نقدينگي در سناريوي توافق و عدم توافق به سمت بورس خواهد رفت؟
بازارهاي دارايي در هفتههاي پيشرو بيش از هر متغير ديگري تحت تأثير تحولات سياسي و ريسكهاي اقتصادي قرار دارند.
بازارهاي دارايي در هفتههاي پيشرو بيش از هر متغير ديگري تحت تأثير تحولات سياسي و ريسكهاي اقتصادي قرار دارند. در چنين شرايطي، نرخ ارز همچنان يكي از متغيرهاي كليدي براي تعيين جهت بازارهاي مختلف است؛ متغيري كه ميتواند همزمان مسير طلا، بورس، مسكن و خودرو را تغيير دهد. محمد نوربخش، كارشناس بازارهاي مالي، در گفتوگو با اقتصادنيوز درباره چشمانداز كوتاهمدت بازارها، با اشاره به سناريوهاي مختلف پيشروي اقتصاد معتقد است در صورت ادامه شرايط فعلي، نرخ ارز ميتواند رشد قابلتوجهي را تجربه كند. به گفته او، حتي اگر محاصره در شرايط فعلي برداشته شود اما تحريمها باقي بمانند، برآورد اين است كه دلار در بازار آزاد تا پايان سال حداقل به ۳۰۰ هزار تومان برسد.
نقدينگي به سمت بورس ميرود؟
نوربخش در توضيح مسير احتمالي بازار ارز ميگويد: نميتوان بدون مشخص كردن معناي «توافق» درباره واكنش بازار قضاوت كرد. اگر توافق صرفاً به معناي پايان جنگ باشد با حالتي كه در آن تحريمها نيز برداشته شوند، آثار متفاوتي بر بازار ارز خواهد داشت. در صورت توافق، بازار ارز ابتدا با افت مواجه خواهد شد، اما اينكه نرخ ارز در چه سطحي متوقف شود، به كيفيت و محتواي توافق بستگي دارد. در بازار جهاني طلا، نوربخش احتمال تقويت قيمتها را در ميانمدت و بلندمدت بيشتر ميداند. با اين حال، درباره بازار طلاي ايران معتقد است نميتوان آن را از سناريوي نرخ ارز جدا كرد و همان اتفاقي كه براي دلار رخ ميدهد، در بازار طلا نيز با سازوكار مشابهي خود را نشان خواهد داد. او توضيح ميدهد: اگر توافقي شكل بگيرد، بازار طلاي ايران نيز در مرحله نخست ميتواند با افت قيمت مواجه شود، اما پس از آن مسير طلا به كيفيت توافق وابسته خواهد بود. در مقابل، اگر توافقي حاصل نشود، از نگاه او دلار و طلا ميتوانند همزمان وارد مسير صعودي شوند و ميزان پايداري اين رشد نيز به اين بستگي دارد كه وضعيت جنگ و محاصره در نهايت به كجا برسد. نوربخش درباره تعيين كف و سقف قيمت طلا و سكه در كوتاهمدت نيز تأكيد ميكند كه با توجه به سطح بالاي ابهام، ارايه يك محدوده دقيق دشوار است. با اين حال، در افق بلندمدت ميتوان سناريوهاي مختلفي را درنظر گرفت.
سناريوي دلار ۳۰۰ هزار توماني براي طلا
به گفته نوربخش، در سناريوي عدم توافق و با فرض رسيدن نرخ دلار بازار آزاد به حدود ۳۰۰ هزار تومان در زمستان، قيمت طلاي ۱۸ عيار نيز ميتواند در سطوح بالاتري قرار گيرد. او با اشاره به اينكه نرخ دلار در حال حاضر حدود ۲۴۰ هزار تومان و قيمت هر گرم طلا حدود ۴ ميليون تومان است، برآورد ميكند كه در چنين سناريويي، قيمت هر گرم طلاي ۱۸ عيار در پايان سال ميتواند به حدود ۳۰ ميليون تومان برسد. او البته سناريوي ديگري را نيز مطرح ميكند و ميگويد اگر حمله نظامي يا جنگ رخ دهد، با توجه به پيامدهايي كه چنين شرايطي براي اقتصاد و بازار ارز ايجاد ميكند، ميتوان ارقام بالاتري را نيز براي طلا درنظر گرفت. در مقابل، سناريوي توافق قرار دارد؛ سناريويي كه به گفته اين كارشناس، باز هم بدون مشخص شدن كيفيت آن نميتوان براي دلار و طلا يك محدوده مشخص تعيين كرد. اينكه توافق به رفع تحريمها منجر شود يا صرفاً به معناي ترك مخاصمه باشد، تفاوت قابلتوجهي در مسير بازارها ايجاد خواهد كرد.
رشد اسمي بورس ادامه دارد
در بازار سهام، نوربخش انتظار دارد بورس در كوتاهمدت رشد اسمي داشته باشد. استدلال او اين است كه با افزايش نرخ دلار و تورم، فروش شركتها نيز به شكل مستقيم يا غيرمستقيم تحت تأثير نرخ ارز قرار ميگيرد و بازار سهام درنهايت خود را با رشد نرخ ارز و تورم تطبيق ميدهد. به گفته او، ممكن است بورس در مقاطع كوتاهمدت با نوسان، رشد يا اصلاح مواجه شود، اما در مجموع مسير بازار ميتواند همچنان اسمي صعودي باشد. او در عين حال تأكيد ميكند كه اين رشد به معناي افزايش ارزش بازار به دلار نيست؛ به بيان ديگر، بورس ميتواند از نظر ريالي رشد كند، اما لزوماً از نظر دلاري رشد نكرده است. موضوع مهم ديگر براي بورس، امكان جذب نقدينگي از ساير بازارهاست. نوربخش معتقد است در صورت عدم توافق، بورس نميتواند به شكل جدي نقدينگي ساير بازارها را جذب كند، اما اگر توافق حاصل شود، شرايط ميتواند متفاوت باشد و بورس حتي اين ظرفيت را داشته باشد كه عملكرد بهتري نسبت به برخي بازارهاي ديگر داشته و بخشي از نقدينگي آنها را جذب كند.
