سايه سنگين ابهام روي بازار سرمايه
بازار سهام دومين روز كاري هفته را با سبزپوشي آغاز كرد؛ اما در ادامه مسير بازهم رخت سرخ بر تن كرد و نتوانست شرايط چندان قابل توجهي براي سرمايه‌گذاران خود رقم بزند؛ اين موضوع درحالي است كه بازارهاي موازي شرايط نسبتاً قابل‌توجه‌تري نسبت به بورس دارند.در مقابل بازار سرمايه همچنان ارزندگي كافي براي سودسازي را دارد و مي‌تواند در صورت تحقق شرايط سود خوبي براي سرمايه‌گذاران در پي داشته باشد.
بازار سهام دومين روز كاري هفته را با سبزپوشي آغاز كرد؛ اما در ادامه مسير بازهم رخت سرخ بر تن كرد و نتوانست شرايط چندان قابل توجهي براي سرمايه‌گذاران خود رقم بزند؛ اين موضوع درحالي است كه بازارهاي موازي شرايط نسبتاً قابل‌توجه‌تري نسبت به بورس دارند.در مقابل بازار سرمايه همچنان ارزندگي كافي براي سودسازي را دارد و مي‌تواند در صورت تحقق شرايط سود خوبي براي سرمايه‌گذاران در پي داشته باشد. نكته اساسي اينجاست كه شاخص كل بورس طي روزهاي گذشته در محدوده ۸ ميليوني نوسان مي‌كند. تا چند هفته پيش شاهد صعود پي‌درپي شاخص بورس بوديم و اين صعود به‌اندازه‌اي معتبر بود كه در نهايت شاخص كل بورس در محدوده ۸.۵ ميليون واحدي ايستاد؛ اما اين روزها افزايش ريسك‌ها و افزايش خروج نقدينگي باعث شده كه اين شاخص عقب‌گرد و درنهايت شاهد آن باشيم كه بورس تهران روند اصلاحي را تجربه مي‌كند. هر چند كه بسياري از كارشناسان عقيده دارند اين عقب‌گرد و اصلاح موقتي است و به‌زودي بازار روند صعودي خود را آغازخواهد كرد؛ چراكه گزارش‌هاي مالي بسيار خوبي منتشر شده و شركت‌ها ارزندگي قابل توجهي دارند. در اصل بازار سهام توان سودسازي قابل توجهي دارد، اما مساله اصلي ريسك‌هاست. تا زماني كه ريسك‌ها به‌صورت سنگين و قابل توجهي روي بورس سايه انداخته باشند شاهد هجوم نقدينگي به سمت بورس نخواهيم بود و بازار سرمايه نيز مسيري مشخص نخواهد داشت. به بيان ساده‌تر تا زماني كه تكليف ريسك‌ها مشخص نشود بازار سهام روندي نوساني و گاهي متعادل خواهد داشت و پس از مشخص‌شدن شرايط، آن زمان مي‌توان روند معاملات را مشخص كرد و به‌نوعي گفت كه بازار چه مسيري را وچگونه طي مي‌كند و حتي در ميان‌مدت كدام سهام شرايط بهتري دارد؛ در حال حاضر شرايط موجود حتي پيش‌بيني‌ها را تحت‌تأثير قرار داده و به‌نوعي مسير اين بازار را مبهم ساخته است. به واسطه همين شرايط بازار سهام در دومين روز كاري هفته روندي نوساني داشت و نتوانست در محدوده ۸ ميليوني روند صعودي داشته باشد و در پايين‌ترين نقطه اين محدوده ايستاد. شاخص كل بورس در معاملات دومين روز كاري هفته يعني يكشنبه ۳ آبان‌ماه ابتدا