روي خوش بورس به سهامداران
شاخصهاي بازار سرمايه ميان رنگ سبز و سرخ در رفتوآمد هستند و هر روز شاهد آن هستيم كه بازار يكرنگ جديد به خود ميگيرد. بازار سهام در ماههاي اخير دورهاي متفاوت را پشت سر گذاشته است؛ دورهاي كه در آن رشد قيمتها، افزايش توجه سرمايهگذاران و ورود نقدينگي، فضاي متفاوتي نسبت به گذشته ايجاد كرد و اين روزها در حال تعديل مثبتهاي گذشته خود است.
شاخصهاي بازار سرمايه ميان رنگ سبز و سرخ در رفتوآمد هستند و هر روز شاهد آن هستيم كه بازار يكرنگ جديد به خود ميگيرد. بازار سهام در ماههاي اخير دورهاي متفاوت را پشت سر گذاشته است؛ دورهاي كه در آن رشد قيمتها، افزايش توجه سرمايهگذاران و ورود نقدينگي، فضاي متفاوتي نسبت به گذشته ايجاد كرد و اين روزها در حال تعديل مثبتهاي گذشته خود است. اين روزها ديگر رشد يا نزول شاخص براي سرمايهگذاران مهم نيست و آنان به كليت بازار و قيمت سهام نگاه ميكنند. درگذشته، رشد شاخص ميتوانست بهتنهايي نشانهاي از وضعيت مطلوب بازار تلقي شود، اما اكنون سرمايهگذاران بيش از هر چيز به كيفيت اين رشد، وضعيت سودآوري شركتها، ارزشگذاري سهام و چشمانداز صنايع توجه ميكنند. اين موضوع باعث شده است كه حتي در روزهايي كه فضاي كلي بازار مثبت است، همه نمادها شرايط مشابهي نداشته باشند. سرمايهها بيشتر به سمت شركتهايي حركت ميكنند كه از نگاه معاملهگران چشمانداز روشنتري از درآمد و سودآوري دارند. در مقابل، سهمهايي كه ابهام بيشتري در وضعيت عملياتي يا چشمانداز خود دارند، ممكن است حتي در شرايط مساعد بازار نيز با استقبال كمتري مواجه شوند. در اين ميان، گزارشهاي عملكرد شركتها ميتواند يكي از مهمترين محركهاي بازار باشد. صنايع مختلف نيز شرايط يكساني ندارند. برخي شركتها از تغييرات نرخ ارز و افزايش درآمدهاي صادراتي منتفع ميشوند، درحالي كه برخي ديگر با افزايش هزينه توليد، محدوديتهاي انرژي، سياستهاي قيمتگذاري يا ضعف تقاضا مواجه هستند. به همين دليل، بازار در مرحلهاي قرار گرفته كه انتخاب سهم اهميت بيشتري پيدا كرده است. ديگر نميتوان انتظار داشت كه صرفا با بهترشدن فضاي كلي بورس، تمام صنايع و شركتها به يك اندازه موردتوجه قرار بگيرند. يكي از مهمترين متغيرهاي تعيينكننده براي آينده بورس، اعتماد سرمايهگذاران است. بازار سهام زماني ميتواند روندي پايدار داشته باشد كه سرمايهگذار احساس كند قواعد بازي قابل پيشبينتر شده و تصميمات اقتصادي و سياستگذاري، كمتر غافلگيرش ميكنند. تجربه سالهاي گذشته نشان داده است كه ورود نقدينگي به بورس ممكن است در مدت كوتاهي قيمتها را افزايش دهد، اما تداوم اين روند بدون پشتوانه بنيادي و بدون افزايش اعتماد عمومي دشوار خواهد بود. از سوي ديگر، هر بار كه سرمايهگذاران با تغيير ناگهاني مقررات، تصميمات اقتصادي يا افزايش ريسكهاي بيروني مواجه ميشوند، بخشي از سرمايهها به سمت بازارهاي موازي حركت ميكند؛ بنابراين، براي بورس فقط جذب نقدينگي مهم نيست؛ حفظ آن نيز اهميت دارد. در نهايت، بورس امروز بيش از آنكه به دنبال يك محرك مقطعي باشد، به دنبال اعتماد پايدار، ثبات تصميمات و چشمانداز روشن سودآوري شركتهاست. مسير آينده بازار نيز تا حد زيادي به همين عوامل وابسته خواهد بود؛ عواملي كه ميتوانند تعيين كنند رشدهاي اخير به يكروند ماندگار تبديل ميشوند يا بازار بار ديگر وارد دورهاي از نوسان و احتياط خواهد شد. درحال حاضر برخي سرمايهگذاران مجدد ترس از آينده و تغيير قوانين را دارند و همين موضوع باعث شده كه بازار بيش از حد انتظار استراحت و روند نوساني را تجربه كند و نتواند صعود پيدرپي را در كارنامه خود ثبت كند. كارشناسان عقيده دارند با آغاز انتشار صورت ماليهاي جديد وضعيت بازار بهمرور بهتر خواهد شد و احتمالاشاهد ورود نقدينگي تازه به بازار سهام باشيم.