مسكن؛ ركود معاملات در كنار افزايش قيمت
در بازار مسكن، مساله اصلي از نگاه نوربخش همچنان ركود شديد معاملات است؛ ركودي كه به گفته او همين حالا نيز وجود دارد و افت قدرت خريد ميتواند آن را تشديد كند. با اين حال، اين ركود لزوماً به معناي كاهش قيمت مسكن نيست و بازار ميتواند همزمان با افت معاملات، افزايش قيمت را نيز تجربه كند. او دليل اين موضوع را در افزايش هزينهها ميداند و ميگويد: فروشنده در بازار مسكن هنگام تعيين قيمت، ارزش جايگزيني ملك را نيز در نظر ميگيرد و از سوي ديگر، بهاي تمامشده ساخت همزمان با نرخ دلار و تورم افزايش پيدا ميكند. همين افزايش هزينه ساخت، كف قيمتي بازار مسكن را تحت تأثير قرار ميدهد. نوربخش معتقد است بهويژه در متراژها و مناطقي كه بيشتر مصرفي هستند و كمتر در گروه واحدهاي لوكس قرار ميگيرند، امكان رشد قيمت حتي بالاتر از نرخ تورم نيز وجود دارد.
خودرو؛ ارز همچنان متغير اثرگذار
در بازار خودرو، نوربخش تأكيد ميكند كه اين بازار حوزه تخصصي او نيست، اما نرخ ارز به هر حال يكي از متغيرهاي مستقيم اثرگذار بر قيمت خودرو است. به گفته او، با افزايش نرخ ارز، بازار خودرو نيز ميتواند رشد قيمت را تجربه كند و در صورت حركت نرخ ارز در مسير معكوس، اثر مشابهي ميتواند در بازار خودرو ديده شود. نقش واردات نيز در اين ميان اهميت دارد، اما درنهايت از نگاه اين كارشناس، نرخ ارز يكي از متغيرهايي است كه مستقيماً بر قيمت خودرو اثر ميگذارد و تغيير آن ميتواند به بازار خودرو منتقل شود.
بازدهي بازارها تا پايان مهر
در پاسخ به اين پرسش كه تا پايان مهرماه كدام بازار ميتواند بازدهي بالاتري داشته باشد، نوربخش فاصله زيادي ميان بازارها متصور نيست. او ميگويد اگر حملهاي صورت نگيرد، دلار، بورس، طلا و صندوقهاي طلا ميتوانند در محدودهاي تقريباً مشابه حركت كنند. با اين حال، سناريوي تشديد تنش نظامي ميتواند شرايط بازارها را تغيير دهد. نوربخش در اين بخش تأكيد ميكند كه اگر جنگ رخ دهد و شرايط نظامي داغتر شود، واكنش بورس ميتواند متفاوت باشد و مسير آن از ساير بازارهاي دارايي جدا شود.
تنش نظامي
يكي از سناريوهاي پيشروي بازارها
نوربخش در ادامه، تنش نظامي را يكي از سناريوهاي پيشروي اقتصاد و بازارها ميداند؛ سناريويي كه در كنار ادامه محاصره ميتواند پيامدهاي اقتصادي و اجتماعي داشته باشد. او همچنين به وضعيت داخلي و احتمال تشديد مشكلات اجتماعي اشاره ميكند و مجموعه اين عوامل را يك نگراني جدي براي بازارها ميداند. به اعتقاد او، مسير آينده بازارها را نميتوان بدون در نظر گرفتن اين متغيرها بررسي كرد؛ چراكه هر تغيير در وضعيت سياسي، نظامي و اقتصادي ميتواند انتظارات فعالان بازار را تغيير دهد و به دنبال آن بر نرخ ارز و ساير بازارهاي دارايي اثر بگذارد. اما در شرايط فعلي، آيا ميتوان از جابهجايي نقدينگي ميان بازارهاي مختلف سخن گفت؟ نوربخش معتقد است هنوز نميتوان جريان مشخصي از انتقال سرمايه از يك بازار به بازار ديگر را مشاهده كرد. او ميگويد در شرايط فعلي، بازارهاي مختلف بيشتر در حال ثبت بازدهي اسمي هستند؛ به اين معنا كه افزايش حجم نقدينگي و انتظارات تورمي باعث شده داراييها تلاش كنند تا حد امكان قدرت خريد خود را حفظ كنند. از نگاه او، اين روند لزوماً به معناي خلق ارزش اقتصادي نيست و به همين دليل نرخ دلار همچنان متغير كليدي در برآورد مسير بازارهاست. نوربخش در پايان تأكيد ميكند كه فعلاً جريان مشخصي از نقدينگي از يك بازار به بازار ديگر شكل نگرفته و براي مشاهده چنين جابهجايياي، ابتدا بايد وضعيت سياسي روشنتر شود. تا زماني كه چشمانداز سياسي و سناريوهاي پيشروي اقتصاد مشخص نباشد، بازارهاي دارايي نيز همچنان تحت تأثير انتظارات و سناريوهاي مختلف حركت خواهند كرد.
