فيلترشكن به يك چرخه معيوب تبديل شده است؛ ابزاري كه قرار است دسترسي را آسان كند اما خود به منبعي از ناامني و دردسرهاي روزمره براي كاربران تبديل مي‌شود. به گزارش ايسنا، اگرچه در سال‌هاي اخير بخش قابل‌‌توجهي از تلاش‌هاي وزارت ارتباطات به موضوع كيفيت و سرعت اينترنت معطوف شده است اما حقيقت آن است كه به گفته كارشناسان، فيلترينگ و محدودسازي فني، تنها ابزاري كوتاه‌مدت براي مديريت فضاي مجازي است و تجربه جهاني نشان داده با ابزار فني نمي‌توان فضاي مجازي را مديريت كرد. بي‌ترديد وضع محدوديت گسترده زمينه شكل‌گيري بازاري پر سود براي فيلترشكن‌ها را فراهم كرده است و تداوم اين شرايط نه تنها به اهداف فرهنگي مورد انتظار كمك نكرده بلكه موجب گسترش استفاده علني از فيلترشكن‌ها و شكل‌گيري اختلالات پايدار در ارتباطات شده است.