بورس در يك نگاه
شاخص كل بورس تهران در پايان معاملات روز يكشنبه با افزايش ۱۲۱ هزار و ۴۴ واحدي معادل ۱.۶۹ درصد رشد كرد و در سطح ۷ ميليون و ۲۷۴ هزار و ۱۳۲ واحد قرار گرفت. شاخص كل هموزن نيز با افزايش ۳۱ هزار و ۳۸۸ واحدي، رشد ۱.۶۳ درصدي را ثبت كرد و به يك ميليون و ۹۶۱ هزار و ۷۷ واحد رسيد. معاملات روز اخير از همان دقايق ابتدايي با افزايش تقاضا آغاز شد و شاخصهاي اصلي بازار در مسير صعودي حركت كردند. بااينحال، روند صعودي در ميانه معاملات با ورود يك موج عرضه مواجه شد؛ بهگونهاي كه بخشي از رشد اوليه شاخصها از دست رفت و براي مدتي فشار فروش بر معاملات افزايش يافت. باوجود اين، موج عرضه دوام چنداني نداشت. خريداران به سرعت وارد عمل شدند و توانستند فشار فروش را تا حد زيادي خنثي كنند. پس از آن، تقاضا بار ديگر افزايش يافت و شاخص كل نيز مسير صعودي خود را از سر گرفت. در نهايت، معاملات روز مذكور با رشد بيش از ۱۲۱ هزارواحدي شاخص كل به پايان رسيد؛ اتفاقي كه نشان ميدهد بازار پس از مواجهه با فشار عرضه، توانست تعادل خود را حفظ كند و در پايان، برتري محسوسي ميان خريداران و فروشندگان ايجاد شود. يكي از مهمترين نكات معاملات، گستردگي رشد در سطح بازار بود. در پايان معاملات، ۷۷۲ نماد در محدوده مثبت قرار داشتند و تنها ۸۸ نماد با افت قيمت مواجه شدند. همچنين تعداد صفهاي خريد به ۵۴۱ صف رسيد، درحالي كه تنها ۲۳ صف فروش در بازار وجود داشت. اين آمار نشان ميدهد افزايش تقاضا محدود به گروه يا چند نماد خاص نبوده و بخش قابل توجهي از بازار در پايان معاملات با برتري خريداران همراه بوده است. ارزش سفارشهاي خريد نيز به ۱۱ هزار و ۷۴ ميليارد تومان رسيد، درحالي كه ارزش سفارشهاي فروش ۸۰۱ ميليارد تومان بود. فاصله قابلتوجه ميان اين دو رقم، تصويري از برتري سمت تقاضا در پايان معاملات ارايه ميدهد. از ديگر نكات مهم معاملات روز يكشنبه، عملكرد شاخص كل در مقايسه با شاخص هموزن بود. شاخص كل ۱.۶۹ درصد رشد كرد، درحالي كه شاخص هموزن ۱.۶۳ درصد افزايش يافت. اختلاف ميان بازدهي اين دو شاخص چندان زياد نيست، اما رشد بيشتر شاخص كل ميتواند نشاندهنده تقويت تقاضا در نمادهاي بزرگ و شاخصسازي بازار باشد. اين موضوع ازآنجهت اهميت دارد كه در روزهاي گذشته، در برخي مقاطع نمادهاي كوچك و متوسط عملكرد بهتري نسبت به سهام بزرگ داشتند و همين مساله باعث شده بود شاخص هموزن در بعضي روزها وضعيت مطلوبتري نسبت به شاخص كل داشته باشد. معاملات اين روز اما نشانههايي از تغيير اين وضعيت را