با افت بيش از ۵۰ هزارواحدي مواجه شد و حتي براي دقايقي به زير كانال ۸ ميليون واحد سقوط كرد، اما با افزايش تقاضا بخشي از افت خود را جبران كرد. اين روند در ادامه دوام نياورد و شاخص كل در نهايت با كاهش بيش از ۲۹ هزارواحدي به كار خود پايان داد. حتي در اين روز صندوق‌هاي درآمد ثابت نيز با خروج نقدينگي مواجه شدند. طي روز اخير شاخص كل بورس با افتي بيش از ۵۰ هزارواحدي روبه‌رو شد. شدت عرضه‌ها به‌اندازه‌اي بود كه شاخص كل در ادامه روند نزولي خود تا محدوده ۷ ميليون و ۹۹۴ هزار واحد عقب‌نشيني كرد و براي مدتي كانال ۸ ميليون واحدي را از دست داد. بااين‌حال، افت اوليه شاخص كل پايان ماجرا نبود و بازار در ادامه معاملات نشانه‌هايي از تغيير وضعيت را به نمايش گذاشت. با بهبود نسبي تقاضا، شاخص كل توانست بخش قابل توجهي از كاهش خود را جبران كند و حتي در مقطعي تا حدود ۲۰ هزار واحد رشد نيز پيش برود. اين تغيير مسير نشان داد كه در بخشي از معاملات، خريداران توانسته‌اند در برابر فشار فروش مقاومت كنند و شاخص را از محدوده منفي به سمت سطوح بالاتر حركت دهند. باوجوداين بازگشت، روند مثبت بازار ادامه پيدا نكرد و افزايش دوباره عرضه‌ها مانع از تثبيت شاخص كل در محدوده مثبت شد. در شرايطي كه پس از جبران افت اوليه، ميزان كاهش شاخص محدود شده بود، بازگشايي نمادهاي شتران، شپنا و شستا و اثرگذاري منفي اين سه نماد بر شاخص كل، بار ديگر فشار نزولي را افزايش داد. در نهايت، شاخص كل بورس با كاهش ۲۹ هزار و ۱۲۹ واحدي، معادل ۰.۳۶ درصد، در سطح ۸ ميليون و ۱۵ هزار واحد قرار گرفت. به‌اين‌ترتيب، اگرچه بازار در جريان معاملات توانست افت شديد ابتدايي را جبران كند، اما در پايان نتوانست اين تغيير مسير را حفظ كند و معاملات با ثبت بازدهي منفي به پايان رسيد. بررسي عملكرد شاخص كل هم‌وزن نشان مي‌دهد كه اين شاخص نيز معاملات اين روز را با كاهش به پايان رساند. شاخص هم‌وزن در پايان بازار با افت ۲ هزار و ۸۵۵ واحدي، معادل ۰.۱۳ درصد، به سطح ۲ ميليون و ۲۳۳ هزار واحد رسيد. در پايان معاملات، ۳۸۰ نماد در محدوده مثبت و ۴۷۰ نماد در محدوده منفي قرار گرفتند. بيشتر بودن تعداد نمادهاي منفي نسبت به نمادهاي مثبت نشان مي‌دهد كه فشار فروش همچنان در بخش قابل توجهي از بازار وجود داشته است؛ بنابراين، بهبود موقت شاخص كل را نمي‌توان به معناي بازگشت يكپارچه تقاضا در ميان نمادهاي بورسي در نظر گرفت. در پايان معاملات، تعداد صف‌هاي خريد به ۲۰۰ مورد رسيد، درحالي كه ۲۴۵ صف فروش در بازار شكل‌گرفته بود. برتري تعداد صف‌هاي فروش نسبت به صف‌هاي خريد، از تداوم فشار عرضه در بخشي از نمادها حكايت دارد.