به نمايش گذاشت. افزايش تقاضا در نمادهاي بزرگ ميتواند در صورت تداوم، نقش مهمي در حركت كلي بازار داشته باشد و از سوي ديگر نشان ميدهد فشار عرضه در اين گروهها دستكم در معاملات شدت گذشته را نداشته است. در كنار رشد قابلتوجه شاخصها، يكي از نكات مهم معاملات روز اخير، كاهش ارزش معاملات بود. ارزش معاملات سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي به ۳۲ هزار و ۴۴۹ ميليارد تومان رسيد و حجم معاملات نيز ۶۶ ميليارد سهم ثبت شد. اين در حالي است كه ارزش معاملات روز شنبه ۴۴ هزار و ۷۱۰ ميليارد تومان بود؛ بنابراين باوجود رشد بيش از ۱.۶ درصدي شاخص كل، ارزش معاملات نسبت بهروز قبل كاهش قابل توجهي داشته است. كاهش ارزش معاملات در روزي كه شاخصها رشد محسوسي را تجربه كردهاند، موضوعي است كه براي ارزيابي ادامه مسير بازار بايد موردتوجه قرار گيرد. تداوم رشد شاخصها در صورت همراهي با افزايش ارزش معاملات و ورود نقدينگي ميتواند تصوير متفاوتي از قدرت تقاضا ارايه كند. در معاملات روز اخير، سرانه خريد ۸۵ ميليون تومان و سرانه فروش ۸۹ ميليون تومان بود و قدرت خريد نيز منفي ۱.۰۵ ثبت شد. بااينحال، جريان ورود پول به سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي مثبت بود و در مجموع ۲ هزار و ۲۶۵ ميليارد تومان پول به اين بخش از بازار وارد شد. اين رقم در مقايسه با خروجهاي سنگين پول در برخي روزهاي گذشته، تغيير قابل توجهي در جريان نقدينگي بازار محسوب ميشود. در مقابل، صندوقهاي درآمد ثابت روز يكشنبه شاهد خروج يك هزار و ۴۶ ميليارد تومان پول بودند. بهاينترتيب، در كنار ورود پول به سهام، بخشي از نقدينگي از صندوقهاي درآمد ثابت خارج شده است. در مجموع، معاملات روز اخير با تركيبي از رشد شاخصها، افزايش تعداد نمادهاي مثبت، برتري صفهاي خريد و ورود پول به سهام به پايان رسيد. بااينحال، كاهش ارزش معاملات نسبت بهروز گذشته همچنان يكي از متغيرهايي است كه در بررسي معاملات روزهاي آينده اهميت خواهد داشت و ميتواند در ارزيابي ميزان پايداري تقاضاي ايجادشده در بازار موردتوجه قرار گيرد. به نظر ميرسد كه با اين روند طي روزهاي آتي شاهد ورود پول و افزايش فعاليت سرمايهگذاران در بازار باشيم. در اصل اعتماد و نقدينگي بهمرور طي روزهاي آتي در بازار افزايش خواهد يافت و دوباره سرمايهگذاران روزهاي طلايي را در بازار تجربه خواهند كرد. به بيان ساده سرمايهگذاران بازهم نقدينگي خود را دوباره وارد بورس خواهند كرد و درنهايت شاخص قلههاي جديدي را فتح خواهد كرد.