خروج نقدينگي از بازار سهام
يكي از مهم‌ترين نكات معاملات روز يكشنبه، منفي بودن خالص ورود پول به سهام، حق‌تقدم و صندوق‌هاي سهامي بود. بر اساس آمار ثبت‌شده، خالص ورود پول به اين گروه به منفي ۲ هزار و ۶۵۷ ميليارد تومان رسيد؛ رقمي كه نشان مي‌دهد در مجموع معاملات، خروج نقدينگي از اين بخش بازار ادامه داشته است. اين اتفاق در شرايطي رخ داد كه شاخص كل پس از افت سنگين ابتدايي توانست بخش زيادي از كاهش خود را جبران كند. بااين‌حال، بهبود مقطعي شاخص نتوانست جريان كلي پول را به سمت ورود نقدينگي تغيير دهد و در نهايت، برآيند معاملات سهام همچنان با خروج پول همراه بود. صندوق‌هاي درآمد ثابت نيز در معاملات روز اخير با خروج نقدينگي مواجه شدند. ميزان خروج پول از اين صندوق‌ها يك هزار و ۷۲۸ ميليارد تومان ثبت شد. هم‌زماني خروج نقدينگي از سهام و صندوق‌هاي درآمد ثابت نشان مي‌دهد كه در جريان معاملات روز اخير، هر دو گروه با خروج پول روبه‌رو بوده‌اند. از سوي ديگر، بررسي سرانه خريدوفروش حقيقي‌ها نيز برتري فروشندگان را نشان مي‌دهد. سرانه خريد حقيقي‌ها ۸۷ ميليون تومان و سرانه فروش آنها ۱۲۸ ميليون تومان بود. همچنين قدرت خريد منفي ۱.۴۷ ثبت شد. بالاتر بودن سرانه فروش نسبت به سرانه خريد و منفي بودن قدرت خريد، بيانگر آن است كه در اين بخش از معاملات، كفه فروش سنگين‌تر بوده است. در جريان معاملات روز گذشته، حجم معاملات سهام، حق‌تقدم و صندوق‌هاي سهامي به ۸۴ ميليارد سهم رسيد. ارزش معاملات اين گروه نيز ۴۵ هزار و ۷۸۶ ميليارد تومان ثبت شد؛ رقمي كه حجم قابل‌توجه مبادلات انجام‌شده در اين بخش از بازار را نشان مي‌دهد. در بخش سفارش‌هاي خريدوفروش نيز ارزش سفارش‌هاي خريد به ۷ هزار و ۳۳۹ ميليارد تومان رسيد، درحالي كه ارزش سفارش‌هاي فروش ۷ هزار و ۱۱۹ ميليارد تومان بود. براين‌اساس، ارزش سفارش‌هاي خريد حدود ۲۲۰ ميليارد تومان بيشتر از سفارش‌هاي فروش ثبت شد. باوجود برتري محدود ارزش سفارش‌هاي خريد، ساير شاخص‌هاي معاملاتي تصوير متفاوتي از وضعيت بازار ارايه مي‌كنند. خروج پول حقيقي از سهام، منفي بودن قدرت خريد، بيشتر بودن تعداد نمادهاي منفي و همچنين برتري صف‌هاي فروش نسبت به صف‌هاي خريد، همگي نشان مي‌دهند كه تقاضاي موجود نتوانسته است به بهبود فراگير معاملات منجر شود. معاملات روز اخير بورس باوجود يك بازگشت قابل‌توجه در ميانه بازار، در نهايت با افت شاخص‌هاي اصلي و خروج نقدينگي از سهام و صندوق‌هاي درآمد ثابت به پايان رسيد. عقب‌نشيني شاخص كل از محدوده مثبت، اثر منفي نمادهاي شتران، شپنا و شستا و برتري تعداد نمادهاي نزولي، از مهم‌ترين اتفاقات بازار در جريان معاملات بود. روند منفي را مي‌توان طبيعت بازار دانست و يك بازار سرمايه‌گذاري براي هميشه مثبت يا منفي نيست. در اصل يك بازار سرمايه‌گذاري در برخي از روزها مثبت و در برخي ديگر از روزها منفي است بر همين اساس نمي‌توان گفت كه روند منفي روزهاي اخير ناشي از اصلاح بازار است و به نظر مي‌رسد كه تنها شاخص استراحت كرده است و احتمالاً به‌زودي اين روند منفي نوساني متوقف شود.